New Year's Day

Türkmenistanda Täze ýyl baýramy: Şatlygyň we Täze başlangyçlaryň senasy

Täze ýyl baýramy Türkmenistanda iň sabyrsyzlyk bilen garaşylýan, iň şadyýan we iň dabaraly baýramlaryň biridir. Bu baýram diňe bir senenama ýylynyň çalşygy däl, eýsem, her bir maşgalanyň kalbynda täze umytlaryň, arzuwlaryň we maksatlara tarap täze ädimleriň nyşanydyr. Türkmen halky üçin Täze ýyl agzybirligiň, bereketiň we maşgala mukaddesliginiň bellenilýän dabarasy bolup durýar. Ýurduň çar künjeginde, ak mermerli Aşgabatdan başlap, iň çetki obalaryna çenli bu baýram uly şowhun we dabaralar bilen garşylanýar.

Täze ýyl baýramynyň özboluşly jadyly güýji bar. Ol adamlary birleşdirýär, öýlere şatlyk we nur paýlaýar. Türkmenistanda bu baýramyň bellenilişi özüniň milli öwüşginleri we häzirki zaman däp-dessurlary bilen tapawutlanýar. Şäherleriň we obalaryň köçeleri dürli öwüşginli yşyklar bilen bezelýär, meýdançalarda belent arça agaçlary dikilýär. Adamlar birek-birege iň gowy arzuwlaryny aýdýarlar, sowgatlar berşýärler we geljek ýylyň has bereketli, has parahat bolmagyny dileýärler. Bu gün her bir türkmen ojagynda saçaklar giňden ýazylýar, milli tagamlar taýýarlanylýar we maşgala agzalary bir supranyň başyna ýygnanýarlar.

Täze ýyl baýramynyň aýrylmaz bölegi bolan Aýaz baba we Garpamyk çagalaryň iň söýgüli gahrymanlarydyr. Olaryň gelmegi bilen dabaralar has-da gyzyýar. Çagalar goşgy aýdyp, aýdym aýdyp, Aýaz babadan garaşýan sowgatlaryny alýarlar. Bu pursatlar çagalaryň hakydasynda ömürlik ýatlama bolup galýar. Şeýlelikde, Täze ýyl baýramy Türkmenistanda nesilleri birleşdirýän, däp-dessurlary baýlaşdyrýan we geljege bolan ynamy berkidýän uly dabaradyr.

2026-nji ýylda Täze ýyl haçan bellenilýär?

Täze ýyl baýramy her ýyl dünýäniň köp ýurtlarynda bolşy ýaly, Türkmenistanda hem Gregorian senenamasy boýunça 1-nji ýanwarda bellenilýär.

Baýramyň senesi: January 1, 2026 Hepdäniň güni: Thursday Galan wagt: Bu şadyýan baýrama çenli ýene 0 gün galdy.

Täze ýyl baýramynyň senesi üýtgemeýär we ol hemişe 1-nji ýanwarda bellenilýär. Bu gün Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda resmi dynç güni diýlip yglan edildi. Adatça, baýramçylyk dabaralary 31-nji dekabr agşamyndan başlanýar we täze ýylyň ilkinji günlerinde dowam edýär.

Taryhy we Medeni Gözbaşlar

Türkmenistanda Täze ýylyň Gregorian senenamasy boýunça bellenilip başlanmagy taryhy taýdan has soňky döwürlere degişli bolsa-da, bu baýram gysga wagtyň içinde halkyň durmuşyna berk ornaşdy. Emma bellemeli zat, türkmen halkynyň taryhynda ýyl çalşygyny bellemegiň has gadymy kökleri bar.

Mälim bolşy ýaly, Gündogar halklary, şol sanda türkmenler hem gadymdan bäri bahar paslynyň gelmegini, ýagny 21-22-nji mart günlerini (Nowruz baýramyny) täze ýylyň başlangyjy, tebigatyň oýanmagy hökmünde belläp gelipdirler. Emma häzirki zaman Türkmenistanynda 1-nji ýanwar halkara derejesinde kabul edilen täze ýylyň başlangyjy hökmünde uly dabara bilen bellenilýär. Bu ýerde iki sany "Täze ýyl" düşünjesi bar diýseň hem bolýar: biri halkara senenama boýunça 1-nji ýanwar, beýlekisi bolsa milli we tebigy senenama boýunça Nowruz baýramy.

