Holiday Details
- Holiday Name
- Zanzibar Revolution Day
- Country
- Tanzania
- Date
- January 12, 2026
- Day of Week
- Monday
- Status
- 9 days away
- About this Holiday
- Zanzibar Revolution Day is a public holiday in Tanzania
Zanzibar Revolution Day
Tanzania • January 12, 2026 • Monday
9
Days
20
Hours
14
Mins
47
Secs
until Zanzibar Revolution Day
Africa/Dar_es_Salaam timezone
About Zanzibar Revolution Day
Also known as: Siku ya Mapinduzi ya Zanzibar
Siku ya Mapinduzi ya Zanzibar: Mwongozo Kamili wa Maadhimisho na Historia
Siku ya Mapinduzi ya Zanzibar ni moja ya tarehe muhimu na zenye hisia kali zaidi katika kalenda ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Kila ifikapo tarehe 12 Januari, nchi nzima husimama kutafakari tukio lililobadilisha mkondo wa historia ya visiwa vya Unguja na Pemba, na hatimaye kupelekea kuzaliwa kwa taifa la Tanzania. Hii si tu siku ya mapumziko, bali ni alama ya ukombozi, utu, na usawa kwa mamilioni ya watu ambao kwa karne nyingi walikuwa chini ya utawala wa kigeni na mfumo wa kitabaka uliowabagua wazawa.
Kiini cha siku hii ni kuadhimisha Mapinduzi ya mwaka 1964, ambapo wananchi wa Zanzibar waliamua kuchukua hatua ya kijasiri ya kuupindua utawala wa Sultani na serikali iliyokuwa ikiongozwa na Waarabu wachache, mwezi mmoja tu baada ya visiwa hivyo kupata uhuru wa bandia kutoka kwa Waingereza. Mapinduzi haya hayakuwa tu mabadiliko ya madaraka, bali yalikuwa ni mlipuko wa madai ya haki za kijamii na kiuchumi kwa ajili ya wengi waliokuwa wamekandamizwa. Leo hii, siku hii inatukumbusha umuhimu wa kujitawala na thamani ya amani ambayo imepatikana kupitia dhabihu kubwa za mababu zetu.
Kinachofanya Siku ya Mapinduzi kuwa maalum ni namna inavyounganisha historia ya kale na matarajio ya baadaye. Katika mitaa ya mji mkongwe wa Stone Town na kote visiwani, hali ya uzalendo hutanda. Ni siku ambayo viongozi na wananchi hukutana si tu kusherehekea, bali kutathmini hatua zilizopigwa katika kuwaletea wananchi maendeleo, kutoa huduma za kijamii kama afya na elimu bila malipo, na kuimarisha umoja wa kitaifa. Ni kielelezo cha ushindi wa utu dhidi ya unyonge.
Lini itakuwa Siku ya Mapinduzi katika mwaka 2026?
Maadhimisho ya Siku ya Mapinduzi ya Zanzibar hufanyika kila mwaka tarehe ile ile, kwani ni tarehe ya kihistoria iliyowekwa kulingana na matukio ya Januari 12, 1964. Katika mwaka 2026, ratiba itakuwa kama ifuatavyo:
Siku ya Juma: Monday Tarehe: January 12, 2026 Muda uliobaki: Zimebaki siku 9 hadi kufikia kilele cha maadhimisho haya.
Siku hii ni ya kudumu (fixed date), ikimaanisha haibadiliki kulingana na mwandamo wa mwezi au msimu, bali huadhimishwa kila Januari 12 ili kuoana na siku halisi ambayo uasi ulianza na utawala wa Sultani kuanguka.
Historia na Chimbuko la Mapinduzi
Ili kuelewa umuhimu wa siku hii, ni lazima kurejea nyuma hadi miaka ya 1960. Zanzibar, ikiwa ni kitovu cha biashara katika Bahari ya Hindi, ilikuwa imetawaliwa na Usultani wa Oman kwa zaidi ya miaka 250. Ingawa Waingereza walikuwa na ushawishi mkubwa kama mlinzi (protectorate), mfumo wa utawala uliwapendelea Waarabu wachache huku Waafrika walio wengi wakibaki kuwa vibarua, wakulima wasio na ardhi, na watu wa daraja la chini.
