Martyrs' Day

Madagascar • March 29, 2026 • Sunday

85
Days
20
Hours
23
Mins
39
Secs
until Martyrs' Day
Indian/Antananarivo timezone

Holiday Details

Holiday Name
Martyrs' Day
Country
Madagascar
Date
March 29, 2026
Day of Week
Sunday
Status
85 days away
Weekend
Falls on weekend
About this Holiday
Martyrs' Day is a public holiday in Madagascar

About Martyrs' Day

Also known as: Andron'ny Maritiora

Ny 29 Martsa: Andron’ny Maritiora sy ny Tolom-panafahana tamin’ny 1947

Ny 29 Martsa dia daty manan-danja sy masina indrindra eo amin’ny tantaran’ny firenena Malagasy. Ity andro ity, izay fantatra amin’ny anarana hoe "Andron’ny Maritiora" na "Andro Fahatsiarovana ny Tolom-panafahana", dia natokana hitodihana any aoriana sy hanomezam-boninahitra ireo vazimba sy tia tanindrazana izay nanao sorona ny ainy mba hanafahana an’i Madagasikara tamin’ny ziogan’ny fanjanahantany frantsay. Tsy andro fety fotsiny izy io, fa fotoana feno fahanginana, fanajana, ary fandinihan-tena ho an’ny vahoaka Malagasy manontolo, na any an-tanàn-dehibe izany na any amin’ny faritra lavitra indrindra.

Ny mampiavaka ity andro ity dia ny firaiketam-pony amin’ny maha-izy azy ny Malagasy. Raha ny fetim-pirenena 26 Jona no ankalazana ny fahaleovantena amim-pifaliana sy amim-pandihizana, ny 29 Martsa kosa dia iainana ao anatin’ny alahelo sy ny firehetan’ny fitiavan-tanindrazana. Izy io no mampahatsiahy antsika fa tsy tongatonga ho azy ny fahafahana ananantsika ankehitriny, fa nisy rà latsaka, nisy aina nafoy, ary nisy fijaliana tsy hita pesipesenina nianjady tamin’ireo razantsika. Ity andro ity no mampiray ny Malagasy rehetra ao anatin’ny fisaonana sy ny fankasitrahana ireo mahery fo izay tsy nanaiky lembenana teo anatrehan’ny hery famoretana.

Amin’izao fotoana izao, ny 29 Martsa dia lasa marika lehibe amin’ny firaisankina nasionaly. Na dia efa am-polony taona maro aza no lasa, ny fery navelan’ny zava-nitranga tamin’ny 1947 dia mbola velona ao am-pon’ny maro, indrindra ireo taranaka nandre ny tantara mivantana avy amin’ireo izay tafavoaka velona. Ny fankalazana ity andro ity dia fomba iray itazonana ny afon’ny fahafahana tsy hovonoina ary fampitana ny sanda maha-Malagasy amin’ny taranaka fara mandimby: ny fitiavan-tanindrazana, ny herim-po, ary ny firaisankina eo anatrehan’ny fahavalon’ny firenena.

Rahoviana ny Andron’ny Maritiora amin’ny taona 2026?

Ny fahatsiarovana ny faha-79 taonan’ny tolom-panafahana dia ho tanterahina amin’ny daty voatondro:

Andro: Sunday Daty: March 29, 2026 Fe-potoana sisa: 85 andro sisa no isaina dia ho tonga io andro lehibe io.

Ny daty 29 Martsa dia daty raikitra isan-taona ao amin’ny tetiandro malagasy. Tsy miovaova izy io satria mifamatotra mivantana amin’ny alina nipoahan’ny tolona voalohany tamin’ny taona 1947. Na inona na inona andro hianjerany ao anatin’ny herinandro, dia mijanona ho andro tsy fiasana nefa andraisan-karama manerana ny tanin’ny Repoblikan’i Madagasikara izy io.

Ny Tantaran’ny Tolom-panafahana tamin’ny 1947: Ny Loharanon’ny Fahafahana

Raha te hahatakatra ny lanjan’ny 29 Martsa isika, dia tsy maintsy miverina any amin’ny vanim-potoan’ny fanjanahantany. Nanomboka tamin’ny taona 1896, rehefa nambaran’i Frantsa ho zanatany i Madagasikara taorian’ny fanonganana ny mpanjaka Ranavalona III, dia niaina tao anatin’ny fampahoriana ny vahoaka Malagasy. Nisy ny asa an-tery voizina (SMOTIG), ny hetra mavesatra, ary ny fanilikilihana ny Malagasy amin’ny fitantanana ny taniny manokana.

