Ramadan Start

ශ්‍රී ලංකාවේ රාමසාන් උපවාස සමය: ආධ්‍යාත්මිකත්වය සහ සංස්කෘතික බැඳීම පිළිබඳ පරිපූර්ණ මඟපෙන්වීම

රාමසාන් යනු ලොව පුරා වෙසෙන ඉස්ලාම් බැතිමතුන්ගේ අතිශය වැදගත් සහ පූජනීය මාසයයි. ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන මුස්ලිම් ප්‍රජාවට ද මෙය වසරේ වඩාත්ම බලාපොරොත්තු සහගත කාල පරිච්ඡේදය වේ. ඉස්ලාමීය චන්ද්‍ර දින දර්ශනයේ නවවන මාසය වන රාමසාන් මාසය, ශුද්ධ වූ කුර්ආනය මුහම්මද් නබිතුමාණන් වෙත අනාවරණය කිරීම සැමරීම සඳහා වෙන් කර ඇත. මෙය හුදෙක් ආහාර පානවලින් වැළකී සිටීම පමණක් නොව, ආධ්‍යාත්මික පවිත්‍රතාවය, ඉවසීම, පරිත්‍යාගය සහ ස්වයං විනය ප්‍රගුණ කරන කාලයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින බහු-සංස්කෘතික පරිසරය තුළ රාමසාන් මාසය විවිධ ජාතීන් අතර සහජීවනය සහ සුහදතාවය වර්ධනය කරන සුවිශේෂී උත්සව සමයක් ලෙසද හඳුනාගත හැකිය.

ශ්‍රී ලාංකේය මුස්ලිම්වරුන් මෙම මාසය පුරා අලුයම සිට හිරු බැස යන තෙක් උපවාසයේ නිරත වෙති. මෙය ඉස්ලාමයේ පංච මහා වගකීම්වලින් එකක් ලෙස සැලකේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මුස්ලිම් ප්‍රජාව සමස්ත ජනගහනයෙන් 9.7%ක් පමණ වන අතර, ඔවුන්ගේ මෙම ආගමික වතාවත් දිවයින පුරා ඉතාමත් භක්තිමත් අයුරින් සිදු කෙරේ. විශේෂයෙන්ම කොළඹ, මහනුවර සහ නැගෙනහිර පළාත වැනි මුස්ලිම් ජනතාව බහුලව වෙසෙන ප්‍රදේශවල රාමසාන් සමයේදී පවතින සජීවී බව සහ ආගමික වටපිටාව අතිශය ආකර්ෂණීය වේ. පල්ලිවලින් ඇසෙන යාඥා ස්වරයත්, සන්ධ්‍යා කාලයේදී ඉෆ්තාර් (උපවාසය අත්හැරීම) සඳහා සූදානම් වන පවුල්වල කාර්යබහුලත්වයත් ශ්‍රී ලාංකේය සංස්කෘතියේ සුන්දර අංගයකි.

2026 වසරේ රාමසාන් ආරම්භය කවදාද?

ශ්‍රී ලංකාවේ 2026 වසරේ රාමසාන් උපවාස සමය ආරම්භ වීමට නියමිතව ඇත්තේ February 18, 2026 වන Wednesday දිනකය. අද දින සිට එම උතුම් දිනය උදාවීමට තව දින 46 ක ප්‍රමාණයක් ඉතිරිව පවතී.

ඉස්ලාමීය දින දර්ශනය චන්ද්‍ර මාස ක්‍රමය මත පදනම් වන බැවින්, රාමසාන් ආරම්භක දිනය සෑම වසරකම දින 10 සිට 12 දක්වා පසුපසට ගමන් කරයි. එබැවින් මෙම දිනය ස්ථාවර දිනයක් නොවන අතර එය විචල්‍ය දිනයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ රාමසාන් ආරම්භය නිල වශයෙන් තීරණය කරනු ලබන්නේ කොළඹ මහ පල්ලියේදී (Grand Mosque) රැස්වන චන්ද්‍ර දර්ශන කමිටුව මගිනි. නව සඳ දර්ශනය වීම මත පදනම්ව පෙබරවාරි 17 වන දින සවස් කාලයේ හෝ පෙබරවාරි 18 වන දින සවස් කාලයේ සිට උපවාස සමය ආරම්භ වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. පූර්ණ උපවාසය ආරම්භ වන පළමු දිනය ලෙස February 18, 2026 දින සැලකේ.

රාමසාන් මාසයේ ඉතිහාසය සහ වැදගත්කම

ඉස්ලාමීය දහමට අනුව, රාමසාන් යනු වසරේ මාස අතරින් උතුම්ම මාසයයි. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 610 දී මුහම්මද් නබිතුමාණන් හිරා ගුහාවේ භාවනා කරමින් සිටියදී ජිබ්රීල් දේව දූතයා හරහා ශුද්ධ වූ කුර්ආනයේ පළමු වැකි පහළ වූයේ මෙම මාසයේදීය. එබැවින් මෙම මාසය "කුර්ආනයේ මාසය" ලෙසද හැඳින්වේ.

රාමසාන් මාසයේ උපවාසයේ නිරත වීම (සව්ම්) ඉස්ලාමීය මූලිකාංග පහෙන් එකකි. මෙහි ප්‍රධාන අරමුණු කිහිපයක් පවතී:

1. දේව භක්තිය (තක්වා): දෙවියන්ට සමීප වීම සහ දෙවියන් කෙරෙහි ඇති බිය සහ භක්තිය වර්ධනය කර ගැනීම.
2. ස්වයං පාලනය: කුසගින්න සහ පිපාසය දරා ගනිමින් තම මනස සහ ශරීරය පාලනය කිරීමට ඉගෙන ගැනීම.
3. සහකම්පනය: ලොව පුරා ආහාර නොමැතිව දුක් විඳින දිළිඳු ජනතාවගේ වේදනාව වටහා ගැනීම සහ ඔවුන් කෙරෙහි කරුණාව දැක්වීම.
4. පව් සමා කර ගැනීම: මෙම මාසය තුළ කරන යහපත් ක්‍රියා මගින් පෙර කරන ලද පව්වලට සමාව ලබා ගැනීමට අවස්ථාව ලැබෙන බව මුස්ලිම්වරු විශ්වාස කරති.

ශ්‍රී ලංකාවේ රාමසාන් සැමරුම් සහ සම්ප්‍රදායන්

ශ්‍රී ලංකාවේ රාමසාන් සමය ආරම්භ වන්නේ නව සඳ දර්ශනය වීමත් සමඟය. පල්ලිවලින් සිදු කරන නිල නිවේදනයෙන් පසු, මුස්ලිම් නිවෙස්වල සහ පල්ලිවල උත්සවශ්‍රීයක් ගනී.

1. සහර් (Suhoor) - අලුයම ආහාරය

උපවාසය ආරම්භ කිරීමට පෙර අලුයම 4:30 ත් 5:15 ත් අතර කාලය තුළ ගනු ලබන ආහාරය 'සහර්' ලෙස හැඳින්වේ. ශ්‍රී ලාංකේය නිවෙස්වල මෙහිදී බත් සහ ව්‍යංජන, කිරි ආහාර හෝ පෝෂ්‍යදායී පාන වර්ග ලබා ගැනීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි. කොළඹ වැනි නාගරික ප්‍රදේශවල මෙම කාලය තුළ විවෘතව පවතින විශේෂ අවන්හල් දැකගත හැකිය.

2. උපවාසය (Fasting)

හිරු උදාවේ සිට හිරු බැස යන තෙක් කිසිදු ආහාරයක් හෝ පානයක් ලබා නොගනී. මීට අමතරව දුම්පානය, අසභ්‍ය කතා බහ සහ කෝපය වැනි අයහපත් ක්‍රියාවලින් වැළකී සිටීම අනිවාර්ය වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ උණුසුම් දේශගුණය හමුවේ වුවද බැතිමතුන් ඉතාමත් ඉවසීමෙන් යුතුව තම වගකීම් ඉටු කරති.

3. ඉෆ්තාර් (Iftar) - උපවාසය අත්හැරීම

හිරු බැස යන විට (සාමාන්‍යයෙන් සවස 6:20 ත් 6:30 ත් අතර) උපවාසය අවසන් කරනු ලැබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ඉෆ්තාර් වේලාව ඉතාමත් වර්ණවත්ය. සාම්ප්‍රදායිකව රටඉඳි සහ ජලය ලබා ගනිමින් උපවාසය අවසන් කරන අතර, ඉන්පසු ශ්‍රී ලංකාවටම ආවේණික වූ 'කැඳ' (Kanji) පානය කිරීම විශේෂත්වයකි. සහල්, මස්, පොල්කිරි සහ විවිධ කුළුබඩු යොදා සාදන මෙම කැඳ වර්ගය ශරීරයට ක්ෂණික ශක්තියක් ලබා දෙයි. මීට අමතරව කට්ලට්, සමෝසා වැනි කෙටි ආහාර සහ වටලප්පම් වැනි අතුරුපසද බහුලව භාවිතා වේ.

4. තාරාවීහ් (Taraweeh) යාඥාව

රාත්‍රී කාලයේදී පල්ලිවල පවත්වනු ලබන විශේෂ යාඥාව තාරාවීහ් ලෙස හැඳින්වේ. මෙහිදී ශුද්ධ වූ කුර්ආනය සම්පූර්ණයෙන්ම පාරායනය කරනු ලැබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ පල්ලි සියල්ලම පාහේ මෙම යාඥාවන් සඳහා බැතිමතුන්ගෙන් පිරී පවතී.

