Bosnia and Herzegovina • January 14, 2026 • Wednesday
Also known as: Pravoslavna Nova godina
Pravoslavna Nova godina, u narodu poznata i kao Stara nova godina ili Srpska nova godina, predstavlja jedan od najspecifičnijih i najradosnijih praznika koji se obilježavaju u Bosni i Hercegovini, preciznije u entitetu Republika Srpska. Dok se veći dio svijeta već uveliko vraća svakodnevnim obavezama nakon proslave međunarodne Nove godine, pravoslavni vjernici i građani koji poštuju tradiciju pripremaju se za još jedan ciklus slavlja. Ovaj praznik nije samo puka promjena datuma na kalendaru; on je duboko ukorijenjen u identitet, religijsku praksu i porodične vrijednosti srpskog naroda na ovim prostorima.
Ono što ovaj praznik čini posebnim jeste spoj duhovnosti i narodnog veselja. On dolazi kao kruna božićnih praznika, prateći proslavu Badnjeg dana i Božića (7. januara), te se često u narodnoj tradiciji naziva i "Mali Božić". Atmosfera tokom ove noći odiše toplinom, uprkos čestom snijegu i niskim temperaturama karakterističnim za bosanskohercegovačke zime. Za razliku od 1. januara, koji se slavi globalno i često komercijalno, 14. januar nosi sa sobom intimniju notu, podsjećajući na stare običaje, crkvena učenja i kontinuitet koji traje vijekovima.
U Bosni i Hercegovini, proslava Pravoslavne Nove godine odražava složenu kulturnu i administrativnu strukturu zemlje. Dok je u Federaciji BiH ovo radni dan bez posebnih javnih manifestacija, u Republici Srpskoj vlada praznična euforija. Gradovi poput Banja Luke, Trebinja, Bijeljine i Istočnog Sarajeva pretvaraju se u centre zabave, ali i molitve. To je vrijeme kada se brišu granice između modernog načina života i drevnih običaja, stvarajući jedinstven ambijent koji posjetioci iz inostranstva često opisuju kao autentičan i nezaboravan doživljaj balkanskog gostoprimstva.
Pravoslavna Nova godina se svake godine obilježava istog datuma prema gregorijanskom kalendaru, a to je 14. januar. U 2026. godini, ovaj praznik pada na sljedeći dan:
Datum: January 14, 2026 Dan u sedmici: Wednesday Vrijeme do praznika: Preostalo je još 11 dana do proslave.
Važno je napomenuti da je ovaj datum fiksni u odnosu na gregorijanski kalendar (koji koristimo u svakodnevnom životu), jer on uvijek odgovara 1. januaru prema julijanskom kalendaru. Razlika od 13 dana između ova dva kalendara je ono što stvara ovaj "vremenski otklon", čineći proslavu jedinstvenom za crkve i narode koji su ostali vjerni starom kalendaru.
Da bismo razumjeli zašto se Pravoslavna Nova godina slavi 14. januara, moramo se vratiti u daleku prošlost, tačnije u 1582. godinu kada je papa Grgur XIII uveo reformu kalendara. Do tada je cijeli hrišćanski svijet koristio julijanski kalendar, koji je uveo Julije Cezar 46. godine prije nove ere. Međutim, julijanski kalendar je imao malu astronomsku grešku – bio je duži od tropske godine za oko 11 minuta, što je tokom vijekova akumuliralo razliku od nekoliko dana.
Većina zapadnih zemalja je odmah ili postepeno prihvatila gregorijanski kalendar kako bi uskladila kalendarsku godinu sa astronomskim pojavama, poput ravnodnevnice. Ipak, pravoslavne crkve, uključujući Srpsku pravoslavnu crkvu (SPC), zadržale su julijanski kalendar za računanje crkvenih praznika. U Bosni i Hercegovini, ova tradicija se očuvala uprkos svim istorijskim promjenama, ratovima i državnim uređenjima.
Za srpski narod u BiH, proslava "Srpske nove godine" dobila je dodatni značaj tokom 20. vijeka. U periodima kada je javno ispoljavanje vjerske i nacionalne pripadnosti bilo potisnuto ili pod strogim nadzorom, proslava 14. januara postala je simbol očuvanja tradicije i otpora kulturnoj asimilaciji. Danas je ona zvanično priznata u Republici Srpskoj, čime je dobila puni legitimitet i postala jedan od stubova kulturnog identiteta regije.