Taorian’ny Ady Lehibe Faharoa, dia niova ny fijerin’izao tontolo izao. Maro ireo Malagasy no nandeha niady tany Frantsa mba hanafaka an’i Frantsa tamin’ny Nazia, ary niverina izy ireo nitondra fanantenana fa mba ho afaka amin’ny fanjanahantany koa ny fireneny. Niforona ny antoko politika maro, anisan’izany ny MDRM (Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache) izay nitaky ny fahaleovantena tamin’ny alalan’ny fifampiresahana sy ny fomba demokratika. Na izany aza, ny fitondrana mpanjanaka dia tsy nihaino ny fitakiana fa vao mainka nampitombo ny famoretana.

Tamin’ny alin’ny 29 Martsa 1947, dia nipoaka ny tolona voalohany. Ireo tia tanindrazana, izay vitsy fitaovana ary tsy nanana afa-tsy lefona, antsy lava (machetes), ary herim-po, dia nanafika ny tobin’ny miaramila frantsay sy ny toeram-pambolena lehibe tany amin’ny faritry ny atsinanan’ny nosy, indrindra tany Moramanga, Manakara, ary Vohipeno. Niely haingana tamin’ny faritra maro teto amin’ny nosy ny tolona, ary maherin’ny iray tapitrisa ny mpitolona nandray anjara tamin’izany.

Ny valin-kafatra avy amin’ny fitondrana frantsay anefa dia feno habibiana tsy hay lazaina. Nandefa miaramila fanampiny maherin’ny 18.000 i Frantsa, anisan’izany ny miaramila avy any Sénégal sy ny firenena hafa. Ny taona 1947 hatramin’ny 1948 dia nanjakan’ny famonoana faobe, ny fampijaliana, ny fandoroana tanàna manontolo, ary ny fanolanana. Iray amin’ireo habibiana ratsy indrindra ny antsoina hoe "fiaramanidin’ny fahafatesana", izay nanipazana ireo gadra politika velona avy eny ambony fiaramanidina ho any anaty ranomasina na any anaty ala.

Mbola misy ny fifandirana eo amin’ny mpahay tantara momba ny isan’ny maty. Ny tarehimarika ofisialy tamin’izany fotoana izany dia nilaza fa teo amin’ny 11.000 ny isan’ny maty, saingy ny fanadihadiana taty aoriana sy ny filazan’ny mpitolona dia manombatombana fa teo anelanelan’ny 80.000 ka hatramin’ny 100.000 ny Malagasy namoy ny ainy vokatry ny ady, ny hanoanana, ary ny aretina tany anaty ala nandritra ny fitsoahana ny famoretana.

Na dia resy tamin’ny fitaovam-piadiana aza ny Malagasy tamin’izany fotoana izany, ny tolona tamin’ny 1947 dia nanamarika ny fiandohan’ny fiafaran’ny fanjanahantany. Nanery an’i Frantsa hanao fanovana ara-politika izany, izay nitarika ho amin’ny fahaleovantena tamin’ny 26 Jona 1960. Tamin’ny taona 1967, ny Filoha Philibert Tsiranana dia nanambara tamin’ny fomba ofisialy ny 29 Martsa ho andro fisaonana sy fahatsiarovana nasionaly.

Ny Fomba Fankalazana sy ny Fombafomba

Ny 29 Martsa dia andro iray iainan’ny vahoaka Malagasy amin’ny fomba manetriketrika. Tsy misy matso be fampisehoana na lanonana mitabataba, fa kosa misy ny fombafomba izay mampiseho ny fanajana ny maty sy ny tantara.

Ny Lanonana Ofisialy

Ny Filoham-pirenena sy ny mpitondra fanjakana ambony dia mitarika ny lanonana ofisialy. Matetika izany no atao eo amin’ny tsangambato fahatsiarovana (stèles) any amin’ny toerana manan-tantara toa an’i Moramanga na any Antananarivo (eo amin’ny Mausolée na ny tsangambaton’ny 1947). Ny fombafomba dia ahitana:
Ny fametrahana fehezam-boninkazo: Famantarana ny fanajana sy ny fisaonana. Ny hiram-pirenena: Hiraina amim-panajana lehibe ho fanehoana ny fitiavan-tanindrazana. Ny kabary ofisialy: Mampahatsiahy ny tantara sy ny lanjan’ny fahafoizan-tena ho an’ny firenena. Ny fahanginana iray minitra: Ho fahatsiarovana ireo namoy ny ainy.

