Ramadan Start

Mwandzo wa Ramadhani ya 2026 o Komori: Mwaha wa Roho na Umoja wa Kimasihidi

Ramadhani niyo mwezi wa kenda wa kalandariye ya Kiislamu, na o Komori, mwezi uwo uona mwangaza wa pekee kabisa. Niyo kipvindi amba tsi rufu tu ya mfungo, bali ni wakati wa rudiha ha Mungu, ukiyidhibiti, na uonesa mahaba ya kidjamu mndani mwa visiwa vya Ngazidja, Ndzuani, Mwali na Maore. Kwa nchi ya Komori, amba zaidi ya asili tisini na nane (98%) ya wananchi wawo ni Waislamu wa madhehebu ya Sunni, mwandzo wa mwezi wa Ramadhani ubadilisha kabisa maesha ya kila siku, ukitia nuru mndani mwa majumba, misihidi, na mitaani.

Essence ya mwezi uyu ya mfungo o Komori yititiwa mndani mwa imani ya kidini na utamaduni wa kale. Ramadhani ni mwezi wa kukumbuka wakati Quran Tukufu yishushwa ha Mtume Muhammad (S.A.W). Kwa Mkomori, uyu tsi mwezi wa njaa na kiu tu, bali ni mwezi wa usafi wa roho (Tazkiyah). Ni wakati amba kila mndru ujitahidi uhepa tabia mbovu, ukithiri swala, na usoma Quran kwa wingi. Umoja wa kifamilia uonesha nguvu yaho mndani mwa kipvindi tsi hiki, amba watu ukusanyika pamoja ili ufungua mfungo, na usaidiana mndani mwa heri.

Umuhimu wa mwandzo wa Ramadhani o Komori uonekana pia mndani mwa maandalizi ya kijamii. Kabla ya mwezi uyu uwandze, wananchi ukatwa usafisha misihidi, upvaka rangi majumba, na ununua viliyo vya lazima ili ukaribisha mgeni uyu mtukufu. Roho ya ukarimu uongezeka, na kila mndru ujisikia ana jukumu la umsaidia mwenzidhe aliye mndani mwa shida. Ni wakati amba tofauti za kimaesha uzikwa, na watu wote uwa sawa mbele ya Mungu mndani mwa mfungo na ibada.

Ramadhani ya 2026 yindza lini?

Mwandzo wa Ramadhani uategemea uonekana wa mwezi (hilal), na o Komori, uamuzi uwo utolewa na mamlaka ya kidini baada ya uwangalia anga. Kwa mwaha wa 2026, mwandzo wa mfungo utajiriwa uwa kama ifuatavyo:

Siku: Wednesday Tarehe: February 18, 2026 Wakati uliobakia: 46 ya masiku

Tarehe yiyo ya February 18, 2026 ni makadirio ya kisayansi na kitalimu, lakini tarehe rasmi itathibitishwa na Mufti wa Jamhuri ya Komori usiku wa mwandzo baada ya uonekana wa mwezi. Ikiwa mwezi uonekana usiku wa tarehe 17 mwezi wa pili, basi mfungo wa kwanza (Roza ya kwanza) utawa tarehe February 18, 2026. Ikiwa mwezi kutsi uonekana, mfungo utandza siku inayofuata. Kalenda ya Kiislamu ni ya mwezi, hivyo tarehe uzunguka kila mwaha, zikirudi nyuma kwa takriban siku kumi na moja kila mwaha wa Miladi. Kwa hivo, mwandzo wa Ramadhani tsi tarehe thabiti (fixed date) kila mwaha, bali ni tarehe inayobadilika (variable date) kulingana na mzunguko wa mwezi.

Historia na Maana ya Ramadhani o Komori

Ramadhani o Komori ina mizizi ya ndani sana iliyoingiliana na historia ya ueneaji wa Uislamu mndani mwa Bahari ya Hindi. Tangu karne za kwanza za Uislamu, visiwa vya Komori vilipokea dini hii kupitia wafanyabiashara na wanazuoni kutoka nchi za Kiarabu na Kiafrika. Tangu wakati uwo, mwezi wa Ramadhani umekuwa nguzo kuu ya utambulisho wa Mkomori.