Proslava Pravoslavne Nove godine u Bosni i Hercegovini je dinamična i raznolika. Iako su običaji slični onima za međunarodnu Novu godinu, postoji nekoliko ključnih elemenata koji ovaj praznik čine prepoznatljivim.
Vrhunac večeri je tradicionalni vatromet u ponoć, koji često organizuje ili gradska uprava ili sama Crkva. Zvona sa pravoslavnih hramova oglašavaju dolazak novog ljeta, označavajući prelaz iz stare u novu godinu uz molitvu i blagoslov.
U narodnom kalendaru, 14. januar se naziva i Sveti Vasilije Veliki, a u narodu je poznat kao Mali Božić. Mnogi običaji koji se vezuju za ovaj dan zapravo su nastavak božićnih rituala.
Za pravoslavne vjernike, 14. januar nije samo početak kalendarske godine, već i veliki crkveni praznik. Srpska pravoslavna crkva tog dana slavi dva važna događaja: Obrezanje Gospodnje i Svetog Vasilija Velikog.
U svim pravoslavnim hramovima širom Bosne i Hercegovine služe se liturgije i molebani za početak Nove godine. Vjernici se okupljaju da zahvale Bogu na protekloj godini i zamole za blagoslov, zdravlje i mir u narednoj. Duhovna dimenzija praznika je veoma izražena, a mnogi građani biraju da ponoć dočekaju upravo u crkvenim dvorištima, učestvujući u zajedničkoj molitvi prije nego što počne narodno veselje.
Ako planirate posjetiti Republiku Srpsku ili dijelove Bosne i Hercegovine gdje se proslavlja Pravoslavna Nova godina January 14, 2026., evo nekoliko korisnih savjeta:
Radno vrijeme i zatvaranja: Budući da je 14. januar (srijeda) zvanični državni praznik u Republici Srpskoj, očekujte da će većina javnih institucija, škola, banaka i pošta biti zatvorena. Veće prodavnice i tržni centri obično rade skraćeno ili su zatvoreni, dok su restorani i kafići otvoreni i rade punim kapacitetom. U Federaciji BiH sve radi normalno. Rezervacije: Ako želite proslaviti Novu godinu u nekom od popularnih restorana u Banja Luci ili na Jahorini, obavezno rezervišite mjesto bar nekoliko sedmica unaprijed. Cijene "dočeka" variraju, ali obično uključuju kompletnu večeru i neograničeno piće. Vremenske prilike: Januar u Bosni može biti veoma hladan. Temperature se često spuštaju ispod nule, a snijeg je uobičajena pojava, naročito u planinskim predjelima. Obucite se slojevito ako planirate biti na otvorenom tokom koncerta ili vatrometa. Prevoz: Javni prevoz unutar gradova u RS-u može biti reduciran zbog praznika, ali taksi službe rade pojačano. Ako putujete između entiteta, imajte na umu da su u Federaciji BiH putevi zakrčeni uobičajenim saobraćajem, dok u RS-u može biti mirnije na cestama, ali sa pojačanom kontrolom policije zbog proslava.
Bosna i Hercegovina je zemlja bogata različitostima, a proslava Nove godine je jedan od najočitijih primjera. Dok 1. januara cijela zemlja "staje" i slavi, 14. januar je specifičan.
U gradovima Federacije BiH, poput Sarajeva, Tuzle ili Mostara, 14. januar je običan radni dan. Škole rade, administracija je na usluzi građanima, i nema zvaničnih proslava. Ipak, zbog blizine i povezanosti, mnogi stanovnici Federacije odlaze u Istočno Sarajevo ili druge obližnje gradove u RS-u kako bi uživali u koncertima i prazničnoj atmosferi. Ova dualnost daje BiH poseban kulturni šarm, gdje se praznici prepliću i dopunjuju tokom cijelog januara.
Nijedan praznik u Bosni i Hercegovini ne prolazi bez bogate trpeze, a Pravoslavna Nova godina je pravi festival ukusa. Tradicionalni jelovnik obično uključuje:
Sarma: Nezaobilazno jelo od kiselog kupusa i mljevenog mesa. Vjeruje se da je sarma bolja što se duže podgrijava, pa je ona čest gost na trpezama od Božića do sredine januara. Pečenje: Prasetina ili jagnjetina na ražnju su simbol svečane trpeze. Miris pečenja se tokom 13. januara širi mnogim naseljima. Domaće pite: Sirnica, zeljanica i krompiruša, pripremljene sa ručno razvijanim korama, dio su tradicije. Ruska salata: Iako nije autohtono bh. jelo, postala je standardni dio novogodišnjih praznika na cijelom Balkanu. Domaća rakija (Šljivovica): Često se služi "vruća" (kuvana rakija sa šećerom), što je idealno piće za zagrijavanje tokom hladnih zimskih noći na trgu.