Ny Fankalazana any amin’ny Faritra

Any amin’ireo tanàna izay nisian’ny tolona mafy, toy ny any Manakara sy Vohipeno, dia misy ny fijoroana vavolombelona ataon’ireo zokiolona na ireo taranaky ny mpitolona. Mitantara ny zavatra niainany izy ireo mba tsy hohadinoin’ny tanora ny tantara. Any amin’ny sekoly sy ny toeram-pampianarana koa dia misy ny fampianarana manokana momba ny zava-nitranga tamin’ny 1947 herinandro mialoha ny 29 Martsa.

Ny Toeran’ny Finoana

Koa satria ny Malagasy dia olona mino sy manaja ny razana, ny fiangonana isan-karazany dia manao fotoam-pivavahana manokana ho an’ny firenena. Misy ny vavaka ho an’ny fiadanana sy ny fankasitrahana an’Andriamanitra tamin’ny nanomezany herim-po ireo razantsika.

Ny Lanjan’ny 29 Martsa ho an’ny Tanora Malagasy

Ho an’ny tanora Malagasy amin’izao fotoana izao, ny 29 Martsa dia tsy tantara fotsiny ao anaty boky. Izy io dia antso ho amin’ny fitiavan-tanindrazana amin’ny endriny vaovao. Raha ny fitaovam-piadiana sy ny rà no nentina niady tamin’izany fotoana izany, ny tanora ankehitriny kosa dia amporisihina hiady amin’ny fahantrana, ny tsy fahalalana, ary ny kolikoly ho fanomezam-boninahitra an’ireo maritiora.

Ny fahalalana ny tantara dia manampy ny tanora hahatsapa fa manana firenena sarobidy izy ireo. Ny fahafoizan-tenan’ireo mahery fo tamin’ny 1947 dia mampianatra fa ny ho avin’ny firenena dia eo am-pelatanan’ny vahoakany, ary ny firaisankina no hery lehibe indrindra handresena ny zava-tsarotra.

Torolalana ho an’ny Mpitsidika sy ny Vahiny

Raha sendra eto Madagasikara ianao mandritra ny 29 Martsa, dia misy ny zavatra tokony ho fantatrao mba hanajana ny fomban-tany sy ny lanjan’ity andro ity:

  1. Fiakanjo sy Fihetsika: Koa satria andro fisaonana ity, dia tsy mety ny manao akanjo marevaka loatra na manao fihetsika feno horakoraka eny amin’ny toerana misy lanonana fahatsiarovana. Ny akanjo maotina sy ny fihetsika feno fanajana no tsara indrindra.
  2. Toerana Tokony Tsidihina:
Moramanga: Ity tanàna ity no foiben’ny tolona. Azonao tsidihina ny tranombakoka nasionaly natokana ho an’ny tolom-panafahana tamin’ny 1947, izay misy sary sy fitaovana ary tantara amin’ny antsipiriany. Antananarivo: Ny tsangambato eny amin’ny Mausolée sy ny faritra manodidina dia toerana manan-danja amin’ny fahatsiarovana.
  1. Fitaterana sy Serivisy: Satria andro tsy fiasana izy io, dia mety ho vitsy ny fiara fitaterana (taxi-be sy taxi-brousse). Ny ankamaroan’ny biraom-panjakana sy ny orinasa dia mikatona avokoa. Tsara ny manomana mialoha ny zavatra ilaina rehetra (sakafo, solika, vola any amin’ny banky).
  2. Tsy misy korana: Tandremo fa tsy andro fety toy ny fetim-pirenena 26 Jona ity. Tsy misy afomanga na fampisehoana mozika mahery vaika any amin’ny toerana be olona. Ny fahanginana sy ny fahamaonana no manjaka.

Ny Toerana misy ny 29 Martsa eo amin’ny Lalàna Malagasy

Ny 29 Martsa dia voasokajy ho "Jour Férié, Chômé et Payé" (Andro tsy fiasana nefa andraisan-karama) araka ny lalàna mifehy ny asa eto Madagasikara.

