Martyrs’ Day

Azerbaijan • January 20, 2026 • Tuesday

17
Days
19
Hours
16
Mins
33
Secs
until Martyrs’ Day
Asia/Baku timezone

Holiday Details

Holiday Name
Martyrs’ Day
Country
Azerbaijan
Date
January 20, 2026
Day of Week
Tuesday
Status
17 days away
About this Holiday
Martyrs’ Day is a public holiday in Azerbaijan

About Martyrs’ Day

Also known as: Ümumişəhər Anım Günü

20 Yanvar: Ümumxalq Hüzn Günü – Azərbaycanın Azadlıq və Şərəf Salnaməsi

Azərbaycan xalqının tarixində həm böyük bir kədər, həm də sarsılmaz bir qəhrəmanlıq səhifəsi olan 20 Yanvar, sadəcə bir təqvim günü deyil, millətin azadlıq iradəsinin və müstəqillik uğrunda fədakarlığının ən uca zirvəsidir. "Qanlı Yanvar" və ya "Qara Yanvar" olaraq yaddaşlara həkk olunan bu tarix, Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasına gedən yolun ən mühüm dönüş nöqtəsidir. Hər il bu gün, Azərbaycan xalqı öz şəhidlərini dərin ehtiramla anır, onların xatirəsini uca tutur və bu faciəni milli birliyin simvolu kimi qeyd edir.

Bu günün mahiyyəti ondan ibarətdir ki, 1990-cı ilin yanvarında Azərbaycan xalqı sovet imperiyasının ağır hərbi maşınına qarşı əliyalın çıxaraq öz ləyaqətini və azadlıq arzusunu qorumuşdur. Bakı küçələrində tökülən qan, əslində, bir millətin yenidən doğuşunun müjdəçisi idi. Şəhidlər Günü hər bir azərbaycanlı üçün həm hüzn, həm də qürur günüdür. Bu, illərlə davam edən əsarət zəncirlərinin qırıldığı, milli kimliyin hər şeydən uca tutulduğu bir gündür.

Azərbaycanda bu gün "Ümumxalq Hüzn Günü" kimi qeyd olunur. Bu, şənliklərin və ya bayram tədbirlərinin keçirildiyi bir gün deyil; əksinə, sükutun, duaların və milli birliyin nümayiş etdirildiyi bir zamandır. Ölkə daxilində və xaricdə yaşayan milyonlarla azərbaycanlı üçün 20 Yanvar, vətənpərvərlik hisslərinin ən yüksək həddə çatdığı, keçmişin dərslərinin gələcək nəsillərə ötürüldüyü müqəddəs bir andır.

2026-ci ildə Şəhidlər Günü nə vaxtdır?

Azərbaycanda 20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Günü hər il eyni tarixdə qeyd olunur. Bu tarix sabitdir və dəyişməzdir.

Tarix: January 20, 2026 Həftənin günü: Tuesday Qalan vaxt: Bu müqəddəs günə 17 gün qalıb.

20 Yanvar tarixi Azərbaycanın rəsmi dövlət təqviminə "Ümumxalq Hüzn Günü" kimi daxil edilib və hər il ölkə miqyasında böyük bir ehtiramla yad edilir.

Tarixi Arxa Plan: Qanlı Yanvarın Səbəbləri və Gedişatı

1990-cı ilin yanvar hadisələri təsadüfi bir hadisə deyil, illərlə yığılıb qalmış siyasi gərginliyin və xalqın haqlı etirazının kulminasiya nöqtəsi idi. 1980-ci illərin sonlarında Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları, Dağlıq Qarabağda başlayan separatçı hərəkat və SSRİ rəhbərliyinin bu məsələdə nümayiş etdirdiyi qərəzli mövqe Azərbaycan xalqının səbrini daşırmışdı. Yüz minlərlə insan Bakının Azadlıq meydanına toplaşaraq ədalət, ərazi bütövlüyünün qorunması və müstəqillik tələb edirdi.

