Lao New Year

ບຸນປີໃໝ່ລາວ: ບຸນປະເພນີອັນດີງາມ ແລະ ການສະເຫຼີມສະຫຼອງແຫ່ງຄວາມສຸກ

ບຸນປີໃໝ່ລາວ ຫຼື ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ "ສົງການ" ແມ່ນບຸນປະເພນີທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ມີຄວາມໝາຍສຳຄັນທີ່ສຸດສຳລັບປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າທົ່ວປະເທດ. ນີ້ແມ່ນຊ່ວງເວລາແຫ່ງການປ່ຽນຜ່ານຈາກປີເກົ່າກ້າວເຂົ້າສູ່ປີໃໝ່ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ, ເຊິ່ງປົກກະຕິແລ້ວຈະກົງກັບກາງເດືອນເມສາຂອງທຸກໆປີ. ບຸນປີໃໝ່ບໍ່ພຽງແຕ່ແມ່ນການສະເຫຼີມສະຫຼອງດ້ວຍຄວາມມ່ວນຊື່ນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງແມ່ນສັນຍະລັກຂອງການຊຳລະລ້າງສິ່ງທີ່ບໍ່ດີໃນປີເກົ່າໃຫ້ໝົດໄປ ແລະ ຕ້ອນຮັບສິລິມຸງຄຸນ, ຄວາມສົດຊື່ນ ແລະ ຊີວິດໃໝ່ທີ່ກຳລັງຈະມາເຖິງ.

ຈຸດເດັ່ນຂອງບຸນປີໃໝ່ລາວແມ່ນ "ນ້ຳ". ໃນຊ່ວງເດືອນເມສາ ເຊິ່ງເປັນລະດູທີ່ຮ້ອນທີ່ສຸດຂອງປີໃນປະເທດລາວ, ການຫົດນ້ຳຈຶ່ງກາຍເປັນກິດຈະກຳຫຼັກທີ່ສ້າງຄວາມເຢັນສະບາຍ ແລະ ຮັດແໜ້ນຄວາມສາມັກຄີ. ຫົວໃຈສຳຄັນຂອງບຸນນີ້ແມ່ນຄວາມເຊື່ອທາງພຸດທະສາສະໜາທີ່ປະສົມປະສານກັບຮີດຄອງປະເພນີທ້ອງຖິ່ນຢ່າງກົມກຽວ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນການສົງພະພຸດທະຮູບ, ການບວດຮຽນ, ການຕົບທາດຊາຍ, ແລະ ການສະແດງຄວາມກະຕັນຍູຮູ້ບຸນຄຸນຕໍ່ຜູ້ອາວຸໂສ. ບັນຍາກາດທົ່ວປະເທດຈະເຕັມໄປດ້ວຍສຽງເພງ, ສຽງຫົວ, ແລະ ກິ່ນຫອມຂອງນ້ຳອົບນ້ຳຫອມທີ່ປຸງແຕ່ງດ້ວຍດອກໄມ້ພື້ນເມືອງ.

ບຸນປີໃໝ່ລາວໃນປີ 2026

ສຳລັບປີ 2026, ການສະເຫຼີມສະຫຼອງບຸນປີໃໝ່ລາວຈະມີຄວາມຄຶກຄື້ນເປັນພິເສດ. ວັນສຳຄັນຂອງບຸນຈະເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນ:

ວັນທີ: April 14, 2026 ກົງກັບວັນ: Tuesday ເວລານັບຖອຍຫຼັງ: ອີກ 101 ມື້ ຈະຮອດມື້ເລີ່ມຕົ້ນຂອງບຸນປີໃໝ່.

