March Equinox

Yn Chonney-ghrian y Vayrt ayns Mannin

Ta Chonney-ghrian y Vayrt ny h-imbagh scanshoil ayns feer-oaylleeaght nastee, cowraghey yn traa tra ta’n Ghrian goll harrish cryss ny cruinney veih’n jiass gys y hwoaie. Da cummaltiee Vannin, ta’n imbagh shoh cowraghey jerrey yn gheurey foddey as dorraghey, as toshiaght yn arree astronomigoil. Ec y neayrt shoh, ta lhiurid yn laa as yn oie bunnys y red cheddin er feie ny cruinney, as shen y fa guilter "chonney-ghrian" ny "equinox" er (veih ny focklyn Ladjyn aequus as nox, as keeall oc "laa co-ard").

Ayns Mannin, ta’n laa shoh ny lheim oaylleeaght t’er ve er enney rish bleeantyn duthyssagh. Ga nagh vel ram gamman ny feailley oikoil rish, t’eh ny h-imbagh dy yindys as dy aahwoaiys. Ta ny lus-ny-greiney toshiaght dy vlaaghey, ta ny heshaghtyn-ushlagh aahilliu gys ny clittyn ain, as ta ny laghyn gaase ny s’liauyr dy tappee. Er boayl t’er ny latitood 54°N, ta cummaltiee Vannin feer viallys da’n chaghlaa ayns soilshey ny greiney lurg ny meeghyn dorraghey jeh’n skeeal-geurey.

Cuin vees eh ayns 2026?

Son y vleeant 2026, bee Chonney-ghrian y Vayrt er Friday, March 20, 2026. Ta shen nish 76 laa er roish.

Ec yn unnyd jeeragh ayns Mannin, bee yn chonney-ghrian er ny chooilleeney ec 2:46 p.m. (traa yn ynnyd). Er y fa nagh vel Traa Hoiaghey ny Greiney (Daylight Saving Time) toshiaght ayns Mannin derrey jerrey yn vee, ta’n traa shoh co-reggyrt rish UTC+0.

Ta Chonney-ghrian y Vayrt ny haght-reillyt chaghlaaee. Cha nel eh goll er freayll ec yn un traa as yn un date dagh blein er y fa dy vel blein ny cruinney red beg ny s'liauyr na 365 laa. Myr shen, foddee eh tuittym er y 19oo, 20oo ny 21oo jeh'n Vayrt, ga dy vel yn 20oo ny laa s'cadjin nish.

Scanshs as Shennaghys

Ga nagh vel Chonney-ghrian y Vayrt ny laa-seyrey ashoonagh ayns Mannin (goll rish Laa Tinvaal), t’eh foast scanshoil er y fa dy vel eh lhiggey dooin toiggal yn imbagh. Hug ny shenn-Vanninee tastey mooar da ny h-imbaghyn as da gleashaght ny greiney. Ga nagh vel unnane erbee jeh ny claghyn-scurree ain (goll rish Cashtal yn Ardee ayns Mwyllin y Chlea) kianglt dy jeeragh rish chonney-ghrian y Vayrt ayns aght cho-chiart as t'ad rish yn ghrian-stad, ta scanshs yn arree ry-akin ayns nyn shenn-chultoor.

Ayns y chredjue Chreestee, ta Chonney-ghrian y Vayrt scanshoil er y fa dy vel eh ymmydit son dy obbyr magh date ny Caisht. Ta’n Chaisht goll er freayll er y chied Doonaght lurg yn eayst-lane t’er ny heet lurg y chonney-ghrian. Myr shen, ta’n imbagh astronomigoil shoh kianlt rish feailley smoo yn nastee Chreestee.

Cre ta taghyrt ayns Mannin?

Cha nel feailley mooar, ard-yindys ny tammyltyn oikoil ry-akin er y laa shoh. Er son y chooid smoo jeh’n phobble, she Jeegune cadjin t’ayn. Agh son sleih ta goaill anaane ayns naitur as yn emshyr, she laa dy yindys t’ayn.