Sovet rəhbərliyi, xüsusilə Mixail Qorbaçov, Azərbaycan xalqının artan milli azadlıq hərəkatını boğmaq və imperiyanın çökməsinin qarşısını almaq üçün hərbi gücdən istifadə etmək qərarına gəldi. 19 yanvarda SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti Bakıda fövqəladə vəziyyət elan edilməsi haqqında fərman imzaladı. Lakin bu fərman əhaliyə yalnız yanvarın 20-də sübh tezdən, artıq tanklar şəhərə daxil olduqdan və qırğın başladıqdan sonra çatdırıldı. Sovet xüsusi xidmət orqanları tərəfindən Azərbaycan televiziyasının enerji bloku partladılmışdı ki, xalq məlumat ala bilməsin.

20 yanvar gecəsi saat 02:00 radələrində təxminən 26 minlik sovet qoşunu ağır texnika və tanklarla Bakıya müxtəlif istiqamətlərdən daxil oldu. Dinc əhali tankların qarşısına çıxaraq öz etirazını bildirdi, lakin ordu amansızcasına atəş açmağa başladı. Həmin gecə və sonrakı günlərdə Bakıda və digər rayonlarda 147 nəfər qətlə yetirildi, 800-ə yaxın insan yaralandı, 400-dən çox şəxs qanunsuz olaraq həbs edildi. Öldürülənlər arasında qadınlar, uşaqlar, yaşlılar, hətta təcili yardım işçiləri də var idi. Bu, beynəlxalq hüquq normalarının kobud şəkildə pozulması və öz vətəndaşlarına qarşı törədilmiş bir hərbi cinayət idi.

Həmin vaxt Moskvada yaşayan xalqımızın ümummilli lideri Heydar Əliyev hadisənin səhəri günü Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyinə gələrək bəyanatla çıxış etdi. O, bu faciəni törədənləri kəskin şəkildə pislədi, hadisəni hüquqa, demokratiyaya və insanlığa zidd bir akt kimi qiymətləndirdi. Bu cəsarətli addım xalqa böyük ruh yüksəkliyi verdi.

Şəhidlər Xiyabanı: Milli Qürur Məkanı

Faciə qurbanlarının dəfni üçün Bakının ən yüksək nöqtələrindən biri olan Dağüstü Park seçildi. Yanvarın 21-də və 22-də Bakı küçələrinə 1 milyondan çox insan çıxdı. İnsanlar fövqəladə vəziyyətə və küçələrdəki tanklara məhəl qoymayaraq öz şəhidlərini son mənzilə yola saldılar. Bu dəfn mərasimi özü-özlüyündə sovet rejiminə qarşı nəhəng bir etiraz aksiyasına çevrildi.

Keçmişdə sovet rəhbərlərinin şərəfinə adlandırılmış bu park, həmin gündən etibarən "Şəhidlər Xiyabanı" adlanmağa başladı. Bu gün Şəhidlər Xiyabanı hər bir azərbaycanlı üçün ziyarətgahdır. Burada həm 20 Yanvar şəhidləri, həm də Qarabağ müharibəsində həlak olan qəhrəmanlarımız uyuyur. Xiyabanın mərkəzində ucalan "Əbədi Məşəl" abidə kompleksi xalqın sönməz xatirəsinin və azadlıq alovunun rəmzidir.

Şəhidlər Günü Necə Keçirilir? Ənənələr və Mərasimlər

Azərbaycanda 20 Yanvar günü çox ağır və təsirli bir atmosferdə keçir. Bu gün heç bir şənlik, musiqi və ya əyləncəli tədbirə icazə verilmir. Xalq kütləvi şəkildə matəm mərasimlərinə qatılır.

Şəhidlər Xiyabanının Ziyarəti

Günün ən əsas hadisəsi Şəhidlər Xiyabanına edilən yürüşdür. Səhər tezdən başlayaraq on minlərlə insan əllərində qərənfillər – Azərbaycanın matəm simvoluna çevrilmiş çiçəklərlə xiyabana üz tutur. Dövlət rəsmiləri, xarici diplomatlar və sadə vətəndaşlar şəhidlərin məzarları önünə gül qoyur, dualar oxuyurlar. Məzarların üzərinə səpilən qırmızı qərənfillər həmin gecə tökülən qanı və xalqın solmayan sevgisini simvolizə edir.

Ümumxalq Sükut Dəqiqəsi

Hər il yanvarın 20-si saat 12:00-da bütün ölkə ərazisində bir dəqiqəlik sükut elan olunur. Bu an Azərbaycanın hər yerində həyat donur. Küçələrdə avtomobillər dayanır, Bakı buxtasındakı gəmilər, qatarlar və avtobuslar fərqli bir səs – matəm siqnalı verirlər. Bu siqnallar şəhidlərin ruhuna ehtiramın və faciənin unudulmadığının səsli bəyanıdır.

Bayraqların Endirilməsi

Hüzn günü münasibətilə Azərbaycanın həm ölkə daxilindəki, həm də xaricdəki səfirlik və konsulluqlarındakı dövlət bayraqları yarıya qədər endirilir. Bu, milli matəmin rəsmi əlamətidir.

Maarifləndirmə və Anım Tədbirləri

Məktəblərdə, universitetlərdə və müxtəlif müəssisələrdə 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş xüsusi dərslər, konfranslar və sərgilər təşkil edilir. Televiziya kanalları və radio stansiyaları əyləncəli proqramları yayından çıxarır, əvəzində faciəyə həsr olunmuş sənədli filmlər, klassik musiqilər və şəhidlərin həyatından bəhs edən verilişlər nümayiş etdirirlər.

Praktik Məlumatlar: 2026-ci il Ziyarətçiləri Üçün Təlimat

Əgər 2026-ci ilin yanvarında Azərbaycanda olmağı planlaşdırırsınızsa, bu günün ölkə üçün nə dərəcədə əhəmiyyətli olduğunu anlamalı və müvafiq davranış qaydalarına əməl etməlisiniz.

Hava Şəraiti

Yanvar ayı Bakıda adətən soyuq, rütubətli və küləkli keçir. Temperatur adətən 5-10°C arasında olur, lakin Xəzər dənizindən əsən güclü küləklər havanı daha soyuq hiss etdirə bilər. Şəhidlər Xiyabanı dəniz səviyyəsindən hündürdə yerləşdiyi üçün orada külək daha kəskin olur. Ziyarətə gedərkən isti geyinmək, papaq və əlcəkdən istifadə etmək tövsiyə olunur.

Nəqliyyat və Yolların Bağlanması

20 Yanvar günü Bakının mərkəzi küçələrində, xüsusilə Şəhidlər Xiyabanına gedən yollarda (Parlament prospekti, Mehdi Hüseyn küçəsi və s.) nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır. İnsan axını çox olduğu üçün bu ərazilərə yalnız piyada daxil olmaq mümkündür. Metro stansiyaları ("İçərişəhər" və "Elmlər Akademiyası") açıq olsa da, çox sıxlıq ola bilər. Ziyarətə səhər erkən saatlarda getmək daha məqsədəuyğundur.

Etiket və Davranış Qaydaları

Geyim: Matəm günü olduğu üçün tünd rəngli və sadə geyimlərə üstünlük verilməlidir. Parlaq və diqqətçəkən geyimlər uyğun hesab edilmir. Davranış: Xiyaban ərazisində yüksək səslə danışmaq, gülmək və ya musiqi dinləmək qətiyyən yolverilməzdir. Bu, şəhidlərin xatirəsinə və yas saxlayan insanlara qarşı hörmətsizlik kimi qəbul edilir. Fotoşəkil: Şəkil çəkdirmək olar, lakin bu, turist marağından çox, hörmət əlaməti kimi edilməlidir. Yas mühitini pozacaq "selfie"lər və ya uyğunsuz pozlar verməkdən çəkinmək lazımdır. Qərənfillər: Əgər siz də ehtiramınızı bildirmək istəyirsinizsə, yol kənarında satılan cüt sayda qırmızı qərənfil alıb şəhid məzarlarından birinin üzərinə və ya "Əbədi Məşəl" abidəsinin önünə qoya bilərsiniz.

20 Yanvar Rəsmi İş Günüdür?

Bəli, 20 Yanvar Azərbaycanda rəsmi dövlət bayramı və qeyri-iş günüdür.

