Holiday Details
- Holiday Name
- National Holiday "Nooruz" observed
- Country
- Kyrgyzstan
- Date
- March 23, 2026
- Day of Week
- Monday
- Status
- 79 days away
- About this Holiday
- National Holiday "Nooruz" is a public holiday in Kyrgyzstan
National Holiday "Nooruz" observed
Kyrgyzstan • March 23, 2026 • Monday
79
Days
16
Hours
01
Mins
32
Secs
until National Holiday "Nooruz" observed
Asia/Bishkek timezone
About National Holiday "Nooruz" observed
Also known as: Нооруз майрамы
Нооруз – Жаңылануунун жана Жаздын Майрамы
Кыргызстанда Нооруз — бул жөн гана календардык дата эмес, бул элдин рухун, тарыхын жана табият менен болгон терең байланышын чагылдырган эң ыйык жана эң байыркы майрамдардын бири. Күн менен түндүн теңелүүсүнө туш келген бул күнү жер бети ойгонуп, кыштын ызгаары артта калып, жашоонун жаңы айлампасы башталат. Кыргыз эли үчүн Нооруз — бул тазалануунун, кечиримдүүлүктүн, биримдиктин жана келечекке болгон чоң үмүттөрдүн майрамы.
Бул майрамдын өзгөчөлүгү анын миңдеген жылдарды карыткан тарыхында жана улуттук каада-салттар менен тыгыз айкалышканында жатат. Нооруз келгенде ар бир кыргыз үй-бүлөсү жаңыланууну сезет. Адамдар өткөн жылдагы таарынычтарын унутуп, бири-бирине жакшы каалоо-тилектерди айтышат. Бул күнү табият гана эмес, адамдардын жан дүйнөсү да тазарып, айлана-чөйрө шаңга бөлөнөт. Шаарларда жана айылдарда боз үйлөр тигилип, улуттук кийимчен адамдардын күлкүсү жаңырып, ар бир үйдөн даамдуу тамактардын жыты келип турат.
Нооруздун маңызы — тынчтык жана береке. Бул күнү "ак мол болсун, жыл берекелүү келсин" деген тилектер айтылат. Майрамдын символикасы жашоонун түбөлүктүүлүгүн, жарыктын караңгылыкты жеңгенин жана адам баласынын жаратылыш менен бир бүтүн экенин эскертип турат. Кыргызстандыктар үчүн бул күн ата-бабалардан калган мурасты аздектеп, аны кийинки муундарга өткөрүп берүү мүмкүнчүлүгү.
2026-жылы Нооруз качан белгиленет?
Кыргызстанда Нооруз майрамы жыл сайын туруктуу түрдө 21-мартта белгиленип келет. Бул күн астрономиялык жазгы күн менен түндүн теңелүүсүнө туура келет. Бирок, 2026-жылы расмий иш-чаралар жана эс алуу күндөрү боюнча маалымат төмөнкүдөй:
Майрамдын күнү: March 23, 2026 Аптанын күнү: Monday Майрамга чейин калган убакыт: 79 күн калды.
Нооруздун датасы өзгөрбөйт, ал ар дайым 21-мартта белгиленет. Бирок, эгерде бул күн дем алыш күндөрүнө туш келсе, Кыргызстандын эмгек мыйзамдарына ылайык, эс алуу күндөрү узартылышы мүмкүн. 2026-жылы майрам дүйшөмбү күнгө туш келгендиктен, кыргызстандыктар үчүн бул чоң майрамдык дем алыштын башталышы болот. Бул убакыт аралыгында мамлекеттик мекемелер, мектептер жана көптөгөн жеке ишканалар иштебейт, бул болсо элдин кеңири майрамдоосуна шарт түзөт.
Тарыхы жана келип чыгышы
Нооруздун тарыхы өтө тереңде, адамзат цивилизациясынын алгачкы доорлоруна барып такалат. "Нооруз" сөзү фарс тилинен которгондо "нав" (жаңы) жана "руз" (күн), башкача айтканда, "Жаңы күн" дегенди түшүндүрөт. Бул майрамдын тамыры зороастризм дооруна барып такалып, үч миң жылдан ашык убакыттан бери белгиленип келет. Ал Орто Азия, Жакынкы Чыгыш жана Кавказ элдеринин маданиятында өзгөчө орунду ээлейт.