Inona no mikatona? Ny sekoly rehetra (panjakana sy tsy miankina). Ny biraom-panjakana sy ny ministera. Ny banky sy ny toeram-piasana tsy miankina maro. Ny tsena lehibe sasany (na dia mety hisokatra aza ny vitsivitsy amin’ny maraina).

Inona no misokatra? Ny hopitaly sy ny serivisy vonjy taitra. Ny mpitandro filaminana. Ny trano fisakafoanana sasany sy ny fivarotana madinika eny amin’ny fokontany. * Ny seranam-piaramanidina (na dia mety hisy fiovana aza ny fandaharam-potoana sasany).

Raha mianjera amin’ny andro alahady ny 29 Martsa, toy ny hitranga amin’ny taona 2026, dia mbola mijanona ho andro fahatsiarovana izy io. Araka ny fomba amam-panao any Madagasikara, rehefa mianjera amin’ny alahady ny andro tsy fiasana, dia matetika ny andro alatsinainy manaraka no lasa andro tsy fiasana ho solony, saingy miankina amin’ny didim-panjakana mivoaka alohan’ny fety izany. Na izany aza, ny lanonana ofisialy dia tanterahina foana amin’ny daty faha-29 Martsa.

Famaranana

Ny 29 Martsa dia mihoatra lavitra noho ny andro tsy fiasana fotsiny. Izy io dia ny fanahin’ny firenena Malagasy mihitsy. Izy io no mampahatsiahy antsika ny vidin’ny fahafahana sy ny herin’ny fitiavan-tanindrazana. Amin’ny maha-Malagasy antsika, na aiza na aiza misy antsika, ny 29 Martsa dia fotoana iray hanehoana fa tsy hadinontsika ireo nanome ny ainy mba ho firenena afaka sy manana ny fiandrianany isika ankehitriny.

Amin’ny taona 2026, rehefa tonga ny March 29, 2026, dia aoka isika tsirairay

Frequently Asked Questions

Common questions about Martyrs' Day in Madagascar

Ny Andron'ny Martiora amin'ny taona 2026 dia ho tanterahina amin'ny Sunday March 29, 2026. 85 andro sisa no isaina dia ho tonga izany fotoana manan-tantara izany. Ity daty ity dia natao hahatsiarovana ny nanombohan'ny tolom-panafahana tamin'ny 29 Martsa 1947, izay fotoana nipoahan'ny fikomiana tamin'ny fanjanahan-tany frantsay teto Madagasikara. Na dia mianjera amin'ny faran'ny herinandro aza ny andro amin'ity taona ity, dia mbola hajaina sy ankalazaina amin'ny fomba ofisialy manerana ny nosy izany ho fanomezam-boninahitra ireo namoy ny ainy ho an'ny tanindrazana.

Eny, ny 29 Martsa dia andro tsy fiasana nefa andraisan-karama manerana ny tanin'ny Repoblikan'i Madagasikara. Amin'io andro io, dia mikatona avokoa ny biraom-panjakana, ny banky, ary ny ankamaroan'ny orinasa tsy miankina. Satria andro fisaonana sy fahatsiarovana nasionaly izy io, dia miato ny asa rehetra mba hahafahan'ny Malagasy mivory sy mandray anjara amin'ireo lanonana ofisialy sy fahatsiarovana ny mahery fon'ny firenena. Andro voatokana ho an'ny firenena manontolo izany mba hisaintsainana ny vidin'ny fahafahana izay nanjaka teto amin'ny nosy.

Ny Andron'ny Martiora dia manamarika ny fikomiana tamin'ny taona 1947 hanohitra ny fitondrana mpanjanaka frantsay. Nanomboka ny alin'ny 29 Martsa 1947 ny fanafihana tany Moramanga, Manakara, ary Vohipeno, izay nitarika tolona manerana ny nosy. Malagasy maherin'ny iray tapitrisa no nandray anjara tamin'izany, ary tombanana ho eo anelanelan'ny 11.000 ka hatramin'ny 100.000 ny isan'ny maty vokatry ny famoretana mahery vaika nataon'ny tafika frantsay. Ity tolona ity no nanamarika ny dingana lehibe nankany amin'ny fahaleovantena tamin'ny taona 1960, ary ny Filoha Tsiranana no nanambara azy ho andro fisaonana ofisialy tamin'ny taona 1967.