Dövlət Müəssisələri: Bütün dövlət idarələri, məktəblər, bağçalar və universitetlər bağlı olur. Özəl Sektor: Bankların əksəriyyəti və bir çox özəl şirkət bu gün işləmir. Xidmət Sahələri: İctimai nəqliyyat, xəstəxanalar və təcili xidmət orqanları gücləndirilmiş iş rejimində çalışır. Böyük ticarət mərkəzləri və supermarketlər adətən açıq olur, lakin kiçik mağazalar günün birinci yarısında qapalı ola bilər.

  • Restoranlar: Bir çox restoran və kafe fəaliyyətini davam etdirir, lakin musiqili proqramlar tamamilə ləğv edilir.

20 Yanvarın Azərbaycan Tarixi Üçün Əhəmiyyəti

20 Yanvar hadisələri Azərbaycanın taleyində silinməz izlər qoyub. Bu hadisə sovet rejiminin xalqın iradəsini sındıra bilməyəcəyini sübut etdi. Əksinə, törədilən qırğın xalqın azadlıq mübarizəsini daha da alovlandırdı. 1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycanın müstəqilliyini elan etməsi, əslində 20 yanvar gecəsi tökülən qanların məntiqi nəticəsi idi.

Bu faciə həm də Azərbaycan xalqının birliyini nümayiş etdirdi. Həmin günlərdə milliyyətindən, dinindən və siyasi baxışından asılı olmayaraq hər kəs bir yumruq kimi birləşmişdi. 20 Yanvar şəhidləri arasında azərbaycanlılarla yanaşı, ruslar, yəhudilər, tatarlar və digər millətlərin nümayəndələri də var idi ki, bu da Azərbaycanın tolerantlıq və ümumi azadlıq ruhunu göstərir.

Bu gün dövlət səviyyəsində 20 Yanvar şəhidlərinin ailələrinə və hadisə zamanı sağlamlığını itirmiş şəxslərə (20 Yanvar əlillərinə) böyük diqqət və qayğı göstərilir. Onlar üçün xüsusi sosial müavinətlər və güzəştlər müəyyən edilmişdir.

Nəticə

2026-ci ilin 20 yanvarında Azərbaycan xalqı bir daha öz qəhrəmanlarını yad edəcək. Bu gün sadəcə keçmişi xatırlamaq deyil, həm də gələcəyə baxmaq günüdür. Şəhidlərin bizə əmanət etdiyi müstəqil Azərbaycanı qorumaq, onu daha da gücləndirmək hər bir vətəndaşın borcudur. 20 Yanvar faciəsi bizim milli yaddaşımızdır və bu yaddaş bizi bir millət kimi ayaqda tutur.

Əgər siz bu tarixdə Bakıda olsanız, səhər saat

Frequently Asked Questions

Common questions about Martyrs’ Day in Azerbaijan

2026-cı ildə 20 Yanvar faciəsinin ildönümü Tuesday gününə, yəni January 20, 2026 tarixinə təsadüf edir. Bu kədərli tarixin anılmasına cəmi 17 gün qalıb. Hər il olduğu kimi, bu tarixdə Azərbaycan xalqı müstəqillik uğrunda canından keçən şəhidlərin xatirəsini dərin ehtiramla yad edəcək.

Bəli, 20 Yanvar Azərbaycanda rəsmi qeyri-iş günüdür. Bu gün "Ümumxalq Hüzn Günü" statusuna malikdir. Dövlət idarələri, məktəblər və əksər özəl müəssisələr bağlı olur. Bu, bayram deyil, milli matəm günü olduğu üçün ölkə daxilində heç bir əyləncəli tədbir keçirilmir, dövlət bayraqları endirilir və bütün xalq yas saxlayır.

1990-cı il yanvarın 20-də sovet qoşunlarının Bakıya yeridilməsi nəticəsində 147 mülki şəxs qətlə yetirilmiş, yüzlərlə insan yaralanmışdır. "Qanlı Yanvar" kimi tanınan bu hadisə Azərbaycanın müstəqillik yolunda dönüş nöqtəsi olmuşdur. Bu faciə xalqın azadlıq iradəsini qıra bilməmiş, əksinə, Sovet İmperiyasına qarşı nifrəti artıraraq 1991-ci ildə Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasına təkan vermişdir. Bu gün milli dirçəlişin və qəhrəmanlığın rəmzi hesab olunur.

Anım günü çox təntənəli və sakit mühitdə keçirilir. Əsas mərasim Bakıdakı Şəhidlər Xiyabanında baş tutur. Minlərlə insan səhər tezdən bura gələrək şəhid məzarları üzərinə qərənfillər düzür. Saat 12:00-da ölkə miqyasında bir dəqiqəlik sükut elan edilir, gəmilər, qatarlar və avtomobillər siqnal verərək şəhidlərin xatirəsini yad edir. Televiziya və radio kanallarında əyləncəli proqramlar dayandırılır, yalnız matəm musiqiləri və sənədli filmlər nümayiş etdirilir.

Şəhidlər Xiyabanı müqəddəs bir məkan hesab olunduğu üçün ziyarətçilər ciddi etik qaydalara əməl etməlidirlər. Tünd və sadə geyimlərə üstünlük verilməli, yüksək səslə danışmaqdan və gülməkdən qaçınılmalıdır. Ziyarət zamanı adətən məzarların üzərinə cüt sayda qırmızı qərənfil qoyulur. Fotoqraflar və turistlər yas saxlayan insanlara qarşı həssas olmalı və rəsmi mərasimlərə maneçilik törətməməlidirlər.

20 Yanvar tarixində Bakının mərkəzi küçələrində, xüsusilə Şəhidlər Xiyabanına gedən yollarda nəqliyyatın hərəkəti tamamilə məhdudlaşdırılır. Parlament prospekti və ətraf yollar piyadaların yürüşü üçün ayrılır. İctimai nəqliyyat işləsə də, marşrutlar dəyişdirilə bilər. Saat 12:00-dakı sükut dəqiqəsində bütün şəhər nəqliyyatı bir dəqiqəlik dayanaraq şəhidləri anır. Ziyarətə gedənlərə erkən saatlarda yola çıxmaq tövsiyə olunur.

Bəli, əcnəbi qonaqlar və turistlər anım mərasimlərində sərbəst iştirak edə bilərlər. Bu, Azərbaycan xalqının tarixinə və ağrısına hörmət nümayişi kimi qəbul edilir. Turistlər Şəhidlər Xiyabanındakı yürüşə qoşula, "Əbədi Məşəl" abidəsini ziyarət edə və gül qoya bilərlər. Yanvar ayında Bakıda hava adətən soyuq, küləkli və yağışlı olduğu üçün açıq havada keçirilən yürüşə isti geyinmək tövsiyə olunur.

20 Yanvar qurbanları arasında hər yaşdan və peşədən olan insanlar — tələbələr, müəllimlər, qocalar, hətta qadın və uşaqlar var. Onlara ölümündən sonra "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adı verilmişdir. Onların adları Şəhidlər Xiyabanındakı memorial lövhələrdə həkk olunub. Hər il dövlət rəsmiləri və xalq kütlələri bu qəhrəmanların məzarlarını ziyarət edərək, onların Azərbaycanın müstəqilliyi naminə etdikləri fədakarlığı minnətdarlıqla xatırlayırlar.

Historical Dates

Martyrs’ Day dates in Azerbaijan from 2010 to 2025

Year Day of Week Date
2025 Monday January 20, 2025
2024 Saturday January 20, 2024
2023 Friday January 20, 2023
2022 Thursday January 20, 2022
2021 Wednesday January 20, 2021
2020 Monday January 20, 2020
2019 Sunday January 20, 2019
2018 Saturday January 20, 2018
2017 Friday January 20, 2017
2016 Wednesday January 20, 2016
2015 Tuesday January 20, 2015
2014 Monday January 20, 2014
2013 Sunday January 20, 2013
2012 Friday January 20, 2012
2011 Thursday January 20, 2011
2010 Wednesday January 20, 2010

Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.