1-nji ýanwar baýramy Türkmenistana XX asyryň dowamynda dünýä medeniýeti bilen goşulyşmagyň netijesinde geldi. Ýyllaryň dowamynda bu baýram milli öwüşginlere eýe boldy. Meselem, Aýaz babanyň geýimi we onuň ýanyndaky Garpamygyň keşbi türkmen medeniýetine mahsus bolan nagyşlar we bezegler bilen baýlaşdyryldy. Bu bolsa baýramyň halka has ýakyn bolmagyny üpjün etdi.

Türkmenistanda Täze ýyl nähili bellenilýär?

Türkmenistanda Täze ýyl baýramyna taýýarlyk dekabr aýynyň başyndan başlanýar. Bu döwürde ýurduň ähli künjeklerinde baýramçylyk ruhy duýulýar.

Şäher Bezegleri we Baş Arça

Paýtagt Aşgabatda we welaýat merkezlerinde gurlan äpet Täze ýyl arçalary baýramyň esasy merkezine öwrülýär. Esasanam, "Älem" medeni-dynç alyş merkeziniň öňündäki meýdançada dikilýän Baş Arça ýurduň iň uly we iň owadan arçasy hasaplanýar. Bu arçanyň yşyklarynyň ýakylmagy bilen baýramçylyk dabaralaryna resmi taýdan badalga berilýär. Bu dabara Aýaz baba we Garpamyk, şeýle hem ýurduň belli sungat ussatlary gatnaşýarlar.

Maşgala Däpleri we Supranyň Bezegi

Täze ýyl Türkmenistanda ilkinji nobatda maşgala baýramydyr. 31-nji dekabr agşamy maşgala agzalary bir ýere jemlenip, baýramçylyk suprasyny taýýarlaýarlar. Türkmen saçagy bu gün aýratyn bolçulygy bilen tapawutlanýar. Saçakda hökman bolmaly zatlar: Milli tagamlar: Palow, dograma, manty we işlekli ýaly tagamlar baýramyň esasy iýmitleridir. Süýji-köke we miweler: Dürli görnüşli süýjüler, tortlar we ter miweler saçagy bezeýär. Sowgatlar: Sagat 00:00 bolanda, maşgala agzalary birek-birege sowgatlaryny gowşurýarlar.

Köpçülikleýin Dabaralar we Konsertler

Baýramçylyk agşamynda ähli şäherlerde we obalarda medeniýet merkezleriniň öňünde, meýdançalarda uly konsertler guralýar. Türkmenistanyň döwlet telewideniýesi arkaly baýramçylyk gepleşikleri, aýdym-sazly çykyşlar görkezilýär. Sagat gece ýarymy bolanda bolsa, ýurduň ähli künjeklerinde asmana feýerwerkler (atylgyçlar) atylýar, bu bolsa täze ýylyň şatlykly garşylanmagynyň nyşanydyr.

Däp-dessurlar we Adatlar

Türkmenistanda Täze ýyl bilen baglanyşykly birnäçe gyzykly we ähmiýetli däpler bar:

1. Arzuw Etmek: Sagat 00:00-da, ýagny täze ýylyň ilkinji sekuntlarynda edilýän arzuwlaryň hasyl boljakdygyna ynanylýar. Köp adamlar bu pursatda iň eziz arzuwlaryny ýüreklerine düwýärler.
2. Täze Geýim Geýmek: Täze ýyly täze we arassa geýimlerde garşylamak gowy alamat hasaplanýar. Bu, geljek ýylyň hem täzeliklere we üstünliklere baý boljakdygyny aňladýar.
3. Öýleri Arassalamak: Baýramdan öň öýleri düýpli arassalamak, köne zatlardan dynmak we öýe täze bir zat satyn almak däp bolup galypdyr. Bu, öýe bereket we täze energiýa getirmegiň ýoly hasaplanýar.
4. Aýaz Babanyň Sowgatlary: Çagalar Aýaz baba hat ýazyp, öz arzