People Power Anniversary

Ang Anibersaryo ng EDSA People Power Revolution: Isang Gabay sa Kasaysayan at Pagdiriwang

Ang Anibersaryo ng People Power Revolution, na mas kilala sa tawag na EDSA Revolution, ay isa sa pinakamahalagang sandali sa kasaysayan ng Pilipinas. Ito ay hindi lamang isang simpleng petsa sa kalendaryo; ito ay simbolo ng pagkakaisa, pananampalataya, at ang hindi matatawarang lakas ng mapayapang pagkilos. Tuwing ika-25 ng Pebrero, ginugunita ng mga Pilipino ang apat na araw na himagsikan noong 1986 na nagtapos sa dalawampung taong diktadurya ni Ferdinand Marcos Sr. at nagbalik ng demokrasya sa bansa. Ang kaganapang ito ay kinilala sa buong mundo bilang isang "milagro" dahil sa kawalan ng dumanak na dugo sa kabila ng tensyon sa pagitan ng mga sibilyan at ng militar.

Ang esensya ng araw na ito ay nakaugat sa konsepto ng "Lakas ng Bayan." Ito ay ang pagpapatunay na ang soberanya ay nananahan sa mga mamamayan. Sa loob ng apat na araw, mula Pebrero 22 hanggang 25, 1986, milyun-milyong Pilipino mula sa iba't ibang antas ng lipunan—mga madre, pari, estudyante, manggagawa, at mga sundalong tumiwalag sa gobyerno—ang nagkapit-bisig sa kahabaan ng Epifanio de los Santos Avenue (EDSA). Ang kanilang tanging sandata ay ang kanilang mga rosaryo, bulaklak, pagkain, at ang matatag na paninindigan para sa kalayaan. Ang tagumpay ng EDSA ay nagsilbing inspirasyon sa maraming bansa sa Silangang Europa at Asya na naghahangad din ng mapayapang pagbabago sa kanilang mga pamahalaan.

Sa kasalukuyang panahon, ang pagdiriwang ng People Power ay puno ng pagninilay at simbolismo. Bagama't lumipas na ang maraming dekada, ang mga aral ng EDSA ay nananatiling buhay sa mga diskurso tungkol sa karapatang pantao, hustisya, at katotohanan. Para sa maraming Pilipino, ang anibersaryong ito ay paalala na ang kalayaan ay isang regalong dapat ingatan at ipaglaban sa bawat henerasyon. Ito ay isang panahon upang balikan ang mga sakripisyo ng mga nauna sa atin at tiyakin na ang mga pagkakamali ng nakaraan ay hindi na muling mauulit.

Kailan ang Anibersaryo ng People Power sa 2026?

Ang pagdiriwang ng People Power Revolution ay nakatakda sa isang permanenteng petsa bawat taon. Narito ang mga detalye para sa darating na anibersaryo:

Petsa: February 25, 2026 Araw: Wednesday Ilang araw na lang: 53 araw na lang ang natitira bago ang anibersaryo.

Ang petsang Pebrero 25 ay itinuturing na "fixed date" o hindi nagbabago dahil ito ang araw kung kailan opisyal na lumisan ang pamilya Marcos sa Malacañang at nanumpa si Corazon Aquino bilang unang babaeng pangulo ng bansa. Gayunpaman, ang katayuan nito bilang isang "holiday" ay maaaring magbago depende sa proklamasyon na ilalabas ng kasalukuyang nakaupong Pangulo ng Pilipinas.

Kasaysayan at Pinagmulan: Ang Apat na Araw na Nagpabago sa Bansa

Ang mitsa ng rebolusyon ay nagsimula sa matinding galit ng taumbayan dahil sa laganap na korapsyon, paglabag sa karapatang pantao, at ang sinasabing pandaraya sa "Snap Election" noong Pebrero 7, 1986. Sa halalang ito, idineklara ng Commission on Elections (COMELEC) si Marcos bilang panalo, ngunit ayon sa National Movement for Free Elections (NAMFREL), ang tunay na nagwagi ay si Corazon "Cory" Aquino, ang biyuda ng pinaslang na senador na si Benigno "Ninoy" Aquino Jr.

Noong Pebrero 22, 1986, ang tensyon ay umabot sa sukdulan nang magpahayag ng pagtiwalag sa gobyerno sina Defense Minister Juan Ponce Enrile at Armed Forces Vice Chief of Staff Fidel V. Ramos. Nagkuta sila sa Camp Aguinaldo at Camp Crame sa EDSA. Sa gitna ng panganib na lusubin sila ng mga tropa ni Marcos, nanawagan si Cardinal Jaime Sin, ang Arsobispo ng Maynila, sa pamamagitan ng Radio Veritas. Hiniling niya sa mga mamamayan na lumabas at protektahan ang mga rebeldeng sundalo.

Ang tugon ng mga Pilipino ay hindi inaasahan. Mula sa iilang libo, naging milyon ang mga taong nagtipon sa EDSA. Hinarap nila ang mga tangke at mga armadong sundalo nang walang dalang armas. Sa halip, nag-alay sila ng mga pagkain, kanta, at panalangin. Ang imahe ng mga madreng nakaluhod sa harap ng mga tangke habang nagdarasal ng rosaryo ay naging pinakatanyag na simbolo ng rebolusyon. Noong gabi ng Pebrero 25, sa tulong ng gobyerno ng Estados Unidos, lumipad ang pamilya Marcos patungong Hawaii, na nagmarka sa pagtatapos ng diktadurya.

Paano Ipinagdiriwang ang People Power Anniversary?

