International Women's Day

Bongun Aine ni Katobibi te Aaba (International Women's Day) i Kiribati

Te Bongun Aine ni Katobibi te Aaba bon te tai ae rangi n kakawaki ibukin kabaeakin ao karineakin aine ni kabane n te aaba, ao e moamoa riki i Kiribati. Te bong aei e kaotiota te kaukai n nano ao te kamoamoa ibukin aia mwakuri aine, aia konabwai, ao aia rikirake n te mweenga, n te botanaaba, ao n te tautaeka. I Kiribati, te bong aei e iangoaki bwa te tai ni kaukai n iango ibukin waaki n reitaki ma te maroro ae tamaroa i nanon te botanaaba, ni kamanenaaki te reirei ao te kaetieti ibukin aia riai aine ao te borau n iango ngkana e koro n te itera n te mwaiti ao te mwaaka.

Te tai aei e aki ti kaotiota kamoamoan aine n aia mwakuri n te tai aei, ma e kauringira naba n aia kabanea n iango ao aia waaki aine n taai aika a nako aika a a tia ni moanibwai n te kaitara ma kangaanga aika a bati. I Kiribati, aine bon te bitu n te mweenga ao te botanaaba. A bon bane n tiku n te tai aei ni katuruturu riki aia mwakuri aine n aron te koroutau, te ririaki, te mwakuri n te tautaeka, ao naba te mwakuri ni mwane. Te bong aei e kauringira bwa te borau n iango ao te kabae n iango i marenaia mwaane ao aine bon te kabaebae ae na karikirakea te rau ao te rikirake n te aba.

Ningai te Bong aei n 2026?

I nanon te ririki ae 2026, te Bongun Aine ni Katobibi te Aaba e na kabaeaki n te Sunday, March 8, 2026. Ai ti 64 te bong ae tiku imwain ae e na roko te tai ae kakawaki aei.

Te bong aei e bon tiku n te tai ae koro n te namwakaina ae Maati n te bong ae te waniua (March 8th) n te ririki ao te ririki. E aki bibitaki te bong aei n aron amwarake ke bwaai n ririki tabeua, ma e bon tiku n te bong ae te waniua n te namwakaina ae Maati. N te ririki ae 2026, ibukina bwa e nako n te bong ae te Taabati, e na riki bwa te tai ae rangi n tamaroa ibukin te botumwane ao te taromauri n aia tabo n taromauri aine ni kabane i Kiribati.

Rongorongon Moan te Bong aei ao te Kakawaki

Te Bongun Aine ni Katobibi te Aaba e moana waakina n te ririki ae mwaiti imwaina, n te ririki ae 1911, ngke a mwaiti riki n te mirion aomata aika a kaotiota aia boutoka ibukin aia riai aine. Te United Nations (UN) e a tia n rinea te bong ae te 8 n Maati bwa te bong ni katobibi te aaba ibukin aine imwin te kaotioti ae korakora ae a karaoia aine i Petrograd, Russia, n te ririki ae 1917, ae e a tia ni bita te rongorongo n te ririki anne.

I Kiribati, e a tia naba ni kamanenaaki te bong aei ni kabane bwa te tai ni kairoro n te waaki n rikirake ibukin aine. Te iango ae moan te kakawaki bon te "Gender Equality" ke te borau n iango i marenaia mwaane ao aine. Aio e ota n te kairiri, te mwakuri, ao te reirei. Te bong aei e kauringira naba ibukin aia riai aine n te itera n te marurung (reproductive rights) ao te kaitara ma te kairua ae e na kona n riki nakoia aine.