Maana ya kidini ya Ramadhani inategemea nguzo ya nne ya Uislamu, ambayo ni Sawm (Mfungo). Quran inasema: "Enyi mlioamini! Mmeamrishwa kufunga kama walivyoamrishwa waliokuwa kabla yenu ili mpate kucha Mungu" (Al-Baqarah: 183). O Komori, aya hii inatafsiriwa kwa vitendo kupitia juhudi za kila mndru uwa na tabia njema, ukithiri kutoa sadaka (Zakat), na uimarisha uhusiano na Mungu.

Kihistoria, Ramadhani o Komori pia ilikuwa wakati wa elimu. Misihidini, wanazuoni (Maulamaa) hufanya darsa (masomo ya dini) kila siku baada ya swala ya Dhuhuri au Asr. Hii ni fursa kwa vijana na watu wazima kujifunza zaidi kuhusu sheria za dini, tafsiri ya Quran, na maisha ya Mtume Muhammad (S.A.W). Utamaduni huu wa elimu bado unaendelea hadi leo, ukiifanya Ramadhani kuwa "chuo cha roho" kwa kila mwananchi.

Jinsi Watu wa Komori wanavyosherehekea na Kufanya Ibada

Sherehe za Ramadhani o Komori zinaanza tangu usiku wa kwanza mwezi unapoonekana. Mara tu baada ya kutangazwa kwa mwezi, furaha hutanda mitaani. Watu hupigiana simu na kutumiana ujumbe wa "Ramadhan Mubarak" au "Ramadhani Njema".

Swala ya Taraweeh

Moja ya alama kubwa za mwandzo wa Ramadhani ni Swala ya Taraweeh. Taraweeh ni swala za ziada zinazoswaliwa usiku baada ya swala ya Isha. Misihidi yote ya visiwa vinne hujaa waumini—wanaume, wanawake, na watoto. Sauti za maimamu wakisoma Quran kwa sauti nzuri na ya huzuni husikika katika kila kona ya mji na kijiji. Ni wakati wa utulivu mkubwa ambapo jamii nzima hukusanyika kwa lengo moja.

Maisha ya Kila Siku

Wakati wa mchana, mwendo wa maisha hubadilika. Ingawa watu huenda kazini na shuleni, kasi ya kazi hupungua kidogo ili kuruhusu watu kuhifadhi nguvu zao. Migahawa mingi hufungwa mchana, na ni nadra kumuona mndru akila au kunywa hadharani. Hii ni alama ya heshima kwa mwezi mtukufu na kwa wale waliofunga.

Kipindi cha Mwisho na Laylatul Qadr

Kadiri mwezi unavyosonga mbele, juhudi za ibada huongezeka, hasa katika siku kumi za mwisho. Usiku wa Laylatul Qadr (Usiku wa Cheo/Nguvu) unatafutwa kwa bidii. O Komori, usiku wa tarehe 27 ya Ramadhani hupewa umuhimu mkubwa, ingawa waumini wanahimizwa kufanya ibada usiku wote wa witiri wa kumi la mwisho. Katika masiku haya, watu wengi hufanya "Itikaf" (kukaa msikitini kwa ajili ya ibada pekee).

Mila na Desturi za kipekee za Komori

Komori ina utamaduni tajiri unaojitokeza waziwazi wakati wa mwezi wa Ramadhani. Baadhi ya mila hizi ni pamoja na:

1. Maandalizi ya Chakula (Iftar/Futari): Futari ya Komori ni maarufu kwa ladha yake. Baada ya kufungua kwa tende na maji au maziwa, familia hukaa pamoja kula vyakula kama vile:

Ntsuzhu (njugu) na kamba. Madaba (majani ya muhogo yaliyopikwa na tui la nazi). Pilawo au wali wa nazi. Matunda mbalimbali kama mapapai, maembe, na ndizi. Vinywaji baridi kama juisi ya mkwaju au konyu.

1. Dahira na Dhikri: Katika baadhi ya vijiji, vikundi vya wanaume hukusanyika baada ya Taraweeh kufanya Dhikri (kumtaja Mungu) na Dahira. Hii ni sehemu ya utamaduni wa Kisufi uliostawi sana visiwani humo.

1. Mavazi: Wakati wa Ramadhani, heshima katika mavazi huongezeka. Wanaume huvaa Kanzu na Kofia (kofia ya mkono iliyoshonwa kwa ufundi mkubwa), na wanawake huvaa Lessos au Abaya na kujifunika vizuri kwa Chiromani (nguo ya asili ya Komori yenye rangi mbili, mara nyingi nyekundu na nyeupe au nyeusi na nyeupe).

1. Ukarimu wa Majirani: Ni desturi kwa familia kubadilishana sahani za chakula kabla ya Maghrib. Mtoto anaweza kutumwa kwa jirani na sahani ya sambusa, na kurudi na sahani ya keki au matunda. Hii huimarisha undugu wa kijirani.

Taarifa Muhimu kwa Wageni na Watu wa Nje

Ikiwa unapanga kutembelea Komori au unaishi huko kama mgeni wakati wa mwandzo wa Ramadhani 2026, ni muhimu kuzingatia mambo yafuatayo ili kuishi kwa maelewano na jamii:

Heshima Hadharani: Epuka kula, kunywa, au kuvuta sigara hadharani wakati wa mchana. Ingawa wageni wasio Waislamu hawalazimiki kufunga, kufanya hivyo mbele ya watu waliofunga huonekana kama ukosefu wa heshima. Mavazi: Vaa mavazi ya staha. Kwa wanawake, inashauriwa kufunika mabega na magoti. Katika maeneo ya kidini kama karibu na misihidi, ni vyema kuwa makini zaidi na mavazi. Muda wa Kazi: Ofisi nyingi za serikali na biashara binafsi zinaweza kubadilisha saa zao za kazi. Mara nyingi watu huanza kazi mapema na kufunga mapema ili kupata muda wa kuandaa futari na kupumzika kabla ya Maghrib. Kualikwa Futari: Ikiwa utaalikwa na familia ya Kikomori kwa ajili ya kufungua mfungo (Iftar), hiyo ni heshima kubwa. Ni vyema kwenda na zawadi ndogo kama tende au matunda, na uwe tayari kufurahia ukarimu wa hali ya juu. Usafiri na Kelele: Wakati wa saa za mchana, miji inaweza kuwa tulivu zaidi, lakini saa chache kabla ya Maghrib, msongamano wa magari huongezeka watu wanapowahi nyumbani. Baada ya Isha, mitaa huchangamka tena.

Je, ni Siku Kuu ya Kitaifa (Public Holiday)?

Mwandzo wa Ramadhani o Komori si siku kuu ya mapumziko ya kisheria (public holiday) ambapo ofisi hufungwa kabisa. Shughuli za kiserikali na kibiashara zinaendelea kama kawaida, ingawa kwa kasi ya taratibu zaidi.

Hata hivyo, ni muhimu kutofautisha kati ya "Mwandzo wa Ramadhani" na "Idd-ul-Fitr". Idd-ul-Fitr, ambayo ni sherehe ya kumalizika kwa mfungo, ndiyo siku kuu ya kitaifa ambapo watu hupewa mapumziko ya kazi kwa siku mbili au tatu.

Wakati wa mwandzo wa Ramadhani tarehe February 18, 2026: Shule: Zinaendelea, lakini baadhi zinaweza kupunguza masaa ya masomo. Benki na Ofisi: Zinabaki wazi, lakini zinaweza kufunga mapema (mfano saa tisa alasiri badala ya saa kumi). Maduka: Maduka mengi ya vyakula na masoko huwa na shughuli nyingi asubuhi na jioni.

• Usafiri wa Anga na Baharini: Unaendelea kulingana na ratiba, lakini ni vyema kuhakiki mapema kwani wafanyakazi wengi watakuwa wamefunga.

Kwa ufupi, mwandzo wa Ramadhani 2026 ni tukio la kiroho na kijamii ambalo linabadilisha mandhari ya visiwa vya Komori kuwa sehemu ya ibada, subira, na upendo. Ni wakati ambapo utambulisho wa Kikomori unadhihirika kupitia imani na utamaduni, ukiwakaribisha wote kushuhudia uzuri wa mwezi huu mtukufu.