March Equinox

ဤနေ့ရက်သည် ပုံသေသတ်မှတ်ထားသော ရက်စွဲမဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာက နေကို ပတ်နေသည့် လမ်းကြောင်းပေါ်မူတည်၍ မတ်လ ၁၉ ရက်၊ ၂၀ ရက် သို့မဟုတ် ၂၁ ရက်တို့တွင် ပြောင်းလဲကျရောက်လေ့ ရှိသည့် "ပြောင်းလဲနိုင်သော ရက်စွဲ" (Variable Date) ဖြစ်သည်။

မတ်လ နေ့ညညီချိန်၏ သဘောသဘာဝနှင့် သိပ္ပံနည်းကျ အမြင်

မတ်လ နေ့ညညီချိန်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "Vernal Equinox" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ "Equinox" ဆိုသည့် စကားလုံးသည် လက်တင်ဘာသာစကား "Aequus" (ညီမျှခြင်း) နှင့် "Nox" (ည) တို့မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ်သာ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး နောက်တစ်ကြိမ်မှာ စက်တင်ဘာလတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် "စက်တင်ဘာ နေ့ညညီချိန်" ဖြစ်သည်။

သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြရလျှင် ကမ္ဘာကြီးသည် ၎င်း၏ ဝင်ရိုးပေါ်တွင် ၂၃.၅ ဒီဂရီ စောင်း၍ လည်ပတ်နေခြင်းကြောင့် ရာသီဥတုများ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် နေ့ညညီချိန် အခိုက်အတန့်တွင်မူ ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုးသည် နေဘက်သို့လည်း တိမ်းစောင်းမနေသလို၊ နေနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်သို့လည်း တိမ်းစောင်းမနေဘဲ နေမင်းကြီးသည် အီကွေတာမျဉ်းပေါ်တွင် တည့်တည့် တည်ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်ခြမ်းနှင့် တောင်ဘက်ခြမ်းတို့သည် နေရောင်ခြည်ကို တူညီစွာ ရရှိကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ အပူပိုင်းဒေသ နိုင်ငံများအတွက်မူ ဤအချိန်သည် နေမင်းကြီးက မြောက်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ချဉ်းကပ်လာခြင်း၏ အစဖြစ်ပြီး၊ အပူချိန် သိသိသာသာ မြင့်တက်လာမည့် နွေရာသီ၏ အကြိုနိမိတ်လည်း ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အရေးပါမှု

မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများတွင် မတ်လ နေ့ညညီချိန်သည် ရှေးယခင်ကတည်းက အလွန်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတွင် ရှိခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်း နက္ခတ်ဗေဒနှင့် ပြက္ခဒိန် ပညာရှင်များသည် ဤနေ့ညညီချိန်ကို အခြေခံ၍ နှစ်သစ်ကူးချိန်ကို သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။

သင်္ကြန်နှင့် ဆက်စပ်မှု

စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသော အချက်မှာ မြန်မာတို့၏ အထွတ်အမြတ်ထားရာ "သင်္ကြန်ပွဲတော်" သည် မူလက ဤမတ်လ နေ့ညညီချိန်နှင့် ထပ်တူကျခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးသည် သင်္သကရိုက်ဘာသာ "Sankranti" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှေးအခါက နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီ (Aries) ထဲသို့ ဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို နှစ်သစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်သည် မတ်လ နေ့ညညီချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်ခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုး၏ တုန်ခါမှု (Axial Precession) ကြောင့် နှစ်ပေါင်း ထောင်ချီကြာလာသောအခါ နက္ခတ်ဗေဒဆိုင်ရာ အချိန်နှင့် ပြက္ခဒိန်ရက်စွဲများအကြား ကွာဟချက် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လက်ရှိအချိန်တွင် မြန်မာ့သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ဧပြီလ ၁၃ ရက် သို့မဟုတ် ၁၄ ရက်ဝန်းကျင်သို့ ရွှေ့လျားသွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် မတ်လ နေ့ညညီချိန်သည် မြန်မာတို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန် တွက်ချက်မှုတွင် အခြေခံအကျဆုံးသော နက္ခတ်ဗေဒ မှတ်တိုင်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပပုံနှင့် လူနေမှုဘဝ

မြန်မာနိုင်ငံတွင် မတ်လ နေ့ညညီချိန်ကို အစိုးရရုံးပိတ်ရက် သို့မဟုတ် ဘာသာရေး ပွဲတော်တစ်ခုအဖြစ် သီးသန့်ကျင်းပခြင်း မရှိပါ။ သို့သော် ဤအချိန်ကာလတွင် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း သဘာဝဘေးပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူနေမှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှုများကို သိသိသာသာ တွေ့မြင်နိုင်သည် -

၁။ ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲ: မတ်လ ၂၀ ရက်ဝန်းကျင်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်း၌ ဆောင်းအအေးဓာတ် လုံးဝကင်းစင်သွားပြီး ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော နွေဦးရာသီသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ တောင်သူလယ်သမားများအတွက်မူ သီးနှံရိတ်သိမ်းပြီးချိန်ဖြစ်ပြီး နွေသီးနှံများအတွက် ပြင်ဆင်သည့် အချိန်ဖြစ်သည်။

၂။ သဘာဝအလှတရား: ဤကာလတွင် ပိတောက်ဖူးများ စတင်ရင့်သန်လာခြင်း၊ ငုဝါပန်းများ ပွင့်လန်းခြင်းနှင့် သစ်ပင်များ အရွက်သစ်လဲခြင်းတို့ကို တွေ့ရတတ်သည်။ ဤသည်မှာ မြန်မာ့စာပေနှင့် ကဗျာများတွင် တခမ်းတနား ရေးဖွဲ့လေ့ရှိသော "တပေါင်း၊ တန်ခူး" အကူးအပြောင်းကာလ၏ အလှတရားပင် ဖြစ်သည်။

၃။ နက္ခတ်ဗေဒ ဝါသနာရှင်များ: မြန်မာနိုင်ငံရှိ နက္ခတ်ဗေဒ ပညာရှင်များနှင့် ဝါသနာရှင်များအတွက် ဤနေ့သည် အထူးအရေးပါသည်။ နေနာရီ (Sundial) များဖြင့် အချိန်တိုင်းတာခြင်း၊ နေ၏ တည်နေရာကို မှတ်တမ်းတင်ခြင်းနှင့် ပြက္ခဒိန်တွက်ချက်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။

ခရီးသွားလာရေးနှင့် လက်တွေ့ကျသော အချက်အလက်များ

အကယ်၍ သင်သည် 2026 ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်ဝန်းကျင်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လည်ပတ်ရန် အစီအစဉ်ရှိပါက အောက်ပါအချက်များကို သိရှိထားသင့်သည် -