Holiday Details
- Holiday Name
- March Equinox
- Country
- Tajikistan
- Date
- March 20, 2026
- Day of Week
- Friday
- Status
- 76 days away
- About this Holiday
- March Equinox in Tajikistan (Dushanbe)
March Equinox
Tajikistan • March 20, 2026 • Friday
76
Days
18
Hours
11
Mins
18
Secs
until March Equinox
Asia/Dushanbe timezone
About March Equinox
Also known as: Наврӯз
Наврӯз: Иди эҳёи табиат ва эътидоли баҳорӣ дар Тоҷикистон
Наврӯз дар Тоҷикистон на танҳо як ҷашни тақвимӣ, балки гавҳари гаронбаҳои фарҳангӣ ва рамзи ҳувияти миллии тоҷикон аст. Ин ҷашн, ки бо эътидоли баҳории офтоб ва оғози соли нави аҷдодӣ рост меояд, замони зиндашавии табиат, шукуфоии гулҳо ва оғози кишту кор мебошад. Дар Тоҷикистон Наврӯзро ҳамчун иди байналмилалӣ ва мероси гаронбаҳои ниёгон бо шукӯҳу шаҳомати хос таҷлил мекунанд. Ин рӯзест, ки шабу рӯз баробар мешавад ва рӯшноӣ бар торикӣ, гармӣ бар сардӣ ва некӣ бар бадӣ зафар меёбад.
Барои мардуми тоҷик Наврӯз маънои "Рӯзи нав"-ро дорад. Ин ҷашн решаҳои бисёр амиқ дошта, таърихи беш аз 7000-соларо фаро мегирад. Он аз давраҳои пеш аз исломӣ, аз замони Каюмарс ва Шоҳ Ҷамшед сарчашма гирифта, то ба имрӯз арзишҳои инсондӯстӣ, бахшиш ва эҳтиром ба табиатро ҳифз кардааст. Дар Тоҷикистони муосир Наврӯз рамзи ваҳдати миллӣ ва сарҷамъии мардум аст. Ҳар як гӯшаи кишвар, аз кӯҳҳои сарбафалаки Помир то водиҳои сабзи Суғду Хатлон, бо омодагии махсус ба пешвози ин соли нав мераванд.
Ин ҷашн танҳо як рӯзи истироҳат нест; он як ҷараёни тӯлонии маънавӣ ва иҷтимоӣ мебошад. Одамон хонаҳои худро тоза мекунанд, либосҳои нав мепӯшанд, кинаву адоватро аз дилҳо дур месозанд ва ба аёдати калонсолону беморон мераванд. Наврӯз дар Тоҷикистон бо таомҳои миллӣ, мусобиқаҳои варзишӣ ва базму тарабҳои кӯчагӣ ҳамроҳ аст, ки фазои кишварро пур аз шодиву нишот мегардонад.
Наврӯз дар соли 2026
Дар соли 2026, ҷашни Наврӯз ва эътидоли баҳорӣ дар санаи зерин таҷлил мегардад:
Санаи ҷашн: March 20, 2026 Рӯзи ҳафта: Friday Вақти боқимонда: То фарорасии ин ҷашни бошукӯҳ 76 рӯз боқӣ мондааст.
Дар Тоҷикистон таърихи расмии ҷашн гирифтани Наврӯз тибқи қонунгузорӣ аз 21-уми март оғоз мешавад, аммо аз нигоҳи астрономӣ, лаҳзаи воқеии эътидоли баҳорӣ метавонад ба 20 ё 21-уми март рост ояд. Барои соли 2026, лаҳзаи баробаршавии шабу рӯз маҳз ба March 20, 2026 рост меояд. Бояд қайд кард, ки дар Тоҷикистон ҷашнвораҳои Наврӯзӣ маъмулан аз 15-уми март оғоз ёфта, то нимаҳои моҳи апрел идома меёбанд, ки ин давраро "корвони наврӯзӣ" меноманд.
