Holiday Details
- Holiday Name
- Good Friday
- Country
- Malta
- Date
- April 3, 2026
- Day of Week
- Friday
- Status
- 90 days away
- About this Holiday
- Good Friday is a global Christian observance two days before Easter Sunday.
Good Friday
Malta • April 3, 2026 • Friday
90
Days
22
Hours
25
Mins
32
Secs
until Good Friday
Europe/Malta timezone
About Good Friday
Also known as: Il-Ġimgħa l-Kbira
Il-Ġimgħa l-Kbira f'Malta: Jum ta' Devozzjoni, Tradizzjoni u Skiet Profond
Il-Ġimgħa l-Kbira hija waħda mill-aktar jiem sinifikanti u emozzjonali fil-kalendarju kulturali u reliġjuż tal-Gżejjer Maltin. Għall-poplu Malti, dan mhuwiex biss jum ta’ vaganza, iżda mument ta’ riflessjoni profonda li jmur lura sekli sħaħ. F’dan il-jum, il-gżejjer jinbidlu f’palk kbir ta’ fidi, fejn l-istorja tal-Passjoni ta’ Ġesù Kristu tiġi rrakkontata mhux biss permezz tal-liturġija fil-knejjes, iżda wkoll permezz ta’ proċessjonijiet solenni li jattiraw eluf ta’ nies, kemm lokali kif ukoll turisti.
Dak li jagħmel il-Ġimgħa l-Kbira f’Malta speċjali hija t-taħlita unika bejn id-devozzjoni reliġjuża u l-wirt folkloristiku. It-toroq dojoq tal-bliet u l-irħula tagħna jimtlew b’atmosfera ta’ melankonija u rispett. Is-skiet li jaqa’ fuq il-pajjiż huwa tanġibbli, b’mod speċjali meta l-baned idoqqu marċi funebri li jqanqlu l-emozzjonijiet ta’ kull min ikun preżenti. Huwa jum fejn il-komunità tingħaqad biex tonora l-mewt ta’ Kristu, b’sens ta’ sagrifiċċju li għadu ħaj ħafna fil-qalb tal-Maltin.
F’Malta, il-fidi Kattolika hija minsuġa fl-identità nazzjonali, u l-Ġimgħa l-Kbira hija l-quċċata ta’ din l-espressjoni. Mill-ilbies iswed tan-nisa li jsegwu l-proċessjonijiet b’devozzjoni, sal-irġiel li jerfgħu l-vari tqal b’wegħda jew b’penitenza, kull dettall jirrifletti r-ruħ reliġjuża ta’ dan il-poplu Mediterranju. Huwa żmien fejn id-dinja moderna tidher li tieqaf għal ftit sigħat biex tagħti spazju għat-tradizzjoni u l-ispiritwalità.
Meta se tkun il-Ġimgħa l-Kbira fl-2026?
Għas-sena 2026, il-Ġimgħa l-Kbira se tkun iċċelebrata f'dan il-jum:
Il-Ġurnata: Friday Id-Data: April 3, 2026 Fadal kemm: 90 ġurnata
Id-data tal-Ġimgħa l-Kbira mhijiex fissa, iżda hija varjabbli. Din tiġi ddeterminata skont il-kalendarju lunari u taqa’ dejjem fil-Ġimgħa ta’ qabel il-Ħadd tal-Għid. Tradizzjonalment, l-Għid jiġi ċċelebrat fl-ewwel Ħadd wara l-ewwel qamar kwart tar-rebbiegħa (l-ekwinozju tal-Verna), u għalhekk il-Ġimgħa l-Kbira tista’ taqa’ f'xi ġurnata bejn l-aħħar ta’ Marzu u l-aħħar ta’ April. Fl-2026, din se taqa’ fil-bidu ta’ April, perjodu fejn it-temp f’Malta normalment ikun pjaċevoli u moderat, ideali għall-attivitajiet fil-miftuħ.
