Kazakhstan • January 7, 2026 • Wednesday
Also known as: Православие Рождествосы
Қазақстан — жүзден астам этнос пен түрлі діни конфессиялардың басын қосқан бірегей мемлекет. Осы сан алуан мәдениеттер тоғысында Православиелік Рождество мерекесі ерекше орын алады. Бұл күн тек христиан қауымы үшін ғана емес, бүкіл ел үшін бейбітшілік пен өзара түсіністіктің нышанына айналған. Иса Мәсіхтің дүниеге келуін атап өту — бұл ежелгі дәстүрлерге тағзым ету, отбасылық құндылықтарды ұлықтау және рухани тазару кезеңі. Қазақстанның зайырлы мемлекет болғанына және халқының басым бөлігі мұсылмандар болғанына қарамастан, Рождество мемлекеттік деңгейде атап өтілетін маңызды мерекелердің бірі болып табылады.
Бұл мерекенің мәні тереңде жатыр. Православиелік сенім бойынша, Рождество — үміт пен сүйіспеншіліктің символы. Қазақстандықтар үшін бұл күн көршілердің бір-біріне қонаққа барып, ізгі тілектер айтатын, ұлтына қарамастан қуаныш бөлісетін кезі. Мерекелік атмосфера желтоқсан айының аяғындағы Жаңа жылдық қарбаластан кейін орнап, елге ерекше тыныштық пен сабырлық әкеледі. Шіркеулердегі шамдардың жарығы мен қоңыраулардың үні қалалар мен ауылдардың келбетін өзгертіп, адамдарды қайырымдылық пен мейірімділікке шақырады.
Қазақстандағы Рождествоның басты ерекшелігі — оның этносаралық келісімді нығайтудағы рөлі. Мемлекет басшылығы әрқашан бұл мерекенің елдегі тұрақтылықты сақтаудағы маңыздылығын атап өтеді. Бұл күні православ христиандары 40 күндік оразаны аяқтап, рухани жаңғыруды сезінеді. Мерекелік дастарқан басында жиналған туған-туыстар өткенге салауат айтып, болашаққа жоспар құрады. Қазақстандық Рождество — бұл діни рәсімдер мен халықтық дәстүрлердің, сондай-ақ заманауи мәдениеттің үйлесім тапқан мекені.
Православие шіркеуі Юлиан күнтізбесін ұстанатындықтан, Рождество мерекесі жыл сайын тұрақты түрде 7 қаңтарда атап өтіледі. Бұл Григориан күнтізбесі бойынша тойланатын Батыс Рождествосынан (25 желтоқсан) 13 күнге кеш келеді.
Биылғы мерекелік күнтізбе келесідей:
Мереке күні: January 7, 2026 Апта күні: Wednesday Мерекеге дейін қалған уақыт: 4 күн
Бұл күн Қазақстанда 2100 жылға дейін өзгеріссіз қала береді. Күнтізбедегі бұл тұрақтылық адамдарға мерекені алдын ала жоспарлауға, алыстағы туыстарын зиярат етуге және шіркеулік рәсімдерге дайындалуға мүмкіндік береді. Рождествоның алдындағы түн, яғни 6 қаңтардан 7-сіне қараған түн ең маңызды сәт болып саналады, өйткені дәл осы уақытта еліміздің барлық православиелік храмдарында салтанатты құдайға құлшылық ету рәсімдері басталады.
Қазақстанда Рождествоның ресми мәртебе алуы елдің тәуелсіздік жылдарындағы діни төзімділік саясатымен тығыз байланысты. 2005 жылы Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне енгізілген өзгерістерге сәйкес, 7 қаңтар — Православиелік Рождество және Құрбан айттың бірінші күні демалыс күндері болып жарияланды. Бұл шешім елдегі ең ірі екі діни қауымдастыққа — мұсылмандар мен православ христиандарына көрсетілген құрметтің белгісі болды.
Тарихи тұрғыдан алғанда, православие Қазақстанға бірнеше ғасыр бұрын келген. Бүгінгі таңда еліміздің шамамен 23%-ын құрайтын христиандар (негізінен этникалық орыстар, украиндар, беларустар және басқалар) үшін бұл — басты діни мереке. Алайда, оның маңызы тар шеңберден шығып кеткен. Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен қазіргі Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Рождествоны "рухани құндылықтардың, ізгілік пен үміттің мерекесі" ретінде сипаттайды.
Діни тұрғыдан алғанда, бұл күн Құдайдың адам бейнесінде дүниеге келуін, Вифлеем жұлдызының тууын және адамзатқа берілген құтқару жолын білдіреді. 40 күндік Филипп оразасынан кейін келетін бұл күн адамның жанын тазартып, жаңа өмірге қадам басуын бейнелейді. Ол кешірімділікке, мұқтаждарға көмектесуге және ішкі тыныштықты табуға шақырады.