Таърих ва пайдоиши Наврӯз
Наврӯз яке аз қадимтарин ҷашнҳои башарият аст, ки ба тақвими офтобии мардуми ориёӣ алоқаманд мебошад. Тибқи ривоятҳои таърихӣ ва адабӣ, аз ҷумла "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ, бунёдгузори ин ҷашн Шоҳ Ҷамшед ба шумор меравад. Гуфта мешавад, ки Ҷамшед тахте сохт ва дар он рӯз, ки Офтоб ба бурҷи Ҳамал ворид шуд, бар тахт нишаст ва нури офтоб бар тоҷи тобони он афтида, ҷаҳонро мунаввар кард. Мардум он рӯзро "Рӯзи нав" ё Наврӯз номиданд.
Дар даврони шӯравӣ таҷлили Наврӯз дар Тоҷикистон бо маҳдудиятҳо рӯ ба рӯ буд ва онро ҳамчун "боқимондаи гузашта" ё ҷашни динӣ қаламдод мекарданд, ҳарчанд Наврӯз аслан ҷашни динӣ нест. Аммо мардуми тоҷик анъанаҳои худро дар дохили оилаҳо ҳифз намуданд. Пас аз ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ дар соли 1991, Наврӯз мақоми давлатӣ пайдо кард ва баъдан бо ташаббуси Тоҷикистон ва дигар кишварҳои ҳавзаи Наврӯз, аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид ҳамчун "Рӯзи байналмилалии Наврӯз" эътироф гардид.
Имрӯз Тоҷикистон худро ватани Наврӯз медонад. Ин ҷашн бо фалсафаи некии Пиндори нек, Гуфтори нек ва Кирдори нек омехта шудааст. Он рамзи оғози ҳаёти нав ва умед ба ояндаи дурахшон аст.
Анъанаҳо ва расму русуми наврӯзӣ
Ҷашни Наврӯз дар Тоҷикистон бо маҷмӯи васеи маросимҳо ҳамроҳ аст, ки ҳар кадоме маънои амиқи рамзӣ доранд.
Омодагии пешазҷашнӣ ва "Чоршанбеи Сурх"
Пеш аз фарорасии Наврӯз, тоҷикон ба тозакунии ҳамаҷонибаи хонаву дар машғул мешаванд, ки онро "хонабаророн" мегӯянд. Ин амал маънои тоза кардани зиндагӣ аз чангу ғубори соли гузашта ва омодагӣ ба қабули баракати наврӯзиро дорад. Яке аз маросимҳои ҷолиб "Аловпарак" мебошад, ки одатан дар охирин чоршанбеи пеш аз Наврӯз (Чоршанбеи Сурх ё Гулшанбе) баргузор мешавад. Одамон гулхан меафрӯзанд ва аз болои он мепаранд, то гуноҳҳо ва дардҳояшон дар оташ бисӯзад ва бо рӯҳи пок ба соли нав ворид шаванд.Дастурхони "Ҳафтсин" ва "Ҳафтшин"
Маркази таваҷҷуҳи ҳар як хонадони тоҷик дар рӯзҳои Наврӯз дастурхони идона аст. Тибқи анъана, дар дастурхон бояд ҳафт чизе бошад, ки номашон бо ҳарфи "С" (Ҳафтсин) ва ё "Ш" (Ҳафтшин) оғоз мешавад.- Ҳафтсин: Суманак (рамзи эҳё), Сипанд (рамзи саломатӣ), Сарка (сирко - рамзи сабр), Себ (рамзи зебоӣ), Сир (рамзи шифо), Санҷид (рамзи ишқ) ва Сабза (рамзи хуррамӣ).
- Ҳафтшин: Шарбат, Шакар, Шир, Шамъ, Шона, Шароб (дар маънои шарбати ангур) ва Шер (ширинӣ).
Суманакпазӣ
Суманак муҳимтарин таоми Наврӯз аст. Онро аз сабзаи гандуми навруста омода мекунанд. Раванди пухтани суманак як маросими дастаҷамъона аст. Занону духтарон шаб то саҳар дар гирди дег ҷамъ омада, бо навбат онро мекобанд, суруд мехонанд ва рақс мекунанд. Гуфта мешавад, ки ҳангоми кофтани суманак бояд ният кард ва орзуҳои нек намуд. Дар дохили дег ҳафт дона сангча меандозанд; агар ҳангоми тақсими суманак ба косаи касе сангча афтад, мегӯянд, ки нияти он шахс амалӣ мешавад.Гулгардонӣ ва Бойчечак
Кӯдакон ва наврасон дар деҳаҳо маросими "Гулгардонӣ"-ро иҷро мекунанд. Онҳо аввалин гулҳои баҳориро (бойчечак ё сиёҳгӯш) ҷамъ оварда, хона ба хона мегарданд ва сурудҳои наврӯзӣ мехонанд: "Бойчечак омад, дили мо шод шуд, Олами мо аз сар обод шуд..." Соҳибони хона ба кӯдакон шириниҳо, мағзу мавиз ё пул медиҳанд.Бозиҳо ва мусобиқаҳои варзишӣ
Наврӯз дар Тоҷикистон бе мусобиқаҳои варзишии миллӣ тасаввурнашаванда аст. Ин бозиҳо ҳазорон тамошобинро ҷамъ меоранд:
- Гӯштингирӣ: Ин маъмултарин намуди варзиш дар рӯзҳои Наврӯз аст. Паҳлавонони маҳаллӣ ва касбӣ барои ба даст овардани ҷоизаҳои гаронбаҳо (аз гилем то автомобил) мубориза мебаранд.
- Бузкашӣ (Човган): Мусобиқаи аспсаворон, ки дар он савораҳо бояд ҷасади бузро аз байни рақибон гирифта, ба марраи муайян расонанд. Ин бозӣ рамзи шуҷоат ва маҳорати аспсаворӣ мебошад.
- Човганбозӣ: Намуди қадимии бозӣ бо тӯб ва чӯб, ки ба хокейи рӯи сабза монанд аст.
- Дӯхтани либоси миллӣ ва озмунҳо: Озмунҳои "Маликаи Наврӯз" ва намоиши либосҳои атласу адрас дар тамоми шаҳру ноҳияҳо баргузор мешаванд.
Таомҳои Наврӯзӣ
Ба ғайр аз Суманак, дар рӯзҳои Наврӯз таомҳои дигари хос омода мешаванд:
- Боҷ: Таоми махсуси мардуми Бадахшон, ки аз каллаву почаи гӯсфанд ва гандум омода мешавад.
- Оши бурида: Навъи лағмони хонагӣ бо гиёҳҳои баҳорӣ.
- Самбӯсаи алафӣ: Самбӯсаҳое, ки дар дохилашон гиёҳҳои наврустаи баҳорӣ ба монанди сиёҳалаф ё шӯра доранд.
- Дилхоҳ таомҳои сабз: Истифодаи кабудӣ дар таомҳо рамзи тароват ва саломатӣ мебошад.
Наврӯз дар минтақаҳои гуногуни Тоҷикистон
Ҳарчанд Наврӯз як ҷашни умумимиллӣ аст, дар минтақаҳои гуногуни кишвар хусусиятҳои хос дорад:
Дар Бадахшон (Помир): Маросими "Хонатакон" хеле муҳим аст. Одамон ба деворҳои хона бо орд нақшҳои рамзӣ мекашанд, ки рамзи сафедӣ ва баракат аст. Инчунин маросими "Ҷуфтбаророн" гузаронида мешавад, ки дар он барзаговонро барои оғози шудгор омода мекунанд. Дар Хатлон: Бештар ба мусобиқаҳои аспдавонӣ ва гӯштин аҳамият медиҳанд. Дар ин ҷо Наврӯзро бо сайрҳои оммавӣ дар кӯҳдоманҳо ҷашн мегиранд. Дар Суғд: Маросими "Бойчечак" ва сайри гули лола шукӯҳи хос дорад. Дар шаҳри Хуҷанд намоишгоҳҳои бузурги ҳунарҳои мардумӣ ташкил мешаванд.- Дар Душанбе: Пойтахти кишвар маркази асосии тантанаҳост. Дар "Наврӯзгоҳ" намоишҳои бузурги театрикунонидашуда бо иштироки ҳазорон санъаткор баргузор мешаванд.
