Belarus • April 26, 2026 • Sunday
Also known as: Дзень чарнобыльскай трагедыі
Дзень памяці Чарнобыльскай трагедыі, які штогод адзначаецца ў Беларусі 26 красавіка, — гэта не проста дата ў календары, а глыбокая рана на целе беларускай нацыі, якая не загойваецца ўжо дзесяцігоддзямі. Гэты дзень з’яўляецца сімвалам бязмежнага смутку, але адначасова і беспрэцэдэнтнай мужнасці тых, хто першым прыняў на сябе ўдар нябачнага ворага — радыяцыі. Для Беларусі, якая прыняла на сябе асноўны цяжар наступстваў аварыі на Чарнобыльскай атамнай электрастанцыі, гэтая дата мае асаблівае, сакральнае значэнне. Гэта час, калі ўся краіна схіляе галовы ў памяць аб ахвярах катастрофы і выказвае ўдзячнасць ліквідатарам, якія цаной свайго здароўя і жыцця абаранілі свет ад яшчэ большай бяды.
Асаблівасць гэтага дня заключаецца ў яго атмасферы — гэта час ціхай малітвы, роздумаў і ўсведамлення адказнасці чалавецтва перад прыродай і будучымі пакаленнямі. У адрозненне ад святочных дат, 26 красавіка ў Беларусі напоўнена сур’ёзнасцю і салідарнасцю. Гэта дзень, які аб’ядноўвае розныя пакаленні: тых, хто памятае той страшны красавік 1986 года, і моладзь, якая павінна ведаць гісторыю сваёй зямлі, каб не дапусціць паўтарэння падобных памылак. Трагедыя закранула мільёны лёсаў, змяніла ландшафт цэлых рэгіёнаў і назаўжды пакінула адбітак на экалагічным і сацыяльным профілі краіны.
У 2026 годзе Дзень памяці Чарнобыльскай трагедыі будзе адзначацца ў асаблівым кантэксце, паколькі спаўняецца роўна 40 гадоў з моманту аварыі. Гэтая круглая дата падкрэслівае важнасць захавання памяці нават праз дзесяцігоддзі.
Дата: April 26, 2026 Дзень тыдня: Sunday Засталося часу: Да гэтай памятнай даты засталося 113 дзён.
Дата 26 красавіка з’яўляецца фіксаванай. Яна прымеркавана да дакладнага дня і часу, калі ў 1986 годзе адбыўся выбух на чацвёртым энергаблоку ЧАЭС. Штогод менавіта ў гэты дзень праводзяцца асноўныя мемарыяльныя мерапрыемствы па ўсёй краіне.
Гісторыя гэтага дня пачалася 26 красавіка 1986 года а 01:23 ночы, калі на Чарнобыльскай АЭС, размешчанай непадалёк ад паўднёвай мяжы Беларусі, адбылася самая маштабная тэхнагенная катастрофа ў гісторыі чалавецтва. Выбух разбурыў рэактар, у выніку чаго ў атмасферу было выкінута велізарная колькасць радыяактыўных рэчываў. Праз асаблівасці метэаралагічных умоў і кірунак ветру ў тыя дні, менавіта тэрыторыя Беларусі прыняла на сябе каля 70% усіх радыяактыўных ападкаў.
Наступствы для Беларусі былі катастрафічнымі. Забруджванню падвергліся велізарныя плошчы, асабліва ў Гомельскай і Магілёўскай абласцях. Каля 138 000 чалавек былі вымушаныя пакінуць свае дамы, было адселена 470 населеных пунктаў. Людзі пакідалі ўсё: сваю маёмасць, сваю гісторыю, могілкі продкаў. Гэтая падзея атрымала назву «Чарнобыльскі шлях» — шлях выгнання і пошуку новага жыцця.
У 2016 годзе Генеральная Асамблея ААН па ініцыятыве дзяржаў-удзельніц СНД, у тым ліку Беларусі, прыняла рэзалюцыю, згодна з якой 26 красавіка было абвешчана Міжнародным днём памяці аб чарнобыльскай катастрофе. Гэта стала прызнаннем сусветнай супольнасцю доўгатэрміновых наступстваў аварыі і неабходнасці пастаяннага міжнароднага супрацоўніцтва для іх пераадолення. Асаблівая роля ў гісторыі адводзіцца ліквідатарам — пажарным, вайскоўцам, медыкам і добраахвотнікам, якія працавалі ў зоне высокай радыяцыі. Менавіта яны за 200 дзён пабудавалі першы ахоўны саркафаг над разбураным рэактарам, спыніўшы далейшае распаўсюджванне радыяцыі.
Дзень памяці Чарнобыльскай трагедыі ў Беларусі праходзіць згодна з усталяванымі традыцыямі, якія падкрэсліваюць павагу да ахвяр і важнасць гістарычнай памяці. Гэта не свята ў звычайным разуменні, а агульнанацыянальны момант смутку.