Za turiste koji dolaze u Bosnu i Hercegovinu u januaru 2026. godine, planine su nezaobilazna destinacija. Jahorina, koja se nalazi u Republici Srpskoj, poznata je po tome što organizuje spektakularne proslave Pravoslavne Nove godine. Skijaši i ljubitelji planine mogu uživati u noćnom skijanju, a zatim se pridružiti zabavama u hotelima i kafićima na samoj stazi. Atmosfera na planini, uz snijeg, vatru iz kamilna i kuvano vino, pruža poseban doživljaj koji se razlikuje od gradskih proslava.
Pravoslavna Nova godina u Bosni i Hercegovini je više od vjerskog praznika. To je živa tradicija koja opstaje uprkos modernizaciji i promjenama društvenih sistema. Ona pruža priliku za još jedan početak, još jednu želju za zdravlje i sreću, i još jedno okupljanje sa dragim ljudima.
Bez obzira na to da li je slavite religiozno, tradicionalno ili jednostavno koristite priliku za dobar provod, ovaj praznik unosi posebnu energiju u hladne januarske dane. U 2026. godini, srijeda January 14, 2026 biće dan kada će se u mnogim domovima širom Bosne i Hercegovine ponovo čuti nazdravljanje, miris domaće kuhinje i zvuci zvona, čuvajući plamen tradicije koji se prenosi s koljena na koljeno.
Pitanje neradnih dana u Bosni i Hercegovini često je zbunjujuće za strance. Evo preciznog pojašnjenja za 14. januar 2026.:
Šta je otvoreno: Dežurne apoteke Benzinske pumpe Prodavnice prehrambene robe (često sa skraćenim radnim vremenom) Ugostiteljski objekti (koji tada najviše i rade)
Planirajte svoje aktivnosti u skladu sa ovim informacijama kako biste izbjegli eventualne neprijatnosti sa zatvorenim šalterima ili nedostatkom usluga u manjim mjestima širom Republike Srpske. Srećna vam Pravoslavna Nova 2026. godina!
Common questions about Orthodox New Year in Bosnia and Herzegovina
Pravoslavna Nova godina, u narodu poznata i kao Srpska Nova godina, proslavlja se u Wednesday, January 14, 2026. S obzirom na to da se ovaj praznik obilježava prema julijanskom kalendaru, on nastupa tačno 13 dana nakon međunarodne Nove godine. Do same proslave preostalo je još 11 dana. Ovaj datum označava početak nove godine za Srpsku pravoslavnu crkvu i vjernike koji se pridržavaju starog kalendara, te predstavlja značajan kulturni i vjerski događaj u Bosni i Hercegovini, naročito na području Republike Srpske.
Da, ali isključivo na teritoriji entiteta Republika Srpska. U ovom dijelu Bosne i Hercegovine to je zvanični neradni dan, što znači da su državne institucije, škole i većina privatnih preduzeća zatvoreni. S druge strane, u Federaciji Bosne i Hercegovine ovaj dan se ne smatra praznikom, te sve institucije i firme rade prema uobičajenom radnom vremenu. Važno je napomenuti da se međunarodna Nova godina (1. i 2. januar) praznuje na cijeloj teritoriji države, dok je proslava January 14, 2026 specifična za srpsku zajednicu i pravoslavne vjernike.
Razlog za proslavu ovog datuma leži u razlici između julijanskog i gregorijanskog kalendara. Srpska pravoslavna crkva i dalje koristi julijanski kalendar za određivanje datuma svojih praznika, a prema tom kalendaru 14. januar je zapravo 1. januar. Ova tradicija se zadržala vijekovima i postala je važan dio kulturnog identiteta Srba u Bosni i Hercegovini, Srbiji i Crnoj Gori. Praznik se često naziva i 'Mali Božić' jer pada unutar dvanaest dana nakon pravoslavnog Božića, čime se zaokružuje ciklus zimskih vjerskih svečanosti.