Маълумоти амалӣ барои меҳмонон ва сайёҳон
Агар шумо ният доред, ки дар соли 2026 ба Тоҷикистон барои дидани Наврӯз сафар кунед, ин нуктаҳоро ба назар гиред:
- Обу ҳаво: Моҳи март дар Тоҷикистон оғози баҳор аст. Ҳарорат одатан аз 10 то 20 дараҷа гарм мешавад. Бо худ либосҳои сабук ва инчунин чатр гиред, зеро боронҳои баҳорӣ зуд-зуд меборанд.
- Иштирок дар чорабиниҳо: Аксари чорабиниҳои наврӯзӣ дар боғҳои фарҳангӣ ва варзишгоҳҳо ройгон мебошанд. Тоҷикон мардуми хеле меҳмоннавозанд ва агар шуморо ба сари дастурхони наврӯзӣ даъват кунанд, ҳайрон нашавед.
- Либос: Ҳарчанд пӯшидани либоси миллӣ ҳатмӣ нест, аммо пӯшидани куртаи атлас ё чакан барои бонувон ва тоқии тоҷикӣ барои мардон шуморо ба фазои ҷашн наздиктар мекунад.
- Рамазон ва Наврӯз: Дар соли 2026, моҳи шарифи Рамазон тақрибан дар охири моҳи феврал оғоз мешавад. Ин маънои онро дорад, ки Наврӯз дар соли 2026 ба даҳаи охири Рамазон ё рӯзҳои Иди Фитр рост меояд. Бо вуҷуди рӯзадорӣ, мардуми Тоҷикистон одат доранд, ки анъанаҳои Наврӯзиро ҳифз кунанд, вале шояд таомхӯриҳои оммавӣ дар давоми рӯз камтар шаванд ва бештар ба вақти ифтор ё шом гузаранд.
Мақоми давлатии ҷашн
Наврӯз дар Тоҷикистон ҷашни расмии давлатӣ ва рӯзи истироҳат аст.
- Рӯзҳои истироҳат: Одатан аз 21 то 24-уми март рӯзҳои истироҳати расмӣ эълон мешаванд.
- Чӣ баста аст: Идораҳои давлатӣ, бонкҳо, мактабҳо ва донишгоҳҳо баста мебошанд.
- Чӣ боз аст: Бозорҳо, марказҳои дилхушӣ, боғҳо ва нақлиёти ҷамъият
Frequently Asked Questions
Common questions about March Equinox in Tajikistan
Дар соли 2026, ҷашни Наврӯз ва эътидоли баҳорӣ ба рӯзи Friday, March 20, 2026 рост меояд. То фарорасии ин ҷашни бузурги миллӣ 76 рӯз боқӣ мондааст. Наврӯз рамзи оғози соли нави деҳқонӣ ва зиндашавии табиат буда, дар Тоҷикистон бо шукӯҳи хос таҷлил мегардад.
Бале, Наврӯз дар Тоҷикистон иди давлатӣ ва рӯзи истироҳати расмӣ мебошад. Мувофиқи қонунгузорӣ, дар ин рӯзҳо идораҳои давлатӣ, бонкҳо ва мактабҳо баста мешаванд. Ҷашнвораҳои фарҳангӣ одатан аз 15-уми март то 13-уми апрел идома меёбанд, ки ин ба мардум имкон медиҳад дар сайругаштҳои оммавӣ, намоишгоҳҳои ҳунарҳои мардумӣ ва мусобиқаҳои варзишӣ иштирок кунанд.
Наврӯз таърихи беш аз 7000-сола дорад ва решаҳои он ба тамаддуни ориёӣ бармегардад. Ин ид баробарии шабу рӯзро ифода карда, рамзи пирӯзии рӯшноӣ бар торикӣ ва гармӣ бар сардӣ мебошад. Дар фарҳанги тоҷикон, Наврӯз на танҳо иди кишоварзӣ, балки иди покшавии рӯҳ, бахшиши гуноҳҳо ва оштишавии одамон аст. Тоҷикистон худро ватани Наврӯз медонад ва ин ҷашнро ҳамчун мероси гаронбаҳои ниёгон ҳифз мекунад.