Байыркы заманда адамдар Күндүн жерге жылуулук алып келишине өзгөчө маани беришкен. Жазгы күн менен түндүн теңелүүсү — бул жарыктын караңгылыкты жеңген учуру катары кабыл алынган. Отко сыйынуу жана тазалануу ырым-жырымдары дал ушул ишенимден келип чыккан. Кыргыз жеринде Нооруз ислам динине чейин эле жаратылыштын кайра жаралуу майрамы катары белгиленип келген жана кийинчерээк жергиликтүү каада-салттар менен жуурулушуп кеткен.
Советтик доордо Ноорузду белгилөөгө бир топ чектөөлөр коюлган, бирок эл ичинде бул майрам унутулган эмес. 1991-жылы Кыргызстан көз карандысыздыкка ээ болгондон кийин, Ноорузга мамлекеттик деңгээлдеги статус берилип, ал улуттук кайра жаралуунун символуна айланды. Бүгүнкү күндө бул майрам ЮНЕСКОнун адамзаттын материалдык эмес маданий мурастарынын тизмесине кирген жана дүйнөлүк мааниге ээ.
Ноорузду кантип белгилешет?
Кыргызстанда Ноорузду майрамдоо бир нече жума мурун башталат. Бул даярдыктардын жана майрамдык иш-чаралардын өзүнчө бир кооздугу бар.
Үй-бүлөлүк жана үй-тиричилик каадалары
Майрамга чейин адамдар үйлөрүнө "жазгы тазалоо" жүргүзүшөт. Бул жөн гана чаң сүртүү эмес, бул эскиден арылып, жаңыга орун бошотуу дегенди билдирет. Бардык идиш-аяктар жуулуп, төшөнчүлөр күнгө жайылат. Кыргыздарда "жыл ичинде идиш толгон болсо, келерки жыл токчулук болот" деген ишеним бар, ошондуктан бардык идиштерди данга, сууга же сүткө толтуруп коюшат.Арча менен аластоо — бул Нооруздун ажырагыс бөлүгү. Арчанын түтүнү менен үйдүн ичин, мал-жанды жана адамдарды "алас, алас, ар балээден калас" деп айтуу менен түтөтүшөт. Бул ырым жаман рухтарды кууп, тазалануу алып келет деп ишенишет.
Коомдук майрамдоолор
21-март күнү негизги иш-чаралар борбордук аянттарда жана ат майдандарда өтөт. Бишкек шаарынын "Ала-Тоо" аянтында жана Ош шаарынын борбордук аянтында чоң концерттик программалар уюштурулат. Сахналарда улуттук бийлер бийленип, манасчылар "Манас" айтышат, ал эми төкмө акындар өз өнөрлөрүн ортого салышат.Кыргыздын боз үйлөрү катар-катар тигилип, ичинде улуттук тамак-аштардын көргөзмөсү болот. Ар бир келген конокко ак ниеттен даам ооз тийгизүү — кыргыз меймандостугунун белгиси.
Салттуу тамак-аштар
Нооруздун дасторкону өзгөчө бай жана маанилүү. Ар бир тамактын өзүнүн символикалык мааниси бар.
Сүмөлөк – Майрамдын падышасы
Нооруздун эң башкы символу — бул сүмөлөк. Ал өндүрүлгөн буудайдын сабагынан, ундан жана майдан жасалат. Сүмөлөктү даярдоо процесси бир суткага созулат жана бул чыныгы жамааттык иш. Аялдар чогулуп, чоң казандын айланасында ыр ырдап, жакшы тилектерди айтып, тынымсыз аралаштырып турушат.Казандын түбүнө жети же тогуз таш салынат. Бул сүмөлөк күйүп кетпеши үчүн жана аралаштырууну жеңилдетүү үчүн керек. Ишеним боюнча, кимдин чөйчөгүнө таш түшсө, анын тилеги кабыл болот. Сүмөлөк бышкандан кийин ал абдан таттуу жана пайдалуу болот, аны кошуна-колоңдорго, туугандарга таратышат.