ຕາມປົກກະຕິແລ້ວ, ບຸນປີໃໝ່ລາວຈະຈັດຂຶ້ນເປັນເວລາ 3 ມື້ຢ່າງເປັນທາງການ ແຕ່ໃນປີ 2026 ນີ້, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ເປັນວັນພັກທາງການຕັ້ງແຕ່ວັນຈັນ ທີ 13 ເມສາ ຫາ ວັນພະຫັດ ທີ 16 ເມສາ ເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນໄດ້ມີເວລາໃນການເດີນທາງກັບຄືນພູມລຳເນົາ ແລະ ສະເຫຼີມສະຫຼອງກັບຄອບຄົວຢ່າງເຕັມທີ່. ວັນທີຂອງບຸນປີໃໝ່ລາວແມ່ນຖືກກຳນົດຕາມປະຕິທິນສຸລິຍະຄະຕິທີ່ຕິດພັນກັບການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງດວງຕາເວັນເຂົ້າສູ່ລາສີເມດ, ເຊິ່ງມັກຈະຕົກຢູ່ໃນລະຫວ່າງວັນທີ 13 ຫາ 16 ເມສາຂອງທຸກໆປີ.

---

ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ ແລະ ຄວາມເຊື່ອທາງວັດທະນະທຳ

ບຸນປີໃໝ່ລາວມີຮາກເຫງົ້າມາຈາກຄວາມເຊື່ອທາງພຸດທະສາສະໜາ ແລະ ພາມມະນາຈານ ທີ່ສືບທອດກັນມາຫຼາຍຮ້ອຍປີ. ຕາມຕຳນານພື້ນເມືອງ, ບຸນສົງການກ່ຽວພັນກັບເລື່ອງລາວຂອງ "ທ້າວກະບິນລະພົມ" ແລະ "ທຳມະບານກຸມານ". ຕຳນານເລົ່າວ່າ ທ້າວກະບິນລະພົມໄດ້ພະນັນຖາມບັນຫາຮີດ 3 ປະການກັບທຳມະບານກຸມານ ໂດຍມີເງື່ອນໄຂວ່າໃຜແພ້ຕ້ອງຕັດຫົວ. ໃນທີ່ສຸດ ທຳມະບານກຸມານເປັນຝ່າຍຊະນະ, ທ້າວກະບິນລະພົມຈຶ່ງຕ້ອງຕັດຫົວຂອງຕົນເອງ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກຫົວຂອງພົມມີລິດເດດຫຼາຍ, ຖ້າຕົກລົງດິນຈະເກີດໄຟໄໝ້ທົ່ວໂລກ, ຖ້າຖິ້ມຂຶ້ນເທິງອາກາດຝົນຈະແລ້ງ, ແລະ ຖ້າຖິ້ມລົງມະຫາສະໝຸດນ້ຳຈະແຫ້ງຂອດ.

ດັ່ງນັ້ນ, ລູກສາວທັງ 7 ຂອງທ້າວກະບິນລະພົມ (ເຊິ່ງກາຍມາເປັນນາງສັງຂານໃນແຕ່ລະປີ) ຈຶ່ງຕ້ອງໄດ້ຜັດປ່ຽນກັນມາອັນເຊີນຫົວຂອງບິດາອອກມາແຫ່ ແລະ ຫົດສົງນ້ຳອົບນ້ຳຫອມເພື່ອຄວາມເປັນສິລິມຸງຄຸນ ແລະ ປ້ອງກັນໄພພິບັດ. ຄວາມເຊື່ອນີ້ຈຶ່ງກາຍມາເປັນທີ່ມາຂອງການຈັດຂະບວນແຫ່ນາງສັງຂານທີ່ສວຍງາມໃນແຕ່ລະປີ, ໂດຍສະເພາະຢູ່ເມືອງມໍລະດົກໂລກ ຫຼວງພະບາງ.

ນອກຈາກຕຳນານແລ້ວ, ບຸນປີໃໝ່ຍັງກ່ຽວພັນກັບຄວາມເຊື່ອເລື່ອງ "ຂວັນ". ຄົນລາວເຊື່ອວ່າໃນຕົວຄົນເຮົາມີຂວັນປົກປັກຮັກສາ, ແຕ່ເມື່ອຜ່ານໄປໜຶ່ງປີ, ຂວັນອາດຈະມີການເສົ້າໝອງ ຫຼື ກະຈັດກະຈາຍຍ້ອນສິ່ງບໍ່ດີ. ການເຮັດບຸນປີໃໝ່, ການບາສີສູ່ຂວັນ ແລະ ການຫົດສົງນ້ຳ ຈຶ່ງແມ່ນວິທີການຮຽກຂວັນໃຫ້ກັບຄືນມາຢູ່ກັບເນື້ອກັບຕົວ ເພື່ອໃຫ້ມີພະລັງໃນການສູ້ຊີວິດໃນປີໃໝ່.