Proslava Pravoslavne Nove godine u Republici Srpskoj po mnogo čemu podsjeća na proslavu međunarodne Nove godine, ali je često intimnija i više usmjerena na tradiciju. U većim gradovima, poput Banje Luke, organizuju se koncerti na otvorenom, obično ispred gradske uprave ili hramova. Restorani, kafići i hoteli nude svečane večere uz živu muziku, često uz fokus na domaće specijalitete i narodnu muziku. Pored javnih proslava, mnoge porodice praznik provode kod kuće uz bogatu trpezu, a pravoslavne crkve organizuju molebane i vatromete tačno u ponoć kako bi blagoslovile nastupajuću godinu.
Posjetioci koji se nađu u Republici Srpskoj tokom 2026. godine mogu očekivati veoma živu i prazničnu atmosferu. Gradovi su često i dalje ukrašeni novogodišnjim nakitom, a trgovi postaju centri okupljanja uz nastupe lokalnih i regionalnih muzičkih zvijezda. Vatromet koji organizuje Srpska pravoslavna crkva je uobičajen prizor u ponoć. Atmosfera je vesela, ali i porodična. Iako nema velikih parada, restorani i klubovi su često prepuni, pa se preporučuje rezervacija unaprijed. Za turiste je ovo jedinstvena prilika da iskuse lokalne običaje i uživaju u tradicionalnom gostoprimstvu uz zvuke domaće muzike.
Iako su moderni načini proslave dominantni, mnogi običaji su i dalje prisutni. U narodu se ovaj dan naziva i 'Mali Božić', a u nekim krajevima se priprema poseban hljeb ili pita. Vjernici često posjećuju crkve kako bi prisustvovali ponoćnoj liturgiji ili molebanu za uspješnu novu godinu. Za razliku od nekih susjednih zemalja, u Bosni i Hercegovini nema specifičnih regionalnih festivala vezanih isključivo za ovaj dan, ali je fokus na zajedništvu, porodici i tradicionalnoj kuhinji. Skromnije ponašanje i poštovanje vjerskih osnova praznika se visoko cijene, naročito prilikom posjete crkvenim događajima.
Ako planirate boravak u Republici Srpskoj January 14, 2026., važno je da se unaprijed pripremite za zatvaranje javnih službi i banaka. S obzirom na to da je praznični dan, planirajte svoje obaveze ranije jer će van većih gradova usluge biti ograničene. Preporučuje se da smještaj i mjesta u restoranima rezervišete barem nekoliko sedmica unaprijed jer su kapaciteti često popunjeni. Takođe, imajte na umu da je vrijeme u januaru obično hladno, sa temperaturama oko nule, pa se obucite slojevito za proslave na otvorenom. Ako putujete u Federaciju BiH, tamo će sve funkcionisati normalno, što je bitno za planiranje prevoza.
Januar u Bosni i Hercegovini je tipično zimski mjesec, pa se i za January 14, 2026 2026. godine očekuju niske temperature, obično između 0°C i 5°C. Moguće su padavine u vidu snijega ili kiše, što dodatno doprinosi zimskoj idili, ali zahtijeva toplu odjeću za sve koji planiraju doček na gradskim trgovima. Većina proslava se odvija u zatvorenim prostorima poput restorana i hotela koji su dobro zagrijani i nude ugodan ambijent za uživanje u hrani i muzici. Zbog hladnoće, unutrašnje svečanosti su veoma popularne i traju do ranih jutarnjih sati.
Orthodox New Year dates in Bosnia and Herzegovina from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Tuesday | January 14, 2025 |
| 2024 | Sunday | January 14, 2024 |
| 2023 | Saturday | January 14, 2023 |
| 2022 | Friday | January 14, 2022 |
| 2021 | Thursday | January 14, 2021 |
| 2020 | Tuesday | January 14, 2020 |
| 2019 | Monday | January 14, 2019 |
| 2018 | Sunday | January 14, 2018 |
| 2017 | Saturday | January 14, 2017 |
| 2016 | Thursday | January 14, 2016 |
| 2015 | Wednesday | January 14, 2015 |
| 2014 | Tuesday | January 14, 2014 |
| 2013 | Monday | January 14, 2013 |
| 2012 | Saturday | January 14, 2012 |
| 2011 | Friday | January 14, 2011 |
| 2010 | Thursday | January 14, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.