Aron te Kabaeaki i Kiribati

E ngae ngke e aki bati te rongorongo ae kaotiota aron te kabaeaki ae moan te raba i nanon Kiribati, ma n aron ae e kinaaki, a bati waaki aika a kakaraoaki n te bong aei:

1. Botaki n Taromauri: Ibukina bwa te ririki ae 2026 e nako n te Taabati, a bati aine aika a na kabaea te bong aei n aia tabo n taromauri. E na iai te tataro ae raba ibukin aine ao aia mwakuri ni kabane.
2. Maroro ao Reirei: Te Mwakoro n te Tautaeka ae e tararua aia mwakuri aine (Ministry of Women, Youth, Sport and Social Affairs) e na kona ni karaoi maroro n te retio ke n te botanaaba ibukin kauringakin aia riai aine.
3. Kaitibo n te Botanaaba: N taabo n aba ao n te mweenga, aine a na kona n rurungatibo ni kamoamoa aia mwakuri n aron te raranga, te koroutau, ao te kaukai n iango ibukin te rikirake.
4. Te Tai ni Motirawa: Ibukina bwa te bong aei bon te public holiday, a bati aomata aika a na kamanena te tai aei ni motirawa ma aia utu ao ni karineia tina, tinaba, ao mwane n aine n aia mweenga.

Te Karineaki n te Botanaaba

I nanon te katei ni Kiribati, te aine e rangi n kakawaki. E ngae ngke te mwaane bon te kairiri n te mwaneaba, ma te aine bon te tia taua te mweenga ao te tia reireia te iango ae tamaroa nakoia nati. N te Bongun Aine ni Katobibi te Aaba, e a riki bwa te tai ae e na kaotiota iai te botanaaba bwa aine a bon kona naba n tei n te kairiri n te itera n te tautaeka ao te rikirake n te mwane.

A bati aine i Kiribati aika a a tia ni moanibwai n te mwakuri n te tautaeka, n te reirei, ao n te marurung. Te bong aei e kaotiota naba kamoamoaan aine aika a mwakuri i tinaniku n te mwaiti n aron aia mwakuri n te rara ke te rari.

Te Bong ni Motirawa n te Tautaeka (Public Holiday)

Te Bongun Aine ni Katobibi te Aaba bon te Public Holiday ke te bong ni motirawa ae koro n te ririki i Kiribati. Aio e nanonaki bwa:

Reirei: A na bane ni kaukai reirei n te bong aei. Ofiti n te Tautaeka: A na bane ni kaukai ofiti n te tautaeka. Mwakuri ni Mwane: A bati tabo ni mwakuri ni mwane aika a na kaukai, ma ti tabeua tabo n amwarake ke stoa aika a na kona n uki ibukin kainnanoan te botanaaba. Te Wiken ae Maan: Ibukina bwa te bong aei e nako n te Sunday, March 8, 2026, e na riki te wiken ae maan ae e moana waakina n te bong ae te Buraide (March 6) n uatobo nako n te bong ae te Moanibong (March 9) ngkana e a tia n rineaki bwa e na rineaki te bong ni motirawa i nanon te Moanibong.

Te tai aei e rangi n tamaroa ibukia utu ni kabane ni mwaiti n uatobo ao ni kabaea te tai ae tamaroa ma aine aika a kakawaki i nanon aia maiu.

Te Kaetieti ibukin te Tai aei

Ibukin te ririki ae 2026, e na rangi n tamaroa ngkana ko na:

1. Kaotiota am raba nakoia aine i nanon am utu (tina, tinaba, tinamwane, nati n aine).
2. Irain waaki n te botanaaba ngkana a karaoaki n am tabo.
3. Ongora n te retio ibukin rongorongo aika a na kaotiota aia rikirake aine i Kiribati.
4. Kamanena te tai ni motirawa aei ni karekea te rau ao te kabae n iango ae tamaroa.

Te Bongun Aine ni Katobibi te Aaba bon te tai ni kamoamoa, te tai ni kauring, ao te tai ni kaukai n iango ibukin te maiu ae e na borau iai te mwaane ao te aine i nanon Kiribati. E na riki te bong aei bwa te tai ni katuruturu riki iai te kabaebae ao te karinerine nakoia aine ni kabane.