Mnamo Desemba 10, 1963, Uingereza ilitoa uhuru kwa Zanzibar, lakini mamlaka yalikabidhiwa kwa Serikali ya mseto ya vyama vya ZNP (Zanzibar Nationalist Party) na ZPFP (Zanzibar and Pemba People's Party), ambayo ilionekana kuwa na mlengo wa kulinda maslahi ya Sultani. Chama cha Afro-Shirazi Party (ASP), kilichowakilisha idadi kubwa ya Waafrika, kilijihisi kuonewa na kunyang'anywa ushindi wa kidemokrasia kupitia mbinu za majimbo ya uchaguzi.
Hali ya kutoridhika ilifikia kikomo usiku wa kuamkia Januari 12, 1964. Majira ya saa tisa usiku (3 a.m.), kundi la waasi likiongozwa na John Okello, raia wa Uganda aliyekuwa akiishi Pemba, likiungwa mkono na wanachama wa ASP, lilivamia vituo vya polisi na maghala ya silaha. Ndani ya saa chache, walifanikiwa kuudhibiti mji. Sultani Jamshid bin Abdullah alilazimika kutoroka nchi kwa kutumia meli yake ya kifalme, na hivyo kuhitimisha utawala wa kifalme visiwani humo.
Mapinduzi haya yalikuwa na gharama kubwa ya kibinadamu. Inakadiriwa kuwa maelfu ya watu walipoteza maisha katika machafuko hayo, na mali nyingi zilitaifishwa. Hata hivyo, kwa upande wa ASP na waungaji mkono wao, hili lilikuwa ni tendo la lazima la ukombozi. Baada ya mapinduzi, Sheikh Abeid Amani Karume alitangazwa kuwa Rais wa kwanza wa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar. Serikali mpya ilifanya mageuzi makubwa ya kijamii, ikiwa ni pamoja na kugawa ardhi kwa wananchi maskini, kutoa elimu na matibabu bure, na kujenga makazi ya kisasa kama yale ya Michenzani.
Tukio hili pia lilikuwa kichocheo cha Muungano wa Tanganyika na Zanzibar mnamo Aprili 26, 1964, ambapo Rais Julius Nyerere na Rais Abeid Karume waliunganisha nchi hizi mbili na kuunda Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Hivyo, bila Mapinduzi ya Januari 12, kusingekuwa na Tanzania tunayoijua leo.
Jinsi Wananchi Wanavyosherehekea
Maadhimisho ya Siku ya Mapinduzi ya Zanzibar yana sura ya kipekee ambayo inachanganya uzito wa kiserikali na fahari ya kitaifa. Tofauti na sikukuu nyingine ambazo zinaweza kuwa na shamrashamra za kifamilia zaidi, siku hii inatawaliwa na shughuli za kiserikali na kumbukumbu za kihistoria.
Sherehe za Kitaifa na Gwaride
Kilele cha maadhimisho haya hufanyika katika Uwanja wa Amaan uliopo Unguja. Rais wa Zanzibar na Mwenyekiti wa Baraza la Mapinduzi, akiwa pamoja na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na viongozi wengine wa kitaifa, huhudhuria sherehe hizi. Tukio kuu huwa ni gwaride la kuvutia linalofanywa na Vikosi vya Ulinzi na Usalama (JWTZ, Polisi, na KMKM). Askari huonyesha ukakamavu wao, na mara nyingi kuna maonyesho ya ndege za kivita na zana nyingine za kijeshi kama ishara ya uwezo wa nchi kulinda uhuru uliopatikana kupitia mapinduzi.Mapinduzi Cup
Moja ya mila maarufu zaidi katika mwezi wa Januari ni mashindano ya mpira wa miguu yanayojulikana kama Mapinduzi Cup. Mashindano haya huanza mapema Januari (kawaida tarehe 6) na fainali yake hufanyika usiku wa kuamkia au siku yenyewe ya tarehe 12 Januari. Mashindano haya yanashirikisha timu kubwa kutoka Zanzibar, Tanzania Bara, na wakati mwingine nchi jirani kama Kenya na Uganda. Mpira wa miguu ni mchezo unaopendwa sana visiwani, na mashindano haya huleta msisimko mkubwa na kuunganisha vijana katika kusherehekea historia yao.Uzinduzi wa Miradi ya Maendeleo
