North Macedonia • February 18, 2026 • Wednesday
Also known as: Рамазан Бајрам
Рамазан претставува најсветиот месец во исламскиот календар, период посветен на духовно прочистување, саморефлексија и зголемена побожност. За муслиманската заедница во Северна Македонија, која сочинува околу една третина од вкупното население, овој месец не е само верска обврска, туку и време на длабока културна и социјална кохезија. Тоа е деветтиот месец од лунарниот хиџретски календар, за кој се верува дека е месецот во кој започнало објавувањето на Куранот на пророкот Мухамед преку ангелот Џибрил (Гаврил). Суштината на Рамазан лежи во постот (саум), кој е еден од петте столбови на исламот, но неговото значење ги надминува границите на самото воздржување од храна и пијалаци.
Она што го прави овој месец посебен во Северна Македонија е специфичниот спој на верските догми со вековната балканска традиција. Во градовите како Скопје, Тетово, Гостивар, Дебар и Струга, атмосферата целосно се менува со доаѓањето на првиот ден од постот. Улиците добиваат поинаков ритам, џамиите се исполнуваат со верници, а соживотот меѓу различните етнички заедници – Албанци, Турци, Роми, Бошњаци и Македонци муслимани – доаѓа до полн израз преку споделувањето на ифтарските трпези. Рамазан е време кога материјалното се повлекува пред духовното, кога трпението се вежба низ целодневниот пост, а солидарноста се покажува преку помагање на сиромашните и немоќните.
Во текот на овие 29 или 30 дена, верниците се стремат кон подобра верзија од себе. Постот не е само физички чин; тој подразбира и воздржување од лоши мисли, зборови и дела. Тоа е школо за карактерот каде што дисциплината на телото служи за зајакнување на духот. Во Северна Македонија, овој период е карактеристичен и по заживувањето на старите чаршии, каде што мирисот на топлите рамазански питалки (питулици) се шири во предвечерните часови, најавувајќи го крајот на дневниот пост и почетокот на радоста при заедничкиот оброк.
Датумот на почетокот на Рамазан не е фиксиран во грегоријанскиот календар, бидејќи исламскиот календар се потпира на месечевите мени. Секоја година, Рамазан започнува околу десет до единаесет дена порано во однос на претходната година.
За 2026 година, предвидените податоци за Северна Македонија се следните:
Ден на првиот пост: Wednesday Датум на почеток: February 18, 2026 Преостанато време: До почетокот на првиот пост преостануваат уште 46 денови.
Важно е да се напомене дека муслиманскиот ден започнува со зајдисонце. Тоа значи дека светиот месец всушност започнува вечерта на 17 февруари 2026 година, кога се клања првиот терави-намаз (посебна вечерна молитва), додека првиот целосен ден на пост е February 18, 2026. Бидејќи почетокот зависи од набљудувањето на новата месечина (хилал), Исламската верска заедница (ИВЗ) во Северна Македонија официјално го потврдува датумот непосредно пред почетокот. Иако постојат прецизни астрономски пресметки, традицијата на набљудување на небото сè уште се почитува како симболичен чин на поврзување со природата и божествениот поредок.
Корените на Рамазан датираат од 610 година од нашата ера, кога според исламското предание, пророкот Мухамед поминал време во пештерата Хира, во близина на Мека, во медитација и размислување. Токму таму му биле објавени првите ајети (стихови) од Куранот. Самиот збор „Рамазан“ потекнува од арапскиот корен „ар-рамад“, што значи „жешка топлина“ или „сувост“, симболизирајќи го чувството на жед за време на постот, но и процесот на „согорување“ на гревовите преку добрите дела.
На територијата на Северна Македонија, традицијата на одбележување на Рамазан е присутна со векови, уште од времето на Отоманската Империја. Низ историјата, овој месец бил период на социјална правда. Богатите трговци во чаршиите организирале големи ифтари за сиромашните, а вакафите (задужбините) делеле храна и облека. Оваа историска нишка е зачувана до денес, каде што хуманитарните акции се составен дел од секоја џамија и секое маало во градовите со муслиманско население. Архитектурата на старите македонски градови, со бројните џамии и саат-кули, сведочи за долговечноста на оваа традиција која ги обликувала навиките на луѓето на овие простори.
Одбележувањето на Рамазан во Северна Македонија е богат мозаик од верски обреди и локални обичаи. Денот на верникот кој пости е поделен на неколку клучни фази:
Трпезата во Македонија за ифтар е исклучително богата. По задолжителната чорба, се служат јадења како тавче-гравче, сарма, турлитава и различни видови месо. Десертите се круна на вечерта – баклава, шеќерпаре, сутлијаш или трилече се неизбежен дел од менито. Ифтарите често се социјални настани каде што се канат соседи, пријатели и роднини, вклучувајќи ги и оние кои не се од исламска вероисповед, со што се зајакнува меѓуверската почит.
Северна Македонија има свои специфики кои го разликуваат нејзиниот Рамазан од оној во арапските земји:
Ако планирате да ја посетите Северна Македонија во текот на Рамазан во 2026 година, еве неколку корисни совети:
Временски услови: Во февруари и март, кога паѓа Рамазан во 2026, времето може да биде доста студено со температури од 0°C до 10°C. Вечерните излегувања за ифтар и молитва бараат топла облека. Однесување во јавност: Иако Северна Македонија е секуларна држава и не постојат законски ограничувања за јадење во јавност, се смета за чин на пристојност и почит да не се конзумира храна, пијалаци или цигари на очиглед на оние кои постат, особено во населбите каде што мнозинството се муслимани. Работно време: Поголемите трговски центри и институции работат нормално. Сепак, некои мали занаетчиски дуќани во чаршиите може да затворат порано за ифтар. Рестораните во муслиманските делови на градот често се преполни во време на ифтар, па затоа е препорачливо да направите резервација однапред. Туристички атракции: Џамиите се отворени за посетители, но треба да се избегнуваат посетите за време на молитвените времиња, особено за време на терави-намазот. Жените треба да носат марама при влез, а сите треба да бидат скромно облечени. Ифтарски менија: Многу ресторани нудат специјални „ифтар менија“ по фиксни цени кои вклучуваат сè – од предјадење до десерт. Ова е одлична можност за странците да ја пробаат автентичната локална кујна.
