Orthodox Epiphany

საქართველოში ნათლისღების დღესასწაული 2026 წლის January 19, 2026-ს, კერძოდ კი Monday დღეს აღინიშნება. ამ მნიშვნელოვან ქრისტიანულ დღესასწაულამდე დარჩენილია 16 დღე. მართლმადიდებლური ეკლესია ნათლისღებას იულიანური კალენდრით აღნიშნავს, რაც დასავლური ტრადიციებისგან განსხვავებით, ყოველწლიურად 19 იანვარს ხდება. ეს არის ერთ-ერთი უდიდესი საეკლესიო დღესასწაული, რომელიც ქრისტესშობასა და აღდგომასთან ერთად მართლმადიდებლური სამყაროსთვის უმნიშვნელოვანეს მოვლენას წარმოადგენს.

დიახ, ნათლისღება საქართველოში ოფიციალური უქმე დღეა. ამ დღეს ქვეყანაში სახელმწიფო დაწესებულებები, ბანკები და კერძო ორგანიზაციების უმეტესობა არ მუშაობს. ეს ხაზს უსვამს დღესასწაულის დიდ მნიშვნელობას ქართველი ხალხისთვის, რადგან მოსახლეობის უმრავლესობა მართლმადიდებელი ქრისტიანია. დასვენების დღე საშუალებას აძლევს მორწმუნეებს დაესწრონ საზეიმო ლიტურგიას, მონაწილეობა მიიღონ წყლის კურთხევის რიტუალში და გაატარონ ეს დღე ოჯახის წევრებთან ერთად ტრადიციების დაცვით.

ნათლისღება, ანუ „განცხადება“, აღნიშნავს იორდანეს მდინარეში იესო ქრისტეს ნათლისღებას იოანე ნათლისმცემლის მიერ. ეს დღესასწაული განასახიერებს წმინდა სამების გამოცხადებას: ძე ნათელს იღებდა, სულიწმინდა მტრედის სახით დაეშვა მასზე, ხოლო მამა ღმერთის ხმა ზეციდან მოუწოდებდა ხალხს. ქართული ტრადიციით, ამ დღეს ნათლისღება (ნათლის-ღება) ეწოდება, რაც სულიერ განწმენდასა და ახალ ცხოვრებაში შესვლას ნიშნავს. ეს არის დღე, როდესაც სამყაროს ღვთის განცხადება მოევლინა.

დღესასწაული საზეიმო ლიტურგიით იწყება, რომელიც ჩვეულებრივ დილის 10:00 ან 11:00 საათზე სრულდება. მსახურების ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილია წყალკურთხევა, რომლის დროსაც იკურთხება „წმინდა წყალი“. მორწმუნეები ამ კურთხეულ წყალს სახლებში მიაბრძანებენ, სვამენ მას უზმოზე სულიერი და ფიზიკური განკურნებისთვის და ასხურებენ საკუთარ საცხოვრებელს კურთხევის ნიშნად. ითვლება, რომ ნაკურთხი წყალი მთელი წლის განმავლობაში არ ფუჭდება და განსაკუთრებული მადლი გააჩნია.

საქართველოში ნათლისღების ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და სიმბოლური ტრადიციაა მდინარეებსა და ტბებში განბანვა. მიუხედავად მკაცრი ზამთრისა, მორწმუნეები იკრიბებიან ისეთ ადგილებში, როგორიცაა ფარავნის ტბა ან სხვადასხვა მდინარეები, რათა ყინულიან წყალში შთაინთქმან. ეს რიტუალი სიმბოლურად ქრისტეს ნათლისღებას უკავშირდება. განბანვა ჩვეულებრივ დღის 13:00-დან 15:00 საათამდე პერიოდში ხდება. ეს არის რწმენის გამოხატულება, რომელიც ყოველგვარი ამინდის პირობებში, ქარისა და ყინვის მიუხედავად სრულდება.

ნათლისღების დღესასწაულს წინ უძღვის 40-დღიანი მარხვა, რომელიც ქრისტესშობის დღესასწაულით სრულდება, თუმცა უშუალოდ ნათლისღების წინა დღეს, 18 იანვარს, მორწმუნეები მკაცრ მარხვას ინახავენ. ეს პერიოდი განკუთვნილია სულიერი მომზადებისთვის, ლოცვისა და სინანულისთვის. დღესასწაულის შემდეგ მრავალ ტაძარში იმართება საერთო ტრაპეზი, სადაც მრევლი ერთად აღნიშნავს ამ დიდებულ დღეს. მომზადება ასევე გულისხმობს სუფთა ჭურჭლის გამზადებას ნაკურთხი წყლის წამოსაღებად.

ტურისტებისთვის ნათლისღებაზე დასწრება თავისუფალია. თუ გსურთ წყალში განბანვის რიტუალის ნახვა, აუცილებლად ჩაიცვით ძალიან თბილად, რადგან იანვარში საქართველოში, განსაკუთრებით მთიან რეგიონებში, მკაცრი კლიმატია. ღონისძიებები არ უქმდება ცუდი ამინდის გამო. თუ ლიტურგიაზე დაგვიანებით მიხვალთ, მაინც შეძლებთ გარეთ მიმდინარე რიტუალებში მონაწილეობას. გაითვალისწინეთ, რომ ეკლესიებში შესვლისას საჭიროა შესაბამისი ჩაცმულობა: ქალებისთვის თავსაბურავი და კაბა, ხოლო მამაკაცებისთვის გრძელი შარვალი.

ნათლისღება მთელი საქართველოს მასშტაბით აღინიშნება. თბილისში მთავარი ლიტურგია სამების საკათედრო ტაძარში ტარდება, სადაც ხშირად საყოველთაო ნათლობაც იმართება. რეგიონებში განსაკუთრებული სანახაობაა ფარავნის ტბაზე, სადაც ყინულში ამოჭრილ ნიშში ხდება განბანვა. ასევე პოპულარულია რიტუალები სხვადასხვა მდინარეების პირას. ნებისმიერ ქალაქსა თუ სოფელში მდებარე მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარი ამ დღეს ღიაა და მასპინძლობს წყალკურთხევის საზეიმო ცერემონიას.