Чоң кеже (Нооруз кеже)
Бул майрамдык шорпо кеминде жети түрдүү азыктан (суу, эт, туз, май, дан, курут, сүт ж.б.) турат. Жети саны кыргыздар үчүн касиеттүү болуп эсептелет. Бул тамак токчулуктун жана берекенин белгиси.Башка тамактар
Боорсок: Майга бышырылган чарчы камырлар. Боорсоксуз бир дагы кыргыз дасторкону өтпөйт. Плов (Палоо): Чоң казандарда демделген этүү жана сабиздүү күрүч. Айрыкча өлкөнүн түштүк аймактарында Ноорузда палоо негизги тамак болуп саналат. Чалап жана Максым: Буудайдан жана сүт азыктарынан жасалган улуттук суусундуктар.Улуттук оюндар жана спорт
Нооруз майрамында кыргыздын ат оюндары өзгөчө орунду ээлейт. Бул көчмөн маданиятынын күчүн жана шамдагайлыгын көрсөткөн учур.
Көк бөрү: Бул эң популярдуу жана толкундатуучу оюн. Ат үстүндөгү жигиттер улак үчүн салгылашып, аны "тойказанга" салууга аракет кылышат. Бул оюн эркти, күчтү жана биримдикти талап кылат. Ат чабыш: Узак аралыкка чуркоочу күлүктөрдүн жарышы. Эр эңиш: Ат үстүндөгү балбандардын күрөшү. Кыз куумай: Жигит ат менен кызды кууп жетип, анын бетинен өбүүгө тийиш, эгер жете албаса, кыз жигитти камчы менен согот. Бул абдан кооз жана тамашалуу оюн. Тогуз коргоол: Акыл-эсти өстүрүүчү интеллектуалдык оюн.
Ошондой эле, эл арасында аркан тартыш, күрөш жана балдар үчүн ар кандай кызыктуу оюндар уюштурулат.
Регионалдык өзгөчөлүктөр
Кыргызстандын ар бир аймагы Ноорузду өзүнүн өзгөчө түсү менен белгилейт:
- Бишкек: Борбор калаада майрам заманбап жана салттуулуктун айкалышында өтөт. Чоң параддар, эл аралык фестивалдар жана кечкисин фейерверктер болушу мүмкүн.
- Ош: Түштүк борбордо Нооруз өзгөчө шаңдуу. Сулайман-Тоонун этегинде чоң майрамдар өтүп, өзбек, тажик маданиятынын элементтери менен байытылган кол өнөрчүлүк жарманкелери уюштурулат. Бул жерде "Чоң кеже" бышыруу салты абдан күчтүү.
- Нарын жана Ысык-Көл: Бул аймактарда ат оюндарына жана боз үй тигүүгө көбүрөөк басым жасалат. Тоо арасындагы таза абада белгиленген Нооруз чыныгы көчмөн турмушунун духун берет.
Саякатчылар үчүн пайдалуу маалыматтар
Эгерде сиз 2026-жылы Нооруз майрамында Кыргызстанга келүүнү пландап жатсаңыз, төмөнкү кеңештер сизге жардам берет:
Эмнелерди көрүү керек?
Бишкектеги "Ала-Тоо" аянты: Негизги концерттерди жана бийлерди көрүү үчүн эң жакшы жер. "Ак-Кула" ат майданы: Көк бөрү жана башка ат оюндарын көрүү үчүн сөзсүз барыңыз. Этно-комплекстер: "Супара" сыяктуу жерлерде сүмөлөк бышыруу процессине катышып, улуттук тамактардан даам тата аласыз.Эмнелерди эске алуу керек?
- Аба ырайы: Март айында Кыргызстанда аба ырайы туруксуз болушу мүмкүн. Эртең менен күн ачык болуп, түштө жамгы
Frequently Asked Questions
Common questions about National Holiday "Nooruz" observed in Kyrgyzstan
Кыргызстанда Нооруз майрамы 2026-жылы March 23, 2026, Monday күнү белгиленет. Бул маанилүү жаз майрамына чейин 79 күн калды. Нооруз күнү күн менен түн теңелип, жаратылыштын жаңылануусу башталат. Бул күнү кыргыз эли эң жакшы тилектерин айтып, жаңы жылды тосуп алышат.
