Moshoeshoe's Birthday

Letsatsi la Moshoeshoe: Ho Hopola Mothehi oa Sechaba sa Basotho

Letsatsi la Moshoeshoe ke letsatsi la bohlokoa ka ho fetisisa historing le bophelong ba sechaba sa Lesotho. Le ha lebitso la lona le re "Moshoeshoe's Birthday," letsatsi lena ha e le hantle le hopola ho hlokahala ha Morena Moshoeshoe I ka la 11 Hlakubele 1870. Ke letsatsi leo Basotho bohle, lapeng le kantle ho naha, ba emang khetla ho tlotla monna eo ka bohlale, boitelo le ponelo-pele a ileng a bopa sechaba se tiileng har'a lifefo tsa lintoa le liphetoho tse kholo tsa lekholo la bo-19 la lilemo.

Se etsang hore letsatsi lena le kgethehe ke hore hase feela phomolo mosebetsing kapa sekolong, empa ke nako ea ho nahanisisa ka boitsebiso ba rona re le Basotho. Ke nako ea ho hopola hore na re tsoa kae, re le sechaba se ileng sa bokelloa ho tsoa masheng a lintoa tsa Lifaqane, sa fumanela setšabelo lithabeng tsa Maloti tlas'a boetapele ba khotso ba Morena Moshoeshoe I. Letsatsi lena le re hopotsa bohlokoa ba bonngoe, kamohelo ea baeti, le bokhoni ba ho rarolla liqholotso ka lipuisano le bohlale ho fapana le ntoa.

Ho phatalla le naha ea Lesotho, ho tloha ditoropong ho ea fihla metsaneng e ka thoko-thoko ea lithaba, moea oa bo-Moshoeshoe o a lula. Ke letsatsi leo ka lona re apereng boitsebiso ba rona, re bina lipina tsa rona, re ja lijo tsa rona tsa setso, re bile re pheta lipalo tsa bo-ntat'atona ba ileng ba re tlisetsa tokoloho le seriti seo re se thabelang kajeno.

Letsatsi la Moshoeshoe ka 2026

Selemong sena, re itokisetsa ho keteka letsatsi lena la bohlokoa ka thabo le boikarabello. Ka 2026, Letsatsi la Moshoeshoe le tla oela ka Wednesday, la March 11, 2026.

Ho setse matsatsi a 67 hore sechaba sa Basotho se kopane ho tlotla Ntate oa Sechaba. Letsatsi lena le tsitsitse almanakeng ea Lesotho; le ketekoa ka la 11 Hlakubele selemo le selemo, e leng letsatsi leo ka lona Morena Moshoeshoe I a ileng a phomola mosebetsing oa hae oa lefatše, a siea motheo oa sechaba se ke keng sa sisinyeha.

Nalane le Meloko ea Morena Moshoeshoe I

Ho utloisisa bohlokoa ba letsatsi lena, re tlameha ho khutlela morao lilemong tsa bo-1786, mohla ho hlahang moshanyana ea bitsoang Lepoqo motseng oa Menkhoaneng, seterekeng sa Leribe. Lepoqo e ne e le mora oa Mokhachane, e mong oa marena a manyenyane a Bakwena. Ha a ntse a hōla, o ile a iponahatsa e le mohlankana ea bohlale, ea sebete, empa hape ea nahanang ka ho teba.

Lebitso la "Moshoeshoe" le tlile hamorao ka mor'a hore a hlasele morena e mong ea bitsoang Ramonaheng mme a mo hlobola likhomo tsohle tsa hae. Ho ile ha thwe "o mo shoshotse litedu," e leng ho bolelang hore o mo tlositse tsohle ka potlako le ka bohlale. Ho tloha letsatsing leo, o ile a tsebahala ka lebitso la Moshoeshoe, "the shaver."

Leha ho le joalo, se entseng hore a hlahelle e le moetapele e moholo hase lintoa tseo a li hlotse, empa ke tsela eo a ileng a bopa sechaba ka eona. Nakong ea Lifaqane, nako ea moferefere o moholo o bakiloeng ke ho fihla ha mebuso e matla ea Ma-Zulu tlas'a Shaka, merabe e mengata e ile ea qhalana, batho ba bolaoa ke tlala le lintoa. Moshoeshoe o ile a hlokomela hore tsela feela ea ho pholoha ke ho bokanya batho ba balehileng, ho ba fa tšireletso le lijo, le ho ba kopanya hore e be sechaba se le seng sa Basotho.

O ile a suthisetsa setsi sa hae sa matla Thaba Bosiu ka 1824. Thaba ena e ile ea fetoha qhobosheane e ke keng ea hloeloa ke lira. Ka lebaka la sebōpeho sa eona se matla le bokhoni ba Moshoeshoe ba ho sebelisa lipuisano le limpho ho ba mo pota-potileng, o ile a khona ho thibela lihlaseli tse kang Ma-Ndebele, Ma-Batlokoa, le hamorao Ma-Boere le Ma-English.