---

ຕາຕະລາງການສະເຫຼີມສະຫຼອງໃນແຕ່ລະວັນ

ບຸນປີໃໝ່ລາວມີຂັ້ນຕອນ ແລະ ພິທີກຳທີ່ແຕກຕ່າງກັນໃນແຕ່ລະວັນ, ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ມີຄວາມໝາຍອັນເລິກເຊິ່ງ:

ວັນທີ 1: ວັນສັງຂານລ່ວງ (ວັນທີ 13 ເມສາ)

ວັນນີ້ຖືວ່າເປັນມື້ສຸດທ້າຍຂອງປີເກົ່າ. ກິດຈະກຳຫຼັກແມ່ນການທຳຄວາມສະອາດ. ການອະນາໄມ: ປະຊາຊົນຈະພາກັນປັດກວາດເຮືອນຊານ, ວັດວາອາຮາມ ແລະ ໝູ່ບ້ານໃຫ້ສະອາດງາມຕາ ເພື່ອປັດເປົ່າສິ່ງສົກກະປົກ ແລະ ໂຊກຮ້າຍຂອງປີເກົ່າອອກໄປ. ການກຽມນ້ຳຫອມ: ມີການປຸງແຕ່ງນ້ຳອົບນ້ຳຫອມ ທີ່ເຮັດຈາກນ້ຳສະອາດປະສົມກັບດອກໄມ້ (ເຊັ່ນ ດອກຈຳປາ, ດອກດາວເຮືອງ) ແລະ ຝັກສົ້ມປ່ອຍ ເພື່ອນຳໄປສົງພະ. ການສົງພະ: ຢູ່ຕາມວັດຕ່າງໆຈະອັນເຊີນພະພຸດທະຮູບລົງມາປະດິດສະຖານໄວ້ຢູ່ຫໍສົງ ເພື່ອໃຫ້ຊາວພຸດໄດ້ມາຫົດສົງນ້ຳອົບນ້ຳຫອມ.

ວັນທີ 2: ວັນເນົາ (ວັນທີ 14 ເມສາ)

ວັນເນົາ ຫຼື ວັນຫວ່າງ ແມ່ນມື້ທີ່ຢູ່ລະຫວ່າງປີເກົ່າ ແລະ ປີໃໝ່ (ບໍ່ແມ່ນປີເກົ່າ ແລະ ຍັງບໍ່ທັນຮອດປີໃໝ່). ຂໍ້ຫ້າມ: ຕາມຄວາມເຊື່ອບູຮານ, ວັນນີ້ຫ້າມຜິດຖຽງກັນ, ຫ້າມດ່າທໍ ຫຼື ເຮັດສິ່ງບໍ່ດີ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ໂຊກຮ້າຍໄປຕະຫຼອດປີ. ຫ້າມນອນເວັນ ເພາະເຊື່ອວ່າຈະເຮັດໃຫ້ຂີ້ຄ້ານ ແລະ ເຈັບປ່ວຍ. ການຕົບທາດຊາຍ: ຢູ່ຕາມແຄມຂອງ ຫຼື ຕາມວັດ, ປະຊາຊົນຈະພາກັນໄປຕົບທາດຊາຍ (ກໍ່ເຈດີຊາຍ) ເພື່ອຖວາຍເປັນພຸດທະບູຊາ ແລະ ເຊື່ອວ່າຈະຊ່ວຍໃຫ້ມີອາຍຸຍືນຍາວ. ການຫຼິ້ນນ້ຳ: ບັນຍາກາດການຫົດນ້ຳຈະເລີ່ມຄຶກຄື້ນຂຶ້ນໃນມື້ນີ້, ມີການແຫ່ນາງສັງຂານ ແລະ ການສະແດງສິລະປະວັນນະຄະດີ.

ວັນທີ 3: ວັນສັງຂານຂຶ້ນ (ວັນທີ 15 ເມສາ)

ມື້ນີ້ແມ່ນມື້ເລີ່ມຕົ້ນຂອງປີໃໝ່ຢ່າງເປັນທາງການ. ການຕັກບາດ: ໃນຕອນເຊົ້າ, ຊາວພຸດຈະນຸ່ງຊຸດປະຈຳຊາດທີ່ຈົບງາມໄປຕັກບາດຢູ່ຕາມວັດ ເພື່ອສ້າງບຸນກຸສົນເປັນສິລິມຸງຄຸນແກ່ຊີວິດ. ການບາສີສູ່ຂວັນ: ນີ້ແມ່ນພິທີກຳທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ. ຄອບຄົວຈະເຕົ້າໂຮມກັນເພື່ອເຮັດພິທີບາສີ, ມັດແຂນດ້ວຍຝ້າຍຂາວ, ອວຍພອນໃຫ້ກັນແລະກັນ ແລະ ຂໍຂະມາລາໂທດຈາກຜູ້ອາວຸໂສ (ຕຳນິດຳຫົວ). ການວຽນທຽນ: ໃນຕອນຄ່ຳ ຈະມີການວຽນທຽນອ້ອມສິມຢູ່ຕາມວັດຕ່າງໆ ເພື່ອບູຊາພະຣັດຕະນະໄຕ.

ວັນທີ 4: ວັນສະຫຼອງ (ວັນທີ 16 ເມສາ)

ໃນປີ 2026, ມື້ນີ້ຍັງເປັນວັນພັກທາງການ. ການອັນເຊີນພະຂຶ້ນແທ່ນ: ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ສົງພະມາຫຼາຍມື້, ປະຊາຊົນຈະພາກັນໄປວັດອີກຄັ້ງເພື່ອອັນເຊີນພະພຸດທະຮູບກັບຄືນຂຶ້ນປະດິດສະຖານຢູ່ແທ່ນບູຊາຄືເກົ່າ. ການມ່ວນຊື່ນ: ເປັນມື້ສຸດທ້າຍຂອງການຫຼິ້ນນ້ຳຢ່າງເຕັມທີ່ ກ່ອນຈະກັບເຂົ້າສູ່ການເຮັດວຽກປົກກະຕິ.

---

ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ກິດຈະກຳທີ່ໜ້າສົນໃຈ

1. ການຫົດນ້ຳ: ການຫົດນ້ຳໃນລາວແມ່ນມີສອງແບບ. ແບບທຳອິດແມ່ນການຫົດນ້ຳແບບສຸພາບ ໂດຍການໃຊ້ຈອກ ຫຼື ຂັນ ຫົດລົງທີ່ບ່າໄຫຼ່ ຫຼື ມື ພ້ອມກ່າວຄຳອວຍພອນ. ແບບທີສອງແມ່ນການຫຼິ້ນນ້ຳແບບມ່ວນຊື່ນຢູ່ຕາມຖະໜົນ ໂດຍການໃຊ້ຖັງນ້ຳ, ສາຍຢາງ ຫຼື ປືນສີດນ້ຳ. ສິ່ງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ແມ່ນການໃຊ້ແປ້ງ ຫຼື ສີທຳມະຊາດມາທາໜ້າກັນ ເພື່ອຄວາມມ່ວນຊື່ນ.

1. ການຕົບທາດຊາຍ: ປະຊາຊົນຈະນຳເອົາຊາຍມາປັ້ນເປັນຮູບເຈດີ, ປະດັບປະດາດ້ວຍທຸງສີ, ດອກໄມ້ ແລະ ທູບທຽນ. ນີ້ແມ່ນວິທີການທົດແທນດິນຊາຍທີ່ຕິດຕີນອອກຈາກວັດໄປຕະຫຼອດປີ ແລະ ເປັນການສ້າງກຸສົນຮ່ວມກັນ.

1. ການປ່ອຍສັດ: ຫຼາຍຄົນນິຍົມຊື້ປາ, ນົກ ຫຼື ເຕົ່າ ມາປ່ອຍລົງສູ່ທຳມະຊາດ ເພື່ອເປັນການປ່ອຍທຸກປ່ອຍໂສກ ແລະ ເປັນການໃຫ້ທານແກ່ສັດໂລກ.