5. සකාත් (Zakat) සහ පුණ්‍ය කටයුතු

රාමසාන් මාසය යනු දන් දීමේ මාසයයි. තමන් සතු ධනයෙන් කොටසක් දිළිඳු ජනයා අතර බෙදා දීම (සකාත්) මෙම කාලය තුළ උපරිමයෙන් සිදු වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යාපාරිකයන් සහ සාමාන්‍ය ජනතාව පල්ලි හරහා හෝ පෞද්ගලිකව ආහාර පාර්සල්, ඇඳුම් පැළඳුම් සහ මුදල් පරිත්‍යාග කරති.

ලයිලතුල් කද්ර් (Laylat al-Qadr) - බලසම්පන්න රාත්‍රිය

රාමසාන් මාසයේ අවසන් දින දහය තුළ එළඹෙන එක් ඔත්තේ රාත්‍රියක් (බොහෝ විට 27 වන රාත්‍රිය - 2026 මාර්තු 16-17 අවට) ලයිලතුල් කද්ර් ලෙස හැඳින්වේ. මෙය මාස දහසකට වඩා උතුම් රාත්‍රියක් ලෙස සැලකෙන අතර, මුස්ලිම්වරු එම රාත්‍රිය පුරා නිදි වර්ජිතව යාඥා කටයුතුවල නිරත වෙති.

සංචාරකයින් සහ විදේශිකයන් සඳහා උපදෙස්

ඔබ රාමසාන් සමයේ ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කරන්නේ නම්, පහත කරුණු පිළිබඳව සැලකිලිමත් වීම වැදගත්ය:

ගෞරවනීය හැසිරීම: මුස්ලිම් ප්‍රජාව බහුලව වෙසෙන ප්‍රදේශවල (උදා: පිටකොටුව, මහනුවර මුස්ලිම් වීදිය, මඩකලපුව) දිවා කාලයේ ප්‍රසිද්ධියේ ආහාර ගැනීම, පානය කිරීම හෝ දුම්පානය කිරීමෙන් වැළකී සිටීම ඔවුන්ගේ විශ්වාසයන්ට ගරු කිරීමක් ලෙස සැලකේ. ඇඳුම් පැළඳුම්: පල්ලි අසල සංචාරය කිරීමේදී සහ මුස්ලිම් ප්‍රදේශවල ගැවසීමේදී ශරීරය වැසෙන සේ චීවර ඇඳුම් ඇඳීම වඩාත් සුදුසුය. ආගන්තුක සත්කාර: ශ්‍රී ලාංකේය මුස්ලිම්වරු ඉතාමත් ආගන්තුක සත්කාරශීලී පිරිසකි. ඔබට ඉෆ්තාර් උත්සවයකට ආරාධනයක් ලැබුණහොත් එය ප්‍රතික්ෂේප නොකරන්න. එය ශ්‍රී ලාංකේය මුස්ලිම් සංස්කෘතිය සහ ආහාර අත්විඳීමට ලැබෙන කදිම අවස්ථාවකි. ව්‍යාපාරික වේලාවන්: මුස්ලිම් හිමිකාරිත්වය සහිත බොහෝ වෙළඳසැල් සහ අවන්හල් දිවා කාලයේ වසා තැබිය හැකි අතර, ඒවා සවස් කාලයේදී සහ රාත්‍රියේදී ඉතාමත් සජීවීව පවතී.

රාමසාන් ආරම්භය රජයේ නිවාඩු දිනයක්ද?

ශ්‍රී ලංකාවේ රාමසාන් මාසය ආරම්භ වන දිනය (February 18, 2026) රජයේ නිවාඩු දිනයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැත. රජයේ කාර්යාල, බැංකු සහ පෞද්ගලික ආයතන සාමාන්‍ය පරිදි විවෘතව පවතී. කෙසේ වෙතත්, මුස්ලිම් සේවකයින්ට ඔවුන්ගේ ආගමික වතාවත් සඳහා අවශ්‍ය පහසුකම් සලසා දීම බොහෝ ආයතනවල දැකගත හැකිය.

ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ නිවාඩු දිනයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත්තේ රාමසාන් මාසය අවසානයේ සමරනු ලබන ඊදුල් ෆිතර් (Eid al-Fitr) හෙවත් රාමසාන් උත්සව දිනයයි. 2026 වසරේ එම උත්සවය අප්‍රේල් මස මුලදී (දළ වශයෙන් අප්‍රේල් 1 දින) යෙදෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

සාරාංශය

ශ්‍රී ලංකාවේ රාමසාන් යනු හුදෙක් ආගමික චාරිත්‍ර මාලාවක් පමණක් නොව, එය රටේ සංස්කෘතික විවිධත්වය විදහා දක්වන කැඩපතකි. 2026 පෙබරවාරි February 18, 2026 දින ආරම්භ වීමට නියමිත මෙම පූජනීය මාසය, ශ්‍රී ලාංකේය මුස්ලිම් ප්‍රජාවට මෙන්ම සමස්ත රටටම සාමය, සහජීවනය සහ ආධ්‍යාත්මික සුවය රැගෙන එනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ඔබ ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින්නේ නම්, මෙම කාලය තුළ පවතින සුවිශේෂී ආගමික වටපිටාව අත්විඳීමට අමතක නොකරන්න.