Morena Moshoeshoe I o ne a tsebahala ka ho ba ralephatlalatsa le radipolotiki ea hloahloa. O ile a kopa tšireletso ea Mofumahali Victoria oa Engelane ka 1868 ho thibela Ma-Boere ho nka naha eohle ea Basotho. Sena ke sona se ileng sa etsa hore Lesotho le se ke la kenyeletsoa ho Rephaboliki ea Afrika Boroa, la lula le le naha e ikemetseng tlas'a borena ba lona.

Mekete le Meetlo ea Letsatsi lena

Mekete ea Letsatsi la Moshoeshoe Lesotho e tletse thabo, mofuthu le tlhompho. E kopanya likarolo tsa semmuso tsa mmuso le boithabiso ba setso bo tsoang pelong ea sechaba.

Mokete o Moholo oa Thaba Bosiu

Ntho ea bohlokoa ka ho fetisisa letsatsing lena ke mokoloko o lebang Thaba Bosiu, e leng naha e halalelang ea Basotho. Mona ke moo Morena Letsie III, e leng setloholo sa Moshoeshoe I, a etellang pele sechaba ho beha meqhaka ea lipalesa lebitleng la Morena Moshoeshoe I le marena a mang a hlokahetseng.

Mokete ona o ba le balula-setulo ba mmuso, baemeli ba linaheng tse ling, le baetapele ba bolumeli. Hangata Mobishopo e Moholo o fana ka thapelo le molaetsa o khothatsang o hopotsang batho ka litefelo le mosebetsi o moholo oa Morena Moshoeshoe. Ho ba teng ha Morena le Tonakholo ho fana ka seriti se seholo ketsahalong ena, e leng letšoao la hore Lesotho le ntse le tsitsitse holim'a motheo o ileng oa raloa lilemo tse makholo tse fetileng.

Boithabiso ba Setso le Lipapali

Ka mor'a liketsahalo tsa semmuso, naha eohle e fetoha lebala la boithabiso. Likolo, litsi tsa sechaba le mabaleng a lipapali ho ba le liketsahalo tse latelang:

• Mokhibo le Mohobelo: Basali ba bina le ho khiba ka bokhabane, ha banna ba hobela ka matla le ka boikhohomoso ba naha ea bona.
• Lipina tsa Sesotho: Lik'wayere tsa likolo le tsa metse li bina lipina tse rorisang Morena Moshoeshoe le botle ba naha ea Lesotho.
• Lipapali tsa Setso: Ho ba le lipapali tse kang ho tila, ho ratha thupa, le tse ling tse rutang bacha ka bophelo ba khale.
• Pontšo ea Lijo tsa Sesotho: Batho ba tšoara mekete ea ho ja lijo tse kang papa, moroho oa litoro, linaoa, le nama ea nku kapa ea khomo e phethiloeng ka tsela ea setso. Sena se tsamaea le ho noa joala ba Sesotho (leting) bo lokiselitsoeng letsatsi lena ka ho khetheha.

Thuto le ho Hopola Nalane

Likolong, bekeng e lebisang ho la 11 Hlakubele, barutuoa ba rutoa haholo ka nalane ea Moshoeshoe I. Ho ba le litlholisano tsa ho pheta lithothokiso (lithoko), ho ngola litaodiiso, le ho bapala litšoantšiso tse bontšang bophelo ba hae. Sena se etsetsoa ho netefatsa hore moloko o mocha ha o lebale metso ea oona le hore o tsoela pele ho boloka khotso eo Moshoeshoe a neng a e rata haholo.

Bohlokoa ba Seaparo sa Sesotho

Letsatsing lena, ho tloaelehile ho bona Basotho ba apere ka mokhoa o khabane ka liaparo tsa bona tsa setso. Letšwao le hlahelletseng ke Kobo ea Sesotho. Kobo ena hase feela seaparo sa ho futhumala, empa ke letšoao la seriti le boitsebiso. Ho na le mefuta e fapaneng ea likobo e nang le meralo e nang le moelelo, joalo ka Seanamarena, Poone, kapa Morena.

Hape, lesela la Shweshwe le nka karolo e kholo. Le ha lesela lena le tsoa linaheng tse ling mathoasong, le ile la rabiwa ke Basotho mme la reha lebitso la Morena Moshoeshoe (Shweshwe e tsoa lebitsong la hae). Basali ba rala liaparo tse ntle haholo ka lona letsatsing lena, ba ikhabisa ka lifaha le meqhaka e entsoeng ka matsoho.

Mokorotlo, e leng katiba ea Sesotho e entsoeng ka joang ba moseme, ke eona e phethelang seaparo sena. Ke letšoao la naha le hlahang le foleng ea Lesotho, mme ka Letsatsi la Moshoeshoe, ho roala mokorotlo ke sesupo sa ho ba Motlotlo ka ho ba Mosotho.