Ni utaratibu wa kawaida kwa Serikali ya Zanzibar kutumia wiki mbili kuelekea Januari 12 kuzindua miradi mbalimbali ya maendeleo. Hii inajumuisha ufunguzi wa shule mpya, hospitali, barabara, na miradi ya maji safi. Lengo ni kuonyesha matunda ya mapinduzi kwa vitendo—kwamba mapinduzi hayakuwa tu kuhusu vita, bali kuhusu kuboresha maisha ya Mzanzibari wa kawaida.Kumbukumbu na Tafakari
Katika ngazi ya jamii, watu hutumia siku hii kutembelea maeneo ya kihistoria kama vile Viwanja vya Mapinduzi (Revolution Square) na makumbusho. Redio na televisheni za kitaifa hurusha vipindi maalum, mahojiano na mashujaa wa mapinduzi waliosalia, na nyimbo za kizalendo zinazohimiza umoja. Ni wakati wa wazee kuwasimulia vijana simulizi za maisha ya kabla ya 1964 na mabadiliko yaliyotokea baada ya hapo.Mila na Desturi za Siku Hii
Ingawa hakuna vyakula maalum ambavyo ni lazima kuliwa siku hii (tofauti na Idd au Krismasi), Wazanzibari wengi hupenda kupika vyakula vya asili kama vile pilau, biriani, na samaki wa kupaka wanapojumuika na ndugu na jamaa baada ya kufuatilia sherehe za kitaifa kwenye runinga.
Kuna utamaduni wa kuvaa mavazi ya heshima, huku wengi wakipendelea kuvaa nguo zenye rangi za bendera ya Zanzibar (Bluu, Nyeusi, na Kijani na nembo ya taifa) au bendera ya Tanzania. Katika baadhi ya maeneo, vikundi vya kitamaduni hufanya ngoma za asili kama vile Beni na Msewe, ambazo kihistoria zilitumika pia kama njia ya kueneza ujumbe wa kisiasa na ukombozi.
Jambo lingine la kipekee ni msamaha wa wafungwa. Mara nyingi, Rais wa Zanzibar hutumia mamlaka yake ya kikatiba kutoa msamaha kwa wafungwa walioonyesha tabia njema, kama ishara ya huruma na kuanza upya, ikiwa ni kumbukumbu ya msamaha mkubwa uliotolewa katika maadhimisho ya miaka 10 ya mapinduzi mwaka 1974.
Taarifa Muhimu kwa Wageni na Watalii
Ikiwa unapanga kutembelea Tanzania, na haswa Zanzibar, wakati wa Siku ya Mapinduzi, hapa kuna mambo unayopaswa kuzingatia:
- Hali ya Hewa: Januari ni mwezi wa joto kali visiwani Zanzibar, huku joto likifikia nyuzi joto 30°C (86°F). Ni majira mazuri kwa utalii wa fukwe, ingawa kunaweza kuwa na mvua fupi za hapa na pale. Hakikisha unavaa nguo nyepesi na kunywa maji mengi.
- Maadili na Tabia: Kumbuka kuwa hii ni siku yenye uzito mkubwa wa kihistoria na kisiasa. Wageni wanashauriwa kuheshimu sherehe zinazoendelea. Ikiwa utahudhuria gwaride au sherehe za hadhara, vaa mavazi ya kustaarabika (mabega na magoti yafunikwe) kuheshimu tamaduni za wenyeji ambao wengi ni Waislamu.
- Usafiri na Huduma: Siku hii ni mapumziko ya kitaifa. Maeneo mengi ya biashara, benki, na ofisi za serikali yatakuwa yamefungwa. Hata hivyo, hoteli, migahawa ya kitalii, na usafiri wa anga (ndege) na majini (boti za mwendo kasi kati ya Dar es Salaam na Zanzibar) huendelea kufanya kazi, ingawa ni vyema kukata tiketi mapema kwa sababu ya mahitaji makubwa.
- Maeneo ya Kutembelea: Stone Town inakuwa na shamrashamra za kipekee. Unaweza kutembelea "House of Wonders" (ingawa kwa sasa inafanyiwa ukarabati) au makumbusho ya kasri la Sultani ili kupata picha kamili ya maisha ya kabla ya mapinduzi. Pia, uwanja wa Amaan ni sehemu nzuri ya kujionea nguvu ya kijeshi na uzalendo wa Watanzania.
Je, ni Siku ya Mapumziko (Public Holiday)?
Ndiyo, Siku ya Mapinduzi ya Zanzibar ni Siku ya Mapumziko ya Kitaifa nchini Tanzania kote. Hii ina maana gani kwa mwananchi na mgeni?
Ofisi za Serikali: Ofisi zote za serikali, kuanzia zile za Muungano hadi za Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar, zinafungwa. Sekta ya Benki: Benki nyingi hazitafanya kazi, ingawa huduma za ATM na benki kupitia simu (mobile banking) zinabaki wazi. Biashara: Maduka makubwa na masoko ya ndani yanaweza kubaki wazi kwa saa chache, lakini biashara nyingi ndogo ndogo hufungwa ili kuruhusu watu kushiriki sherehe.
- Shule na Vyuo: Taasisi zote za elimu zinafungwa siku hii.
Hitimisho
Siku ya Mapinduzi ya Zanzibar, tarehe 12 Januari, ni zaidi ya tarehe kwenye kalenda. Ni moyo wa utambulisho wa Mzanzibari na nguzo muhimu ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Inatukumbusha kwamba uhuru haukuja kwa urahisi, na kwamba usawa na utu ni vitu vinavyopaswa kulindwa kila siku.
Tunapoelekea tarehe January 12, 2026 katika mwaka 2026, iwe ni kupitia kutazama Mapinduzi Cup, kufuatilia gwaride la kijeshi, au kutafakari kimya kimya juu ya historia ya nchi yetu, wajibu wa kila mmoja wetu ni kudumisha amani na umoja ambao mapinduzi haya yalikusudia kuuleta. Kwa wageni, ni fursa adhimu ya kujifunza kuhusu ujasiri wa watu wa Afrika katika kujitafutia haki na hatma yao wenyewe.
Mapinduzi Daima!
Frequently Asked Questions
Common questions about Zanzibar Revolution Day in Tanzania
Sikukuu ya Mapinduzi ya Zanzibar itaadhimishwa siku ya Monday, tarehe January 12, 2026. Kuanzia sasa, zimesalia siku 9 kabla ya kufika kwa siku hii muhimu ya kihistoria nchini Tanzania. Maadhimisho haya hufanyika kila mwaka tarehe 12 Januari ili kukumbuka matukio ya mwaka 1964 yaliyobadilisha mfumo wa utawala visiwani humo.
Ndiyo, Siku ya Mapinduzi ya Zanzibar ni likizo ya umma nchini kote Tanzania. Ofisi za serikali, benki, na biashara nyingi hufungwa siku hii ili kuruhusu wananchi kushiriki katika maadhimisho. Ingawa shughuli nyingi husimama, huduma muhimu za dharura huendelea kupatikana. Likizo hii huadhimishwa kwa uzito mkubwa zaidi visiwani Zanzibar (Unguja na Pemba), lakini inatambuliwa rasmi na kuheshimiwa katika maeneo yote ya Tanzania Bara pia.
Mapinduzi ya Zanzibar yalianza mnamo Januari 12, 1964, yakiongozwa na John Okello kwa msaada wa chama cha Afro-Shirazi Party (ASP). Lengo lilikuwa kupindua utawala wa Sultani Jamshid bin Abdullah na kukomesha utawala wa Waarabu uliodumu kwa zaidi ya miaka 250. Mapinduzi haya yalilenga kuondoa ukosefu wa usawa wa kijamii na kiuchumi ambapo wazawa wengi walikuwa wakibaguliwa. Tukio hili liliashiria uhuru, umoja, na kujitawala kwa watu wa Zanzibar, likileta mabadiliko makubwa ya kijamii kama ugawaji wa ardhi na huduma za afya bure.