У гарадах Гомеля і Магілёва, якія найбольш пацярпелі ад радыяцыі, цырымоніі маюць яшчэ больш маштабны і эмацыйны характар. Людзі прыносяць жывыя кветкі (часцей за ўсё чырвоныя гваздзікі) і запальваюць лампадкі. Хвіліна маўчання — абавязковы элемент усіх мерапрыемстваў, калі на імгненне спыняецца рух і жыццё, каб ушанаваць памяць тых, каго ўжо няма.
За дзесяцігоддзі, што прайшлі пасля катастрофы, у Беларусі склаліся пэўныя сімвалічныя традыцыі:
Беларусь — краіна, якая найбольш сур’ёзна падышла да пытанняў пераадолення наступстваў Чарнобыля на дзяржаўным узроўні. Дзень памяці — гэта таксама час падвядзення вынікаў працы па рэабілітацыі забруджаных зямель. Дзяржаўныя праграмы накіраваны на сацыяльную абарону насельніцтва, забеспячэнне радыяцыйнай бяспекі прадуктаў харчавання і стварэнне ўмоў для эканамічнага развіцця пацярпелых раёнаў.
Сёння многія раёны Гомельскай і Магілёўскай абласцей, якія раней лічыліся «страчанымі», паступова вяртаюцца да жыцця. Тут будуюцца новыя дамы, прадпрыемствы, развіваецца сельская гаспадарка пад строгім радыялагічным кантролем. Аднак памяць пра тое, якой цаной гэта дасягаецца, застаецца нязменнай.
Калі вы плануеце наведаць Беларусь або знаходзіцеся тут у красавіку 2026 года, варта ўлічваць наступнае:
Атмасфера: Грамадскі настрой у гэты дзень стрыманы і сур’ёзны. Не рэкамендуецца праводзіць шумныя забаўляльныя мерапрыемствы. Месцы наведвання: Калі вы хочаце аддаць даніну памяці, наведайце Мемарыял «Ахвярам Чарнобыля» ў Мінску ці аналагічныя помнікі ў абласных цэнтрах. Паездка ў зону адчужэння: Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалагічны запаведнік прапануе інфармацыйныя туры, але яны патрабуюць папярэдняга ўзгаднення і праводзяцца па строгіх маршрутах. У Дзень памяці там могуць праходзіць афіцыйныя мерапрыемствы. Этыкет: Пры наведванні мемарыялаў варта выбіраць сціплае адзенне і выконваць цішыню.
Важна адзначыць, што Дзень памяці Чарнобыльскай трагедыі не з’яўляецца дзяржаўным святам з правам на выхадны дзень. У 2026 годзе 26 красавіка прыпадае на нядзелю, таму большасць дзяржаўных устаноў, банкаў і офісаў будуць зачыненыя згодна са звычайным графікам выхаднога дня.
Крамы і гандлёвыя цэнтры: Будуць працаваць у звычайным рэжыме нядзелі. Грамадскі транспарт: Будзе курсіраваць па раскладзе выхаднога дня. Рэстараны і кафэ: Застаюцца адкрытымі, аднак многія з іх могуць адмовіцца ад жывой музыкі ці забаўляльных праграм у гэты вечар.
Нягледзячы на тое, што гэта працоўны дзень (калі ён прыпадае на будні), дзяржава забяспечвае магчымасць для ліквідатараў і пацярпелых прыняць удзел у памятных мерапрыемствах.
Чакаецца, што ў 2026 годзе, у сувязі з 40-годдзем катастрофы, увага да гэтай даты будзе асабліва высокай. Магчыма правядзенне буйных міжнародных канферэнцый па пытаннях ядзернай бяспекі і экалогіі. Для Беларусі гэта магчымасць яшчэ раз нагадаць свету пра неабходнасць падтрымкі і супрацоўніцтва ў галіне навуковых даследаванняў і медыцынскай дапамогі пацярпелым.
Гэты дзень служыць напамінам пра тое, як крохкі наш свет і як важна берагчы сваю зямлю. Для кожнага беларуса Чарнобыль — гэта не проста гісторыя з падручніка, гэта частка сямейнай гісторыі, горыч страчанай малой радзімы і вера ў сілу чалавечага духу, здольнага адрадзіць жыццё нават на выпаленай зямлі.
Застаючыся ў памяці народа, Чарнобыль вучыць нас адказнасці. І пакуль мы памятаем пра тыя падзеі, пакуль мы прыносім кветкі да помнікаў і распавядаем дзецям пра подзвіг ліквідатараў, мы захоўваем нашу нацыянальную ідэнтычнасць і будуем бяспечную будучыню для наступных пакаленняў. April 26, 2026 стане яшчэ адной важнай вяхой на гэтым шляху памяці і адраджэння.
Common questions about Day of Remembrance of the Chernobyl Tragedy in Belarus
Дзень памяці чарнобыльскай трагедыі ў 2026 годзе будзе адзначацца ў Sunday, April 26, 2026. Гэтая важная дата ўшаноўвае памяць ахвяр і ліквідатараў аварыі на Чарнобыльскай АЭС, якая адбылася ў 1986 годзе. Да гэтай памятнай даты засталося 113 дзён. Гэта дзень глыбокага смутку і роздумаў аб наступствах найбуйнейшай тэхнагеннай катастрофы ў гісторыі чалавецтва, якая аказала велізарны ўплыў на лёс Беларусі і яе народа.