L-Istorja u l-Oriġini tal-Festa f'Malta
L-osservanza tal-Ġimgħa l-Kbira f’Malta għandha għeruq fondi li jmorru lura għall-wasla tal-Ordni ta’ San Ġwann fl-1530, u aktar tard ġew influwenzati ħafna mit-tradizzjonijiet Spanjoli u Sqallin matul is-sekli 17 u 18. Kien matul dan il-perjodu li l-proċessjonijiet bdew jieħdu l-forma li nafu llum, bl-introduzzjoni ta’ vari (statwi) li jirrappreżentaw mumenti differenti mill-Passjoni ta’ Kristu.
Fil-bidu, dawn il-proċessjonijiet kienu sempliċi ħafna, b’forse statwa waħda jew tnejn. Madankollu, maż-żmien, il-parroċċi bdew jikkompetu bejniethom biex joħolqu settijiet sħaħ ta’ statwi maħduma minn artisti kbar Maltin bħal Saverio Laferla, Karlu Darmanin, u oħrajn aktar riċenti. Kull statwa hija kapulavur ta’ arti sagra, maħduma fl-injam jew fil-kartapesta, u mżejna b’mod fin biex twassal it-tbatija u l-mewt ta’ Kristu b’mod realistiku.
L-oriġini ta’ dawn iċ-ċelebrazzjonijiet mhumiex biss reliġjużi iżda wkoll soċjali. Il-fratellanzi (fratellanza), li huma gruppi ta’ lajċi devoti, kellhom rwol kruċjali fl-organizzazzjoni u l-preservazzjoni ta’ dawn it-tradizzjonijiet. Sa mil-lum, dawn il-fratellanzi jilbsu l-ilbies tradizzjonali tagħhom u jimxu fil-proċessjonijiet, biex b’hekk iżommu ħajja katina ta’ fidi li tgħaqqad il-ġenerazzjonijiet.
Kif Jiġi Iċċelebrat il-Jum: Tradizzjonijiet u Drawwiet
Il-Ġimgħa l-Kbira f’Malta hija kkaratterizzata minn sensiela ta’ riti li jibdew kmieni filgħodu u jilħqu l-quċċata tagħhom tard wara nofsinhar.
Is-Seba' Viżti
Għalkemm din it-tradizzjoni tibda l-Ħamis fix-Xahar (il-lejl ta’ qabel), ħafna Maltin ikomplu jżuru s-seba’ knejjes differenti kmieni l-Ġimgħa filgħodu. F’kull knisja, id-devoti jitolbu quddiem l-Altar tar-Repożizzjoni (magħruf bħala s-Sepulkru), li jkun imżejjen b’mod elaborat b’fjuri bojod u l-“gulbiena” (ġulbiena – tip ta’ pjanta li tikber fid-dlam biex tibqa’ bajda). Din hija drawwa ta’ skiet u rispett qabel ma tibda l-liturġija tal-mewt ta’ Kristu.Il-Funzjoni tal-Adorazzjoni tas-Salib
Għall-ħabta tat-tlieta ta’ wara nofsinhar – il-ħin li fih hu maħsub li miet Ġesù – fil-knejjes kollha ssir funzjoni solenni. Ma ssirx quddiesa, iżda jinqraw siltiet mill-Bibbja dwar il-Passjoni, isir it-talb universali, u d-devoti jersqu biex ibusu s-Salib f’sinjal ta’ venerazzjoni. Il-knisja tkun vojta minn kull tiżjin, bl-artali mikxufa, biex tirrifletti l-vistu u t-telfa.Il-Proċessjonijiet tal-Passjoni
Din hija bla dubju l-aktar parti viżibbli u famuża tal-Ġimgħa l-Kbira f’Malta. F’bosta rħula bħall-Mosta, il-Qormi, iż-Żejtun, il-Belt Valletta, u r-Rabat (Għawdex), joħorġu proċessjonijiet kbar li jikkonsistu f’sett ta’ tmiem jew għaxar vari.Dawn il-proċessjonijiet jinkludu: Il-Vari: Statwi li juru l-Ort tal-Ġetsemani, l-Ifflaġellar, l-Inkurunazzjoni bix-Xewk, il-Waqgħa taħt is-Salib, il-Veronika, il-Kruċifissjoni, u d-Difna (il-Monument). L-aħħar statwa tkun dik tad-Duluri, li tirrappreżenta l-omm imnikkta. Il-Parteċipanti: Mijiet ta’ nies lebsin kostumi bibliċi li jirrappreżentaw karattri bħal Ponzju Pilatu, Erodi, suldati Rumani, u l-appostli. Il-Penitenti: Persuni li jimxu wara l-vari lebsin tunika bajda u b’wiċċhom mgħotti b’barnuża (biex jibqgħu anonimi), spiss iġorru slaleb tqal jew ikollhom ktajjen marbuta ma’ saqajhom bħala sinjal ta’ penitenza u sagrifiċċju. Il-Baned: Il-baned tal-lokal jimxu fil-proċessjoni u jdoqqu marċi funebri solenni li jagħtu ritmu u qsim il-qalb lill-avveniment.