Ооба, Нооруз Кыргызстанда расмий мамлекеттик майрам болуп саналат. Бул күнү көпчүлүк мамлекеттик мекемелер, мектептер жана жеке ишканалар иштебейт. Элге эс алуу берилип, шаардык аянттарда жана айылдарда чоң салтанаттуу иш-чаралар өткөрүлөт. Кээ бир базарлар жана туристтик жайлар иштеши мүмкүн, бирок жалпы өлкө майрамдык маанайда эс алат.
Нооруз — байыркы замандан бери келе жаткан, жаздын келишин жана жаратылыштын кайра жаралуусун символдоштурган майрам. Анын тамыры зороастризм дооруна барып такалат жана фарс тилинен которгондо «Жаңы күн» дегенди билдирет. Кыргыз маданиятында бул майрам тазалануунун, аруулуктун жана жамандыктан арылуунун белгиси. Адамдар өткөн жылдагы таарынычтарды кечирип, үйлөрүн тазалап, арча түтөтүү менен жаман рухтарды айдап, жаңы башталыштарга жол ачышат.
Нооруздун эң башкы символу — сүмөлөк. Ал өндүрүлгөн буудайдан, майдан жана ундан жасалып, түнү бою чоң казанда тынымсыз аралаштырылып бышырылат. Ошондой эле майрамдык дасторконго жети түрдүү даамдан турган «Нооруз көжө» (же Чоң көжө), боорсок, плов жана чалап коюлат. Сүмөлөк бышыруу процесси коомчулукту бириктирип, адамдар казандын айланасында ырдап, жакшы тилектерди айтышат.
Майрамдоо үй-бүлөлүк ырым-жырымдар жана коомдук иш-чаралар менен коштолот. Эртең менен адамдар бири-бирин куттуктап, конокко барышат. Шаардык аянттарда концерттер уюштурулуп, комузчулар чертип, улуттук бийлер аткарылат. Ош жана Бишкек сыяктуу чоң шаарларда боз үйлөр тигилип, элдик кол өнөрчүлүктүн көргөзмөлөрү өтөт. Ошондой эле, бул күнү арча менен аластоо салты аткарылып, үйлөр жана короолор тазаланат.
Нооруз майрамында ат оюндары өзгөчө орунду ээлейт. Бишкектеги ат майдандарында жана айыл жерлеринде Көк бөрү (улак тартыш), ат чабыш, эр эңиш жана балбан күрөш сыяктуу оюндар өткөрүлөт. Ошондой эле жаштар арасында селкинчек тебүү жана кыз куумай оюндары популярдуу. Бул мелдештер көчмөн элдин духун жана күчүн көрсөтүп, майрамдын көркүн ачат.
Эгер сиз Нооруз учурунда Кыргызстанда болсоңуз, Бишкектеги «Ала-Тоо» аянтына же Оштун борбордук базарларына барууну сунуштайбыз. Иш-чаралар эрте башталат, андыктан эл көп боло электе барганыңыз оң. Сүмөлөктүн даамын татып көрүңүз жана жергиликтүү калктын меймандостугуна даяр болуңуз. Жазгы аба ырайы өзгөрмөлүү болгондуктан, жылуу кийинип алганыңыз оң. Улуттук кийим кийүү милдеттүү эмес, бирок салттуу кийимдерди көрүү абдан кызыктуу болот.
Нооруз — бул үй-бүлөлүк жана коомчулукка багытталган тынчтык майрамы. Эгер сизди үйгө конокко чакырышса, кичинекей белек же таттуу ала барганыңыз сый-урматтын белгиси болот. Оттон секирүү же арча менен аластоо сыяктуу ырым-жырымдарды сыйлоо менен байкап туруңуз. Катуу диний чектөөлөр жок, бирок майрамдык маанайды бузбоо жана элдин каада-салтын сыйлоо маанилүү. Бул күнү тазалыкка өзгөчө көңүл бурулат, ошондуктан айлана-чөйрөнү таза кармоо абзел.
Historical Dates
National Holiday "Nooruz" observed dates in Kyrgyzstan from 2010 to 2021
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2021 | Monday | March 22, 2021 |
| 2015 | Monday | March 23, 2015 |
| 2010 | Monday | March 22, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.
About Kyrgyzstan
- Country Code
- KG
- Continent
- Asia
- Total Holidays
- 11