Важно е да се направи разлика помеѓу месецот Рамазан и празникот Рамазан Бајрам (Еид ал-Фитр).
Рамазан во Северна Македонија е повеќе од религија; тоа е период на мир, трпение и меѓусебно разбирање. Без разлика на верската припадност, духот на овој месец се чувствува низ целата земја, потсетувајќи ги сите на важноста на скромноста и човечноста. Со оглед на тоа што до почетокот на овој свет месец во 2026 година има уште 46 денови, заедницата веќе полека почнува со духовните и материјалните подготовки за да го дочека овој „гостин“ со најголеми почести.
Common questions about Ramadan Start in North Macedonia
Во 2026 година, првиот ден на рамазанскиот пост во Северна Македонија се очекува да биде на February 18, 2026, што паѓа во Wednesday. Според пресметките од крајот на 2025 година, преостануваат уште околу 46 дена до почетокот на овој свет месец. Празникот официјално започнува претходната вечер, на 17 февруари, со заоѓањето на сонцето и првата молитва Теравија, по што следува првиот ден на пост. Точните датуми подлежат на потврда од Исламската верска заедница со набљудување на младата месечина.
Не, почетокот на месецот Рамазан не е државен празник во Северна Македонија. Бизнисите, јавните институции и училиштата работат со вообичаено работно време. Сепак, Рамазан е период на длабоко верско набљудување за муслиманската заедница, која сочинува околу 33% од населението во државата. Иако самиот почеток на постот не е неработен ден, крајот на месецот кој се одбележува со празникот Рамазан Бајрам е национален јавен празник и е неработен ден за сите граѓани на Северна Македонија.
Рамазан е деветтиот месец од исламскиот лунарен календар и се смета за најсвет месец бидејќи се верува дека тогаш започнало објавувањето на Куранот на пророкот Мухамед. Овој период е посветен на духовна дисциплина, прочистување на душата, молитва и саморефлексија преку постот (Саум). За муслиманите во Северна Македонија, Рамазан е време за зајакнување на верата, покажување емпатија кон сиромашните и практикување на трпение и самоконтрола, што претставува еден од петте столбови на Исламот.
Секојдневниот пост започнува пред зори со оброк наречен Сухур (или Сехри), кој мора да заврши пред утринската молитва Фаџр. Постот трае во текот на целиот ден, при што верниците се воздржуваат од храна, пијалаци и пушење. Постот завршува со заоѓањето на сонцето со оброк наречен Ифтар. Во Северна Македонија, вообичаено е Ифтарот да започне со јадење урми и пиење вода, по што следуваат традиционални балкански јадења како бурек или тавче гравче. Времињата на Ифтар и Сухур се менуваат секојдневно во зависност од движењето на сонцето.
Во градовите со поголемо муслиманско население како Скопје, Тетово, Гостивар и Дебар, атмосферата за време на Рамазан е многу жива. Џамиите се исполнети за време на вечерните молитви Теравија. Традиција е семејствата и пријателите да се собираат на заеднички Ифтари, а во чаршиите често може да се најдат специјални рамазански пити. Хуманитарните активности се исто така во пораст, каде што заедниците организираат заеднички оброци за посиромашните граѓани, промовирајќи ја солидарноста во мултиетничкото македонско општество.
Посетителите треба да бидат свесни дека иако земјата функционира нормално, во муслиманските населби многу ресторани може да бидат затворени во текот на денот или да имаат изменет мени со фокус на Ифтар во вечерните часови. Се препорачува дискреција и почитување кон оние кои постат, особено во близина на верски објекти. Вечерните часови по Ифтарот се многу раздвижени, со зголемен сообраќај и полни локали. Бидејќи Рамазан во 2026 година паѓа во февруари и март, времето може да биде студено, па се препорачува топла облека за вечерните прошетки.
Рамазан трае 29 или 30 дена, во зависност од видливоста на новата месечина. Во 2026 година, се очекува да трае до околу 18 март. Крајот на месецот на пост се одбележува со еден од најголемите исламски празници – Рамазан Бајрам (Еид ал-Фитр). Тоа е време на големи прослави, богати трпези со традиционални слатки како баклава и посета на роднините и соседите. Во Северна Македонија, првиот ден на Бајрам е неработен ден за сите граѓани и се карактеризира со празнична атмосфера низ целата држава.
За верниците во Македонија се препорачува за време на Сухур да конзумираат храна со сложени јаглехидрати која бавно се вари за да имаат енергија во текот на денот. Поради студеното време во февруари, важно е да се внесуваат доволно течности помеѓу Ифтар и Сухур за да се избегне дехидрација. Многу локални пекари подготвуваат свежи топли лебови пред самиот Ифтар, што е дел од уникатниот шарм на македонските градови во овој период. Посетителите кои сакаат да се приклучат на Ифтар се секогаш добредојдени да ја искусат локалната гостопримливост.
Ramadan Start dates in North Macedonia from 2023 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Saturday | March 1, 2025 |
| 2024 | Monday | March 11, 2024 |
| 2023 | Thursday | March 23, 2023 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.