L-Ikel Tradizzjonali tal-Perjodu
Għalkemm il-Ġimgħa l-Kbira hija jum ta’ sawm u astinenza għall-Kattoliċi (fejn ma jittikilx laħam u l-ikliet ikunu limitati), hemm tradizzjonijiet kulinari speċifiċi marbuta mal-Ġimgħa Mqaddsa f’Malta.
- Il-Qagħaq tal-Appostli: Dan huwa ħobż kbir f’forma ta’ ċirku, imżejjen bil-lewż u l-ġulġlien. Huwa popolari ħafna matul il-Ħamis u l-Ġimgħa l-Kbira u jinbiegħ minn bosta fran u qrib il-knejjes.
- L-Ikel tal-Ħut u l-Ħaxix: Peress li l-laħam huwa pprojbit, il-Maltin jippreparaw platti bħall-pastizzi tal-inċova, qarnit fil-mifni, jew torti tal-ħaxix u l-ispinaċi.
- Il-Karamelli tal-Ħarrub: Ħelu tradizzjonali magħmul mill-meraq tal-ħarrub li jinbiegħ f’boroż żgħar waqt il-proċessjonijiet. Dawn huma l-uniċi ħelu li tradizzjonalment jitppermettew matul dan il-jum ta’ sawm.
- Il-Figolli: Għalkemm il-figolli jittieklu l-Ħadd tal-Għid, il-preparazzjoni tagħhom issir matul il-Ġimgħa Mqaddsa. Dawn huma pasti mimlija bl-intrita (lewż mitħun) u mżejna bil-glaze jew biċ-ċikkulata, spiss f’forom ta’ ħut, fniek jew qlub.
Informazzjoni Prattika għall-Viżitaturi
Jekk qed tippjana li żżur Malta matul il-Ġimgħa l-Kbira fl-2026, hawn xi pariri biex l-esperjenza tiegħek tkun waħda rispettuża u pjaċevoli:
Ilbies: Huwa importanti li tilbes b’mod modest, speċjalment meta tidħol fil-knejjes jew meta tkun qed issegwi l-proċessjonijiet. Għalkemm mhuwiex obbligatorju li tilbes l-iswed, ħafna nies jagħżlu kuluri skuri bħala sinjal ta’ rispett. Fotografija: Il-fotografija hija permessa, iżda wieħed għandu joqgħod attent li ma jfixkilx il-pass tal-proċessjoni jew l-ispazju tat-talb tan-nies. L-użu tal-flash fil-knejjes waqt il-funzjonijiet mhuwiex rakkomandat. Trasport: It-toroq fejn jgħaddu l-proċessjonijiet ikunu magħluqa għat-traffiku minn kmieni wara nofsinhar. Huwa aħjar li tuża t-trasport pubbliku, iżda kun ippreparat għal xi dewmien jew tibdil fir-rotot. Ippjanar: Il-proċessjonijiet normalment jibdew bejn il-17:00 u s-18:00 u jdumu diversi sigħat. Jekk trid post tajjeb biex tara, ipprova wasal kmieni, speċjalment f’postijiet popolari bħall-Mosta jew il-Belt Valletta. Temp: F'April, it-temp normalment ikun madwar 15-20°C. Filwaqt li matul il-ġurnata jkun sħun, filgħaxija jista' jiksaħ ftit, għalhekk huwa tajjeb li jkollok ġakketta ħafifa.