Andro feno fanajana sy fisaonana ny 29 Martsa fa tsy andro fety fifaliana. Ny hetsika lehibe dia ahitana ny fametrahana fehezam-boninkazo eo amin'ireo tsangambato fahatsiarovana, indrindra any Moramanga sy Antananarivo. Misy ny lahateny ofisialy ataon'ireo mpitondra fanjakana, ny fihirana ny hiram-pirenena, ary ny fijoroana ho vavolombelona ataon'ireo sisa velona na ny taranany. Ny vahoaka dia manatrika ireo lanonana amim-panajana, ary maro no mampiasa io fotoana io hianarana ny tantaran'ny firenena sy hisaintsainana ny fahafoizan-tenan'ireo nitolona tamin'ny lefona sy antsibe tamin'izany fotoana izany.

Ny tanànan'i Moramanga no toerana ivon'ny fahatsiarovana, satria tao no nipoaka ny tolona voalohany. Any no misy ny mozea nasionaly natokana ho an'ny taona 1947 izay nisokatra tamin'ny taona 2012, ary misy tsangambato lehibe koa ao. Ankoatra izany, misy ireo stele sy tsangambato any Manakara sy Vohipeno. Any Antananarivo, ny tsangambaton'ny Martiora ao Ambohijatovo dia toerana manan-danja ihany koa handraisan'ny olona anjara amin'ny fametrahana voninkazo sy ny fahanginana ho fanomezam-boninahitra ireo lavo tamin'ny tolom-panafahana.

Ho an'ireo vahiny eto Madagasikara, zava-dehibe ny mahafantatra fa andro fisaonana ity andro ity. Tokony hanao fitafiana maotina sy haneho fihetsika feno fanajana rehefa manatrika ny lanonana. Tsy mety ny manao fitafiana marevaka loatra na manao tabataba amin'ireo toerana misy fahatsiarovana. Satria andro tsy fiasana izy io, mety ho voafetra ny fitaterana ary mikatona ny toeram-pivarotana maro. Tsara ny manomana mialoha ny zavatra ilaina ary manaraka ny toromarika omen'ny manam-pahefana any an-toerana mba hanehoana firaisankina amin'ny vahoaka Malagasy amin'ity fotoana manetriketrika ity.

Ny 26 Jona dia Androm-pirenena hankalazana ny fahazoana ny fahaleovantena tamin'ny taona 1960, ary fety feno fifaliana, matso, ary afomanga izy io. Ny 29 Martsa kosa dia Andron'ny Martiora, izay miompana amin'ny fisaonana sy ny fahatsiarovana ny rà latsaka tamin'ny taona 1947. Raha fankalazana ny vokatra azo ny Jona, ny Martsa kosa dia fankalazana ny tolona sy ny sorona natao hahazoana izany vokatra izany. Samy manan-danja amin'ny tantaran'i Madagasikara izy roa saingy tsy mitovy ny fomba fanehoana izany: ny iray fety, ny iray fahatsiarovana mavesatra.

Amin'ny ankapobeny, tsy misy sakana lehibe ho an'ny mpizaha tany, saingy misy ny fanovana kely amin'ny fandaharam-potoana. Mikatona ny biraom-panjakana sy ny banky, ary mety hisy fihenana ny tolotra sasany amin'ny fitaterana. Na izany aza, fotoana tsara ho an'ny mpizaha tany liana amin'ny tantara izany mba hahita ny kolontsaina sy ny fitiavan-tanindrazana Malagasy. Ny fitsidihana ny mozea any Moramanga dia manome traikefa lalina momba ny tantaran'ny firenena. Mila mitandrina fotsiny amin'ny fandaminana ny dia mba tsy hifanehitra amin'ny fikatonan'ny toerana sasany izay mety ho tiana hotsidihina.

Historical Dates

Martyrs' Day dates in Madagascar from 2010 to 2025

Year Day of Week Date
2025 Saturday March 29, 2025
2024 Friday March 29, 2024
2023 Wednesday March 29, 2023
2022 Tuesday March 29, 2022
2021 Monday March 29, 2021
2020 Sunday March 29, 2020
2019 Friday March 29, 2019
2018 Thursday March 29, 2018
2017 Wednesday March 29, 2017
2016 Tuesday March 29, 2016
2015 Sunday March 29, 2015
2014 Saturday March 29, 2014
2013 Friday March 29, 2013
2012 Thursday March 29, 2012
2011 Tuesday March 29, 2011
2010 Monday March 29, 2010

Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.