Litaba tse Sebetsang bakeng sa Phomolo ena

Kaha Letsatsi la Moshoeshoe ke phomolo ea sechaba (Public Holiday), go na le lintho tseo u lokelang ho li tseba:

1. Liofisi le Likhoebo: Liofisi tsohle tsa mmuso, libanka, le likhoebo tse ngata tse kholo li koetsoe letsatsing lena. Sena se lumella basebetsi ho ea keteka le malapa a bona kapa ho ea meketing ea setso.
2. Lipalangoang: Lipalangoang tsa sechaba lia sebetsa empa li ka 'na tsa tlala haholo litseleng tse lebang Thaba Bosiu kapa Maseru. Haeba u rera ho tsamaea, ho molemo ho tloha hoseng haholo.
3. Mabenkele: Mabenkele a lijo le a bohlokoa a ka 'na a buloa ka lihora tse fokolang, empa ho bohlale ho reka lintho tseo u li hlokang esale pele.
4. Meea ea Sechaba: Radio Lesotho le liteishene tse ling tsa seea-le-moea li lula li bapala lipina tsa setso le ho phatlalatsa litaba tse amanang le nalane ea naha letsatsi lohle.

Malebela ho Baeti ba Tsoang Kantle

Haeba u moeti ea etetseng Lesotho ka nako ena ea 2026, u lehlohonolo haholo hobane u tlilo bona Lesotho ka botlalo ba lona. Litlhahiso ke tsona tsena:

• Etela Thaba Bosiu: Ena ke pelo ea Letsatsi la Moshoeshoe. U tla bona marena ka liaparo tsa bona, u utloe meloli ea lipina tsa khale, mme u bone tsela eo Basotho ba hlomphang baholo-holo ba bona ka eona. Ho hloella thaba ena ka letsatsi lena ke boiphihlelo bo ke keng ba lebaloa.
• Apara ka Tlhompho: Le ha ho sa tlameloe hore u apare setso, ho apara ka tsela e hlomphehang ho bohlokoa ha u le ketsahalong ea wreaths-laying. Haeba u ka reka kobo ea Sesotho kapa mokorotlo, Basotho ba tla u amohela ka thabo e kholo le ho feta.
• Latsoa Lijo: Se ke oa tloha o sa latsoa papa le moroho kapa nama ea nku e phethiloeng ka pitsa ea tšepe. Lijo tsena li latsoeha hamonate haholo ha li jeoa har'a sechaba se thabileng.
• Etela Menkhoaneng: Haeba u na le nako, nka leeto la ho ea Leribe ho ea bona moo Morena Moshoeshoe I a hlahetseng teng. Ho tla u fa setšoantšo se phethehileng sa nalane ea hae.
• Boemo ba Leholimo: Ka Hlakubele, Lesotho le ba le boemo ba leholimo bo botle ba hoetla (autumn). Matsatsi a chabile empa ha a chese haholo, empa lithabeng ho ka 'na ha ba le moea o pholileng, kahoo nka jeresi kapa baki e bobebe.

Moshoeshoe I: Morena oa Khotso

Lebaka le ka sehloohong le etsang hore re tlotle Moshoeshoe I le kajeno ke filosofi ea hae ea khotso. Polelo ea hae e tummeng, "Khotso ke khaitseli ea ka," e ntse e le motheo oa bophelo ba Basotho. Nakong eo baetapele ba bang ba neng ba busa ka sabole, Moshoeshoe o ne a busa ka kutloelo-bohloko.

O ne a tseba hore ho ba moetapele hase ho hatella ba fokolang, empa ke ho ba fumanela bolulo le ho ba sireletsa. Esita le lira tsa hae tse kang Ma-Ndebele, ha ba ne ba hloleha ho hapa Thaba Bosiu ba bolailoe ke tlala, o ile a ba romella likhomo hore ba je ba be ba fole, a re: "Moshoeshoe ha a loantše batho ba bolailoeng ke tlala." Sena se ile sa mo rorisetsa lefatšeng ka bophara e le e mong oa baetapele ba bohlale ka ho fetisisa ba kileng ba phela.

Qetello: Ke Hobane'ng ha re Keteka?

Ha re keteka Letsatsi la Moshoeshoe ka la March 11, 2026, 2026, ha re hopole feela monna ea hlokahetseng lilemo tse fetang lekholo le mashome a mahlano tse fetileng. Re keteka ho phela ha sechaba sa rona. Re keteka hore, leha re le naha e nyenyane e har'a naha e 'ngoe, re ntse re na le puo ea rona, meetlo ea rona, le borena ba rona.

Letsatsi lena le re hopotsa hore "Khotso, Pula, Nala" hase mantsoe feela a hlahang holim'a letšoao la naha, empa ke mokhoa oa bophelo oo re o hloleletsoeng ke Morena Moshoeshoe I. Ke nako ea hore Mosotho e mong le e mong a ipotse: "Nka etsa'ng ho ntšetsa pele khotso le bonngoe tseo Ntate Moshoeshoe a li futileng?"

Ha re kopaneng ka Wednesday, re thabe, re bine, re be re hopole hore re bana ba motho a le mong, ba bopiloeng ka bohlale ba monna ea neng a tšaba Molimo le ho rata batho ba hae.

Khotso, Pula, Nala!