Пеш аз фарорасии Наврӯз, мардум ба тоза кардани хонаву дар ва кӯчаҳо машғул мешаванд, ки онро «хонабаророн» меноманд. Яке аз одатҳои ҷолиб «алавпарак» дар чаҳоршанбеи охири сол аст, ки одамон аз болои оташ мепаранд, то аз мушкилоти соли гузашта пок шаванд. Инчунин, кӯдакон бо баргузории маросими «Гулгардонӣ» ва хондани байтҳо дар бораи баҳор, муждаи омадани фасли навро ба наздикону ҳамсоягон мерасонанд.
Шоҳсутуни дастархони наврӯзӣ Сумалак аст, ки аз сабзаи гандум омода шуда, рамзи фаровонӣ ва баракат мебошад. Сумалакпазӣ як маросими дастҷамъона аст, ки дар он занон шаб то саҳар сурудхонӣ ва рақс мекунанд. Инчунин, дар дастархон ҳафт син ва ҳафт шин, нони гарм, меваҷот, моҳӣ ва тухмҳои рангкардашуда гузошта мешаванд, ки ҳар кадоме маънои рамзии худро доранд.
Ҷашнгирии Наврӯз дар минтақаҳо хусусиятҳои хос дорад. Дар шимоли кишвар, масалан дар Хуҷанд, ҷашнвораҳои гулҳо, аз ҷумла «Бойчечак», хеле маъмуланд. Дар Бадахшон (Помир) расми «оташгирон» ва ворид кардани ҳайвоноти корӣ ба хона бо пошидани орду дуои хайр барои ҳосили фаровон иҷро мегардад. Дар Душанбе бошад, консертҳои бузурги фарҳангӣ ва намоишгоҳҳои ҳунарҳои дастӣ дар боғҳои истироҳатӣ баргузор мешаванд.
Ба сайёҳон тавсия дода мешавад, ки либосҳои миллӣ ё дурахшон ба бар кунанд ва дар чорабиниҳои оммавӣ фаъолона иштирок намоянд. Ҳаво дар ин вақт муътадил (10-20 дараҷа) аст, ки барои сайругашт дар табиат мувофиқ мебошад. Чун соли 2026 Наврӯз бо моҳи Рамазон мувофиқ меояд, эҳтимол дорад баъзе одамон рӯза гиранд, вале ҷашнвораҳо ва меҳмоннавозӣ бо ҳамон шукӯҳи ҳамешагӣ идома хоҳанд ёфт.
Наврӯз бе бозиҳои варзишии миллӣ тасаввурнашаванда аст. Муҳимтарин ва пуртамошобинтарин мусобиқа «Гӯштингирӣ» мебошад, ки паҳлавонон барои гирифтани ҷоизаҳои арзишманд қувваозмоӣ мекунанд. Инчунин, дар деҳот мусобиқаи «Бузкашӣ» (човгонбозӣ) ва «Ланкабозӣ» баргузор мегардад. Духтарон бошад, бештар ба арғамчинбозӣ ва рақсҳои миллӣ машғул мешаванд, ки ба ид шукӯҳи хос мебахшад.
Historical Dates
March Equinox dates in Tajikistan from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Thursday | March 20, 2025 |
| 2024 | Wednesday | March 20, 2024 |
| 2023 | Tuesday | March 21, 2023 |
| 2022 | Sunday | March 20, 2022 |
| 2021 | Saturday | March 20, 2021 |
| 2020 | Friday | March 20, 2020 |
| 2019 | Thursday | March 21, 2019 |
| 2018 | Tuesday | March 20, 2018 |
| 2017 | Monday | March 20, 2017 |
| 2016 | Sunday | March 20, 2016 |
| 2015 | Saturday | March 21, 2015 |
| 2014 | Thursday | March 20, 2014 |
| 2013 | Wednesday | March 20, 2013 |
| 2012 | Tuesday | March 20, 2012 |
| 2011 | Monday | March 21, 2011 |
| 2010 | Saturday | March 20, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.
Quick Actions
About Tajikistan
- Country Code
- TJ
- Continent
- Asia
- Total Holidays
- 10