Maadhimisho ya Siku ya Mapinduzi ya Zanzibar huangazia zaidi kumbukumbu za kihistoria na fahari ya kitaifa badala ya shamrashamra za kawaida. Shughuli kuu ni pamoja na gwaride la kijeshi na sherehe rasmi ambapo viongozi wa serikali hutoa hotuba kuhusu urithi wa mapinduzi. Mara nyingi, viongozi hukumbusha wananchi juu ya umuhimu wa kulinda amani na umoja. Katika baadhi ya miaka ya maadhimisho muhimu, wafungwa wamewahi kupewa msamaha wa Rais kama ishara ya utu na uhuru.
Moja ya mila maarufu zaidi mnamo mwezi Januari ni mashindano ya soka ya Kombe la Mapinduzi (Mapinduzi Cup). Mashindano haya huandaliwa na Chama cha Mpira wa Miguu Zanzibar na kawaida hufanyika kuanzia tarehe 6 hadi 13 Januari. Timu mbalimbali kutoka Zanzibar, Tanzania Bara, na wakati mwingine nchi jirani hushiriki katika mashindano haya ya mtoano. Fainali ya kombe hili mara nyingi hufanyika karibu na Siku ya Mapinduzi, ikivutia maelfu ya mashabiki na kuongeza msisimko wa michezo katika visiwa hivyo.
Baada ya mapinduzi ya 1964, Abeid Karume alikua Rais wa kwanza wa Zanzibar. Chini ya uongozi wake, Zanzibar ilianza kufanya mageuzi ya kijamii na kisiasa. Miezi michache baadaye, mnamo Aprili 26, 1964, Zanzibar iliungana na Tanganyika kuunda Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Mapinduzi yalikuwa kichocheo muhimu cha muungano huu, kwani yaliweka msingi wa ushirikiano wa kisiasa na kiusalama kati ya pande hizi mbili, huku Zanzibar ikibaki na mamlaka fulani ya ndani na serikali yake ya mapinduzi.
Kwa watalii wanaozuru Zanzibar wakati wa Siku ya Mapinduzi mnamo 2026, ni muhimu kuheshimu hali ya kumbukumbu na utulivu wa sherehe hizo. Inashauriwa kuepuka tabia zinazoweza kuonekana kama ni usumbufu wakati wa sherehe rasmi. Watalii wanaweza kufurahia kutazama mechi za Mapinduzi Cup au kutembelea maeneo ya kihistoria kama Viwanja vya Mapinduzi kule Stone Town. Hali ya hewa mwezi Januari ni ya joto sana, hivyo ni vyema kujiandaa kwa hali ya hewa ya kitropiki huku ukiwa na heshima kwa utamaduni na historia ya wenyeji.
Ingawa Januari 12 ni likizo ya kitaifa nchi nzima, uzito wa maadhimisho ni mkubwa zaidi visiwani Zanzibar kuliko Tanzania Bara. Zanzibar, siku hii inachukuliwa kuwa tukio la msingi la utambulisho wao wa kisiasa na kijamii, ikiambatana na sherehe kubwa za serikali na matukio ya kijamii. Tanzania Bara, watu wengi hutumia siku hii kama siku ya mapumziko na kutafakari historia ya taifa kupitia vyombo vya habari, lakini hakuna gwaride au shughuli nyingi za kijamii kama zinavyoshuhudiwa Unguja na Pemba.
Historical Dates
Zanzibar Revolution Day dates in Tanzania from 2013 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Sunday | January 12, 2025 |
| 2024 | Friday | January 12, 2024 |
| 2023 | Thursday | January 12, 2023 |
| 2022 | Wednesday | January 12, 2022 |
| 2021 | Tuesday | January 12, 2021 |
| 2020 | Sunday | January 12, 2020 |
| 2019 | Saturday | January 12, 2019 |
| 2018 | Friday | January 12, 2018 |
| 2017 | Thursday | January 12, 2017 |
| 2016 | Tuesday | January 12, 2016 |
| 2015 | Monday | January 12, 2015 |
| 2014 | Sunday | January 12, 2014 |
| 2013 | Saturday | January 12, 2013 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.
About Tanzania
- Country Code
- TZ
- Continent
- Africa
- Total Holidays
- 11