Қазақстанда Рождествоны тойлау бірнеше кезеңнен тұрады және ол тек бір күнмен шектелмейді. Мерекелік іс-шаралар 6 қаңтар кешкісін басталып, 19 қаңтардағы Шоқыну (Крещение) мерекесіне дейін созылатын "Святки" (қасиетті күндер) кезеңіне ұласады.
Мерекенің өзегі — түнгі ғибадат. 6 қаңтардан 7-не қараған түні Қазақстанның барлық ірі қалаларындағы соборлар мен шіркеулерде салтанатты литургия өтеді. Астана қаласында: Успен кафедралды соборы ең басты орын болып саналады. Мұндағы ғибадатқа жүздеген адам жиналады, ал бара алмайтындар үшін республикалық телеарналар мен YouTube желісі арқылы тікелей трансляциялар ұйымдастырылады. Алматы қаласында: Вознесенск кафедралды соборы (Аспанға көтерілу соборы) — әлемдегі ең биік ағаш ғимараттардың бірі. Бұл жердегі мерекелік атмосфера ерекше. Шіркеу хорының дауысы мен мыңдаған шамдардың жарығы адамға ерекше рухани күш береді. Рәсімдер: Құдайға құлшылық ету кезінде Вифлеем жұлдызын бейнелейтін шамдармен шеру жасалады. Христиандар бір-бірін "Христос туылды!" (Христос родился!) деп құттықтайды, оған "Оны дәріптейміз!" (Славим Его!) деп жауап беру қабылданған.
Рождество — ең алдымен отбасылық мереке. Ораза аяқталғаннан кейін дастарқан барынша бай және дәмді етіп жайылады.
Қазақстанның көптеген өңірлерінде, әсіресе солтүстік және шығыс облыстарда "колядки" дәстүрі сақталған. Жастар мен балалар үй-үйді аралап, Рождествоны дәріптейтін әндер айтады, ал үй иелері оларға тәттілер мен тиындар береді. Қалалық саябақтарда ашық аспан астындағы концерттер, жәрмеңкелер және халықтық ойындар ұйымдастырылуы мүмкін.
Рождестволық атмосфераны қалыптастыруда безендірудің маңызы зор. Рождество шыршасы: Көптеген отбасылар Жаңа жылдан қалған шыршаны Рождествоға дейін сақтайды. Бірақ Рождествода шыршаның төбесіне Вифлеем жұлдызын бейнелейтін сегіз қырлы жұлдыз қою маңызды. Вертеп: Шіркеулердің алдында және үйлерде Иса Мәсіхтің туылған сәтін бейнелейтін шағын үңгірлер немесе композициялар (вертеп) орнатылады. Онда нәресте Исаның, Мәриямның және Жүсіптің мүсіндері болады. Шамдар мен періштелер: Үйдің терезелеріне шамдар жағылып, қағаздан немесе матадан жасалған періште мүсіндері ілінеді. Бұл "әлемге жарық келді" деген сенімді білдіреді.
Егер сіз осы кезеңде Қазақстанда болсаңыз, мерекенің барлық қызығын көру үшін мына жайттарды ескеріңіз:
January 7, 2026 — Қазақстан Республикасында ресми мемлекеттік мереке және демалыс күні.
Мемлекеттік мекемелер: Барлық ХҚКО (ЦОН), әкімдіктер, мектептер мен университеттер бұл күні жұмыс істемейді. Банктер мен пошта: Банк бөлімшелері мен "Қазпошта" кеңселері жабық болады (кезекші бөлімшелерден басқа). Көлік: Қоғамдық көліктер (автобустар, метро) демалыс күнінің кестесіне сәйкес жұмыс істейді. Такси қызметтері қолжетімді, бірақ сұраныс жоғары болуы мүмкін.
Қазақстандағы Рождество — бұл тек діни рәсім емес, бұл — мәдениеттердің үндесуі. Мұнда орыстың "кутьясы" мен қазақтың қонақжайлылығы астасып жатады. Бұл күні адамдар бір-біріне тек жақсылық тілеп қана қоймай, елдегі тыныштық пен бірліктің қадірін түсіне түседі.
Мереке аясында қайырымдылық шараларына қатысу да игі дәстүрге айналған. Көптеген шіркеулер мен еріктілер тобы жетім балаларға, қарттар үйлеріне және мұқтаж жандарға сыйлықтар үлестіреді. Бұл Рождествоның негізгі идеясы — сүйіспеншілік пен қамқорлықты іс жүзінде көрсетуге мүмкіндік береді.
Қорыта айтқанда, 2026 жылғы 7 қаңтар — Қазақстан халқы үшін рухани демалыс, отбасылық жылулық және ұлттық келісімнің жарқын көрінісі болмақ. Бұл күн әрбір азаматқа, оның діни сеніміне қарамастан, айналасына мейіріммен қарап, достық пен татулықтың құнын тереңірек сезінуге мүмкіндік береді.
Мерекелеріңіз құтты болсын!