1. ການກິນ "ລາບ": ອາຫານທີ່ນິຍົມກັນທີ່ສຸດໃນຊ່ວງປີໃໝ່ແມ່ນ "ລາບ". ຍ້ອນຊື່ຂອງມັນໝາຍເຖິງ "ໂຊກລາບ", ຄົນລາວຈຶ່ງເຊື່ອວ່າການກິນລາບໃນມື້ປີໃໝ່ຈະນຳພາຄວາມໂຊກດີ ແລະ ເງິນຄຳມາໃຫ້ຕະຫຼອດປີ.

1. ການນຸ່ງຖື: ຜູ້ຍິງລາວຈະນຸ່ງສິ້ນໄໝທີ່ສວຍງາມ, ເກົ້າມັດຜົມ ແລະ ບ່ຽງແພ, ສ່ວນຜູ້ຊາຍຈະນຸ່ງຊຸດສຸພາບ ຫຼື ເສື້ອພິມລາຍດອກໄມ້ທີ່ມີສີສັນສົດໃສ.

---

ຄຳແນະນຳສຳລັບນັກທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ຊາວຕ່າງຊາດ

ຖ້າທ່ານມີແຜນຈະມາທ່ຽວລາວໃນຊ່ວງປີໃໝ່ 2026, ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ທ່ານຄວນຮູ້:

ກຽມຕົວປຽກ: ທ່ານບໍ່ສາມາດຫຼີກລ່ຽງການປຽກນ້ຳໄດ້ເລີຍ ຖ້າທ່ານຍ່າງອອກນອກເຮືອນ. ຄວນກຽມຖົງກັນນ້ຳສຳລັບໂທລະສັບ, ກ້ອງຖ່າຍຮູບ ແລະ ເງິນສົດ. ການນຸ່ງຖື: ເຖິງວ່າຈະເປັນການຫຼິ້ນນ້ຳ, ແຕ່ຄວນນຸ່ງຖືໃຫ້ສຸພາບ. ຫຼີກລ່ຽງການນຸ່ງເຄື່ອງທີ່ໂປ້ເກີນໄປ ໂດຍສະເພາະເວລາເຂົ້າວັດ. ຜູ້ຍິງຄວນນຸ່ງສິ້ນ ຫຼື ສົ້ງທີ່ບໍ່ສັ້ນເກີນໄປ. ຄຳທັກທາຍ: ຢ່າລືມກ່າວຄຳວ່າ "ສະບາຍດີປີໃໝ່" ຫຼື "ສຸກສັນວັນປີໃໝ່" ໃຫ້ກັບທຸກຄົນທີ່ທ່ານພົບເຫັນ. ຄວາມປອດໄພ: ຊ່ວງປີໃໝ່ການຈະລາຈອນຈະມີຄວາມສ່ຽງສູງ ຍ້ອນຖະໜົນປຽກ ແລະ ບາງຄົນອາດດື່ມເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາ. ຄວນລະມັດລະວັງໃນການຂັບຂີ່ ຫຼື ໃຊ້ບໍລິການລົດຂົນສົ່ງສາທາລະນະ. ການຈອງທີ່ພັກ: ເມືອງທ່ອງທ່ຽວເຊັ່ນ ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ ແລະ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຈະມີຄົນຫຼາຍເປັນພິເສດ. ຄວນຈອງໂຮງແຮມ ແລະ ປີ້ຍົນ/ລົດໄຟ ລ່ວງໜ້າຢ່າງໜ້ອຍ 1-2 ເດືອນ. ການເງິນ: ທະນາຄານ ແລະ ຫ້ອງການລັດຈະປິດ. ຕູ້ ATM ບາງແຫ່ງອາດຈະເງິນໝົດໄວ ຍ້ອນມີຄົນຖອນຫຼາຍ. ຄວນກຽມເງິນສົດໄວ້ໃຫ້ພຽງພໍ.

---

ສະຖານທີ່ສະເຫຼີມສະຫຼອງທີ່ດີທີ່ສຸດ

1. ຫຼວງພະບາງ: ເປັນສະຖານທີ່ທີ່ຈັດບຸນປີໃໝ່ໄດ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ຮັກສາຮີດຄອງປະເພນີໄດ້ດີທີ່ສຸດ. ຈະມີຂະບວນແຫ່ນາງສັງຂານ, ຂະບວນແ