1. Lioar-hasht ny Greiney: Ta sleih ta goaill anaane ayns rollageydys goll magh gys ynnydyn dorraghey, goll rish Slieau Whallian ny ny lhiattee-ghleiy ayns y hwoaie, dy yeeaghyn er yn irree-greiney as yn lhie-greiney. Er y laa shoh, ta’n ghrian girree jeeragh ayns y shiar as lhie jeeragh ayns y neear.
2. Gleashaght Naitur: Ta eirinee as gareyderyn Vannin goaill tastey jeh’n laa shoh myr toshiaght yn imbagh-gaase. Ta ny lussyn-y-vleeant toshiaght dy vlaaghey ayns ny glionnyn as ta ny beishtyn-shleeu goll er fakin ayns ny magheryn.
3. Co-ardys y Laa: Ta sleih tastey dy vel yn oie as y laa bunnys y red cheddin. Ayns Mannin, er y fa dy vel shin er latitood 54 degree hwoaie, ta’n emshyr as y soilshey caghlaa dy tappee ec y traa shoh jeh’n vleeant.

Oayllys Ymmyrkoil

Emshyr: Ayns y Vayrt, ta emshyr Vannin dy mennick feayr as geayee. Foddee yn tempreilys ve eddyr 8°C as 10°C. Ga dy vel yn ghrian gaase ny s’troshey, ta’n Vooir Vannin foast feayr veih’n gheurey, as ta shen lhiggey da’n aer ve garroo foast. Ta frassyn dy liooar ry-expectey, agh ta ny mimmeydyn dy hoilshey-greiney ny s’liauyr.

Son Turryssee: My vel oo visitaghey Mannin ec y traa shoh, cha bee lhiettalys erbee er traaghyn-vuss, baatyn-marrey ny skyn-ghreieyn. Ta dagh red foshlit goll rish Jeegune cadjin. She traa mie t’ayn son shooyl er ny sleityn ny er y traie, er y fa dy vel ny laghyn ny s’liauyr agh cha nel ny croudyn-turryssagh er jeet foast.

Clowan Oayllys son 2026:

| Cooish | Focklyn er son Mannin, 2026 | | :--- | :--- | | Date & Traa | Friday, March 20, 2026, 2:46 p.m. | | Sorçh | Imbaght / Astronomigoil (cha nel ny laa-seyrey) | | Lhiurid y Laa | Bun nys 12 oor (laa as oie co-ard) | | Chonney-ghrian Elley | 22 Mean Fouyir (Fouyir) |

Vel eh ny Laa-seyrey Oikoil?

Cha nel, cha nel Chonney-ghrian y Vayrt ny laa-seyrey oikoil ayns Mannin. Ta scoillyn, offishyn, cowryn-shappee as brynkyn foshlit goll rish laa erbee elley. Cha nel lhiettalys erbee er dellal ny er shirveishyn y reiltys.

Ayns Mannin, she laa dy tastey t’ayn son y chooid smoo. Ta sleih cur bwooise dy vel y gheurey harrish as dy vel yn arree er jeet. Ga nagh vel shin cur lhiattee da obbyr, ta shin cur lhiattee da’n chaghlaa mooar ayns naitur ta goll er toshiaght ec y chonney-ghrian shoh.

Co-dhunney

Ta Chonney-ghrian y Vayrt ny h-imbagh dy ghraih as dy h-aahwoaiys ayns Mannin. T'eh ny chowrey dy vel y chruinnee foast er y chassan echey, as dy vel yn imbagh gaase er jeet reesht. Ga nagh vel feailley mooar ain, ta'n laa shoh foast scanshoil ayns nyn greeaghyn myr cummaltiee yn ellan shoh, as shinyn fakin yn imbagh caghlaa veih dorraghys y gheurey gys soilshey yn arree.

Bee kiart dy ghoaill mimmey er March 20, 2026 dy yeeaghyn magh er y ghrian as dy ghoaill boggey ayns y toshiaght noa shoh ayns nyn ellan bwaagh.