Common questions about Orthodox Christmas Day in Kazakhstan
Қазақстанда Православиелік Рождество January 7, 2026, яғни Wednesday күні атап өтіледі. Бүгінгі күннен бастап мерекеге дейін 4 күн қалды. Бұл маңызды діни мереке Юлиан күнтізбесіне сәйкес жыл сайын 7 қаңтарда тойланады және ол Григориан күнтізбесіндегі Рождестводан 13 күннен кейін келеді.
Иә, Қазақстанда 7 қаңтар — Православиелік Рождество ресми демалыс күні болып табылады. Бұл мәртебе 2005 жылы Еңбек кодексіне енгізілген өзгерістерден кейін бекітілді. Қазақстан зайырлы мемлекет болғанымен, халықтың шамамен 23 пайызын құрайтын православиелік христиандардың діни сеніміне құрмет ретінде бұл күн ұлттық деңгейдегі демалыс болып жарияланған. Бұл күні мемлекеттік мекемелер, банктер және көптеген кәсіпорындар жабық болады.
Рождество — Иисус Христостың дүниеге келуін дәріптейтін православиелік христиандар үшін ең маңызды рухани мерекелердің бірі. Қазақстанда бұл мерекенің мемлекеттік деңгейде атап өтілуі елдегі діни әртүрлілік пен конфессияаралық келісімнің символы болып табылады. Мұсылмандар көпшілік болатын елде Рождество мен Құрбан айттың демалыс күндері ретінде танылуы түрлі мәдениеттер мен діндер арасындағы өзара құрмет пен бірлікті нығайтуға бағытталған.
Мерекелік шаралар 6 қаңтардан 7 қаңтарға қараған түні шіркеулердегі салтанатты литургиядан басталады. Мысалы, Алматыдағы Вознесенск кафедралы соборы мен Астанадағы Успен кафедралы соборында түнгі сағат 23:00-ден бастап ұзаққа созылатын құдайға құлшылық ету рәсімдері өткізіледі. Рәсім кезінде Вифлеем жұлдызын бейнелейтін шамдармен шерулер жасалады. Көптеген адамдар бұл рәсімдерді тікелей эфир арқылы немесе шіркеуге барып тамашалайды.
Рождество алдындағы 40 күндік ораза 6 қаңтар күні «сочиво» (бал, жаңғақ және кептірілген жемістер қосылған бидай ботқасы) тағамымен аяқталады. Ал 7 қаңтарда мерекелік дастархан жайылып, оған алма салынған қаз немесе үйрек еті, суық ет тағамдары (холодец), бәліштер мен түрлі салаттар қойылады. Бұл күні отбасы мүшелері жиналып, бір-біріне сыйлықтар сыйлап, «колядки» деп аталатын мерекелік әндер айтады.
Мерекенің басты символы — шырша (елка). Ол түрлі ойыншықтармен, жұлдыздармен, періште мүсіндерімен және шамдармен безендіріледі. Сондай-ақ, үйлерде Христостың нұрын бейнелейтін майшамдар жағылады. Қазақстанда Рождествоның көптеген зайырлы элементтері Жаңа жыл мерекесімен ұштасып жатады, сондықтан Аяз Ата мен Ақшақар бейнелері де жиі кездеседі.
Православиелік шіркеулерге кез келген адам кіре алады, бірақ белгілі бір ережелерді сақтау маңызды. Келушілер қарапайым киінуі тиіс (иық пен тізені жауып тұруы керек). Құдайға құлшылық ету рәсімдері 2-ден 5 сағатқа дейін созылуы мүмкін және бұл уақытта түрегеп тұру әдетке айналған. Адамдармен амандасқанда «Христос туды!» (Христос родился!) деп айтуға болады, оған «Оны дәріптейміз!» (Славим Его!) деп жауап қайтарылады.
Қаңтар айы Қазақстандағы ең суық айлардың бірі. Солтүстік аймақтар мен Астанада температура -20°C-тан төмен түсуі мүмкін, ал Алматы сияқты оңтүстік қалаларда -10°C пен 0°C аралығында болады. Сондықтан шіркеулерге немесе ашық аспан астындағы шараларға баратын болсаңыз, өте жылы киінгеніңіз абзал. Қаңтардағы қарлы ауа райы Рождествоның ерекше мерекелік атмосферасын қалыптастырады.
Orthodox Christmas Day dates in Kazakhstan from 2012 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Tuesday | January 7, 2025 |
| 2024 | Sunday | January 7, 2024 |
| 2023 | Saturday | January 7, 2023 |
| 2022 | Friday | January 7, 2022 |
| 2021 | Thursday | January 7, 2021 |
| 2020 | Tuesday | January 7, 2020 |
| 2019 | Monday | January 7, 2019 |
| 2018 | Sunday | January 7, 2018 |
| 2017 | Saturday | January 7, 2017 |
| 2016 | Thursday | January 7, 2016 |
| 2015 | Wednesday | January 7, 2015 |
| 2014 | Tuesday | January 7, 2014 |
| 2013 | Monday | January 7, 2013 |
| 2012 | Saturday | January 7, 2012 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.