Ang pagdiriwang ng People Power Anniversary ay hindi katulad ng mga pista na puno ng sayawan sa kalye. Ito ay mas seryoso at nakatuon sa pag-alala. Narito ang mga karaniwang aktibidad sa araw na ito:

1. Banal na Misa: Ang Simbahang Katoliko ay may malaking papel sa EDSA I, kaya naman tradisyon na ang pagdaraos ng mga misa sa EDSA Shrine (Archdiocesan Shrine of Mary, Queen of Peace). Maraming deboto ang nagtitipon dito upang magpasalamat sa mapayapang rebolusyon.
2. Salubungan Re-enactment: Isang mahalagang bahagi ng seremonya ay ang pag-arte o paggunita sa "Salubungan," kung saan nagtagpo ang mga sibilyan at militar noong 1986. Ito ay madalas na ginaganap sa harap ng People Power Monument.
3. Pag-aalay ng Bulaklak: Ang mga opisyal ng pamahalaan, mga pamilya ng mga biktima ng Martial Law, at mga aktibista ay nag-aalay ng mga bulaklak sa People Power Monument at sa Monumento ng mga Bayani upang parangalan ang mga nakipaglaban para sa kalayaan.
4. Mga Exhibit at Konsyerto: May mga pagkakataon na naglulunsad ng mga photo exhibit na nagpapakita ng mga larawan mula noong 1986. May mga "freedom concerts" din kung saan inaawit ang mga makabayang kanta tulad ng "Magkaisa" at "Bayan Ko."
5. Educational Fora: Sa mga paaralan at unibersidad, nagsasagawa ng mga simposyum at talakayan upang ituro sa mga kabataan ang kahalagahan ng demokrasya at ang mga detalye ng kasaysayan na hindi dapat malimutan.

Mga Tradisyon at Simbolo

Maraming simbolo ang nakakabit sa People Power na hanggang ngayon ay makikita pa rin tuwing anibersaryo:

Kulay Dilaw: Ang dilaw ang naging kulay ng oposisyon at ni Cory Aquino. Ito ay hango sa kantang "Tie a Yellow Ribbon Round the Ole Oak Tree," na sumisimbolo sa pag-uwi ni Ninoy Aquino. Hanggang ngayon, ang mga lasong dilaw ay madalas makita sa mga kalsada tuwing Pebrero. Laban Sign: Ang pagbuo ng letrang "L" gamit ang hinlalaki at hintuturo (Laban sign) ay ang sikat na senyas ng mga nagpoprotesta noong 1986. Rosaryo at Bulaklak: Ang mga ito ay simbolo ng kapayapaan at pananampalataya na naging mas malakas kaysa sa mga bala at kanyon.

Praktikal na Impormasyon para sa Taong 2026

Kung ikaw ay nagpaplanong makilahok sa mga aktibidad o bibisita sa Maynila sa February 25, 2026, narito ang ilang dapat tandaan:

Trapiko sa EDSA: Inaasahan ang matinding trapiko sa kahabaan ng EDSA, partikular na sa paligid ng Camp Aguinaldo, Camp Crame, at Ortigas Center. Maraming kalsada ang posibleng isara para sa mga seremonya. Mas mabuting gumamit ng MRT o maglakad kung malapit lang sa lugar. Kasuotan: Kung dadalo sa mga outdoor event, magsuot ng komportableng damit dahil ang panahon sa Pebrero ay karaniwang mainit at tuyo (25-32°C). Maraming tao ang nagsusuot ng puti o dilaw bilang pakikiisa. Ugali at Etika: Ang mga pagtitipon sa EDSA Shrine at People Power Monument ay itinuturing na solemne. Iwasan ang paggawa ng malakas na ingay na walang kaugnayan sa programa at laging panatilihin ang kalinisan sa paligid. Seguridad: Dahil sa mga political tension at malakihang pagtitipon, asahan ang presensya ng mga pulis. Manatiling alerto at sumunod sa mga tagubilin ng mga awtoridad.

Mahalagang Paalala sa Katayuan ng Holiday

Ang People Power Anniversary ay tradisyonal na idinedeklara bilang isang Special Non-Working Holiday sa buong Pilipinas. Ibig sabihin nito:

1. Trabaho at Pasok: Karaniwang walang pasok sa mga opisina ng gobyerno at sa lahat ng antas ng paaralan. Para sa mga pribadong kumpanya, ang pasok ay depende sa diskresyon ng management, ngunit ang mga empleyadong papasok ay karaniwang tumatanggap ng karagdagang 30% sa kanilang arawang sahod (holiday pay).
2. Mga Bukas na Negosyo: Ang mga mall, restaurant, at mga supermarket ay madalas na nananatiling bukas upang magsilbi sa publiko, lalo na sa mga pamilyang gustong mamasyal sa kanilang day-off.
3. Kontrobersya sa Holiday List: Dapat tandaan na noong 2024, ang anibersaryo ay hindi isinama sa listahan ng mga opisyal na holiday sa ilalim ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. Gayunpaman, marami pa ring sektor ang nagpapatuloy sa pagdiriwang. Para sa 2026, mahalagang abangan ang opisyal na proklamasyon mula sa Malacañang (karaniwang inilalabas bago matapos ang taon o ilang linggo bago ang petsa) upang makumpirma kung ito ay ituturing na day-off.

Kahit na magbago ang opisyal na status nito sa kalendaryo, para sa maraming Pilipino, ang ika-25 ng Pebrero ay mananatiling isang "Holiday of the Heart"—isang araw ng pasasalamat para sa kalayaang tinatamasa natin ngayon. Ang ika-40 anibersaryo na malapit nang dumating ay inaasahang magiging mas malaki at mas makabuluhan habang ang bansa ay patuloy na naggigigiit sa kahalagahan ng kasaysayan sa gitna ng nagbabagong panahon.