Не, Дзень памяці чарнобыльскай трагедыі не з'яўляецца дзяржаўным святам або непрацоўным днём у Беларусі. Паколькі ў 2026 годзе гэтая дата прыпадае на Sunday, большасць устаноў, крам і прадпрыемстваў будуць працаваць па звычайным графіку нядзелі. Гэта рабочы дзень, які прысвечаны афіцыйным мерапрыемствам па ўшанаванні памяці ахвяр катастрофы, але ён не прадугледжвае дадатковых выходных для насельніцтва.
Гэты дзень прысвечаны памяці ахвяр аварыі на Чарнобыльскай АЭС, якая адбылася 26 красавіка 1986 года. Беларусь прыняла на сябе асноўны ўдар катастрофы: значная частка тэрыторыі краіны была забруджана радыяцыяй, а каля 138 000 чалавек з 470 гарадоў і вёсак былі вымушаныя пакінуць свае дамы. Дата сімвалізуе гераізм ліквідатараў, якія ахвяравалі здароўем дзеля стварэння ахоўнага саркафага, і нагадвае пра доўгатэрміновыя медыцынскія, сацыяльныя і эканамічныя наступствы трагедыі.
Беларусы адзначаюць гэты дзень з маўклівай павагай і салідарнасцю. Па ўсёй краіне праходзяць памятныя набажэнствы і мітынгі. Людзі ўскладаюць кветкі і вянкі да помнікаў ахвярам Чарнобыля, запальваюць свечкі і праводзяць хвіліны маўчання. У школах і іншых навучальных установах праводзяцца ўрокі памяці, накіраваныя на адукацыю моладзі ў пытаннях радыяцыйнай бяспекі і экалагічнай адказнасці. Гэта час для ціхага смутку, а не для гучных святкаванняў.
Асноўная традыцыя — гэта наведванне мемарыялаў і месцаў пахавання ліквідатараў. У многіх гарадах праходзяць тэматычныя выставы і вечары памяці. Важнай часткай традыцыі з'яўляецца ўшанаванне жывых сведак тых падзей і аказанне дапамогі пацярпелым рэгіёнам. Таксама ў гэты дзень прынята абмяркоўваць пытанні ядзернай бяспекі і ахову навакольнага асяроддзя, каб не дапусціць паўтарэння падобных катастроф у будучыні.
Наведвальнікам варта ўлічваць, што атмасфера ў краіне будзе стрыманай і сур'ёзнай. Калі вы вырашыце наведаць памятныя мерапрыемствы, асабліва ў Гомельскай або Магілёўскай абласцях, якія пацярпелі найбольш, рэкамендуецца апранацца сціпла і паводзіць сябе паважліва. Не варта шукаць забаўляльных мерапрыемстваў у месцах правядзення мемарыяльных цырымоній. У 2026 годзе будзе адзначацца 40-годдзе трагедыі, таму чакаецца павышаная ўвага да мемарыяльных акцый.
У 2016 годзе Генеральная Асамблея ААН па ініцыятыве краін СНД прыняла рэзалюцыю аб абвяшчэнні 26 красавіка Міжнародным днём памяці аб чарнобыльскай катастрофе. Гэта рашэнне падкрэслівае глабальны характар трагедыі і неабходнасць міжнароднага супрацоўніцтва для пераадолення яе наступстваў. Для Беларусі гэта магчымасць яшчэ раз нагадаць свету пра неабходнасць радыяцыйнай абароны і падтрымкі супольнасцей, якія працягваюць жыць на забруджаных тэрыторыях.
Паколькі April 26, 2026 з'яўляецца звычайным працоўным днём (нядзеляй), транспарт і грамадскія службы будуць працаваць у штатным рэжыме. Аднак каля мемарыялаў і цэнтральных плошчаў у буйных гарадах могуць быць часовыя абмежаванні руху з-за правядзення афіцыйных цырымоній ускладання кветак. Калі вы плануеце паездку ў пацярпелыя рэгіёны, загадзя азнаёмцеся з раскладам мясцовых мерапрыемстваў, каб пазбегнуць нязручнасцяў.
Day of Remembrance of the Chernobyl Tragedy dates in Belarus from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Saturday | April 26, 2025 |
| 2024 | Friday | April 26, 2024 |
| 2023 | Wednesday | April 26, 2023 |
| 2022 | Tuesday | April 26, 2022 |
| 2021 | Monday | April 26, 2021 |
| 2020 | Sunday | April 26, 2020 |
| 2019 | Friday | April 26, 2019 |
| 2018 | Thursday | April 26, 2018 |
| 2017 | Wednesday | April 26, 2017 |
| 2016 | Tuesday | April 26, 2016 |
| 2015 | Sunday | April 26, 2015 |
| 2014 | Saturday | April 26, 2014 |
| 2013 | Friday | April 26, 2013 |
| 2012 | Thursday | April 26, 2012 |
| 2011 | Tuesday | April 26, 2011 |
| 2010 | Monday | April 26, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.