Il-Ġimgħa l-Kbira bħala Festa Pubblika
Il-Ġimgħa l-Kbira f’Malta hija festa pubblika uffiċjali. Dan ifisser li:
Skejjel u Uffiċċji tal-Gvern: Kollha jkunu magħluqa. Negozji u Ħwienet: Il-maġġoranza kbira tal-ħwienet, supermarkits u stabbilimenti kummerċjali jkunu magħluqa biex l-impjegati jkunu jistgħu josservaw il-jum mal-familji tagħhom. Ristoranti u Kafetteriji: Ħafna jibqgħu miftuħa, speċjalment f'żoni turistiċi, iżda huwa rakkomandat li tibbukkja minn qabel peress li l-familji Maltin spiss joħorġu jieklu xi ħaġa ħafifa (mingħajr laħam) wara l-proċessjonijiet. Banek: Il-banek kollha jkunu magħluqa. Innota li f’Malta, it-Tnejn ta’ wara l-Għid (Easter Monday) mhuwiex festa pubblika bħal f’xi pajjiżi oħra, iżda huwa meqjus bħala "Bank Holiday".
Fl-2026, il-Ġimgħa l-Kbira taqa' biss ftit jiem wara Jum il-Ħelsien (31 ta' Marzu), li jfisser li dik il-ġimgħa tkun waħda kwieta ħafna b'diversi jiem ta' mistrieħ għall-ħaddiema Maltin.
Konklużjoni
Il-Ġimgħa l-Kbira hija r-riflessjoni tal-identità Maltija f'kull aspett tagħha: il-fidi, l-arti, il-mużika, u s-sens ta' komunità. Li tesperjenza dan il-jum f'Malta huwa li tmiss mill-qrib mal-passat u l-preżent ta' poplu li għadu jgħożż it-tradizzjonijiet tiegħu b'għożża kbira. Kemm jekk inti persuna reliġjuża li qed tfittex mument ta’ talb, kif ukoll jekk inti vjaġġatur li jrid japprezza l-kultura lokali, il-Ġimgħa l-Kbira f’Malta toffri esperjenza unika li ma tinsa qatt.
Hekk kif nersqu lejn il-April 3, 2026, il-preparamenti fil-parroċċi diġà jkunu fl-aqwa tagħhom. L-istatwi jiġu mnaddfa, il-kostumi jiġu rranġati, u l-baned jippreparaw il-marċi tagħhom. Kollox ikun lest biex għal sena
Frequently Asked Questions
Common questions about Good Friday in Malta
Il-Ġimgħa l-Kbira fl-2026 se tiġi osservata nhar Friday, April 3, 2026. Dan ifisser li fadal eżattament 90 ġurnata għal din il-ġurnata solenni. Din il-festa hija waħda mill-aktar mumenti importanti fil-kalendarju reliġjuż Malti, fejn il-pajjiż jieqaf biex jiftakar fil-Passjoni u l-mewt ta' Ġesù Kristu. Id-data tinbidel kull sena skont il-qamar, iżda dejjem taqa' jumejn qabel il-Ħadd tal-Għid.
Iva, il-Ġimgħa l-Kbira hija festa pubblika uffiċjali madwar il-gżejjer Maltin kollha. F'din il-ġurnata, l-iskejjel, il-banek, u l-maġġoranza tan-negozji u l-uffiċċji governattivi jkunu magħluqa biex jippermettu lill-poplu jipparteċipa fiċ-ċerimonji reliġjużi. Huwa żmien ta' mistrieħ u riflessjoni, u peress li hija festa nazzjonali, il-ħaddiema għandhom il-ġurnata off biex josservaw it-tradizzjonijiet tagħhom mal-familja u l-komunità.
Għall-poplu Malti, li huwa tradizzjonalment Kattoliku, il-Ġimgħa l-Kbira hija l-ġurnata li tfakkar it-tifkira tal-Passjoni, it-tislib, u l-mewt ta' Ġesù Kristu fuq il-Golgota. Huwa jum ta' luttu spiritwali u penitenza. Minflok ċelebrazzjonijiet ferrieħa, l-atmosfera f'Malta tkun waħda kwieta u serja, li tirrifletti r-rispett lejn is-sagrifiċċju li l-Kristjani jemmnu li sar għas-salvazzjoni tal-umanità. Din il-festa hija l-qofol tal-Ġimgħa Mqaddsa f'Malta.
Il-ġurnata hija kkaratterizzata minn silenzju u devozzjoni. Filgħaxija, bosta rħula u bliet bħall-Belt Valletta, il-Birgu, u l-Qormi jorganizzaw proċessjonijiet solenni b'statwi kbar li jirrappreżentaw episodji differenti mill-Passjoni ta' Kristu. In-nies jimxu wara l-istatwi f'silenzju, akkumpanjati minn baned li jdoqqu marċi funebri. Xi nies jipparteċipaw ukoll bħala penitenti, lebsin il-maskri u jkaxkru l-ktajjen ma' saqajhom bħala sinjal ta' sagrifiċċju personali u fidi profonda.
Għalkemm il-Ġimgħa l-Kbira hija jum ta' sawm u astinenza mil-laħam, hemm tradizzjonijiet kulinari marbuta mal-Għid. L-aktar famużi huma l-Figolli, li huma ħelu magħmul mill-lewż u l-għaġina f'forom differenti bħal ħut jew fniek, li s-soltu jingħataw bħala rigal fl-Għid. Matul il-Ġimgħa l-Kbira, ħafna Maltin jieklu l-qagħaq tal-għasel jew il-karamelli tal-ħarrub. Peress li huwa jum ta' sawm, l-ikliet ikunu sempliċi, ħafna drabi bbażati fuq il-ħaxix jew il-ħut.
It-turisti għandhom jistennew esperjenza kulturali unika u awtentika. It-toroq ikunu aktar kwieti mis-soltu u s-servizzi tat-trasport pubbliku jistgħu jkunu limitati. Huwa rakkomandat li wieħed iżur xi knisja biex jara l-artali mżejna (is-Sepulkru) jew jattendi waħda mill-proċessjonijiet kbar. It-temp f'April f'Malta normalment ikun pjaċevoli, b'temperaturi bejn 15 u 20 grad Celsius, li huwa ideali biex wieħed isegwi l-proċessjonijiet barra.
Peress li l-Ġimgħa l-Kbira hija okkażjoni reliġjuża serja ħafna, huwa importanti li l-viżitaturi juru rispett. Meta tidħol fil-knejjes jew meta tkun qed issegwi l-proċessjonijiet, huwa mistenni li tilbes b'mod modest (spallejn u rkopptejn mgħottija). Għalkemm il-fotografija hija permessa, għandha ssir b'mod diskret mingħajr ma tfixkel l-andament taċ-ċerimonji jew l-ispazju tal-persuni li qed jitolbu. Is-skiet huwa apprezzat ħafna waqt il-marċi funebri.
Iva, id-differenza hija kbira fl-atmosfera. Filwaqt li l-Ġimgħa l-Kbira f'2026 se tkun ġurnata ta' dwejjaq u riflessjoni, il-Ħadd tal-Għid jumejn wara huwa jum ta' festa kbira u ferħ. Fl-Għid, il-proċessjonijiet ikunu mgħaġġla bl-istatwa ta' Kristu Rxoxt, il-baned idoqqu mużika ferrieħa, u l-familji jinġabru għal ikla kbira. Il-Ġimgħa l-Kbira hija l-mument tad-dlam, filwaqt li l-Għid huwa ċ-ċelebrazzjoni tad-dawl u l-ħajja ġdida.
Historical Dates
Good Friday dates in Malta from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Friday | April 18, 2025 |
| 2024 | Friday | March 29, 2024 |
| 2023 | Friday | April 7, 2023 |
| 2022 | Friday | April 15, 2022 |
| 2021 | Friday | April 2, 2021 |
| 2020 | Friday | April 10, 2020 |
| 2019 | Friday | April 19, 2019 |
| 2018 | Friday | March 30, 2018 |
| 2017 | Friday | April 14, 2017 |
| 2016 | Friday | March 25, 2016 |
| 2015 | Friday | April 3, 2015 |
| 2014 | Friday | April 18, 2014 |
| 2013 | Friday | March 29, 2013 |
| 2012 | Friday | April 6, 2012 |
| 2011 | Friday | April 22, 2011 |
| 2010 | Friday | April 2, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.
Quick Actions
About Malta
- Country Code
- MT
- Continent
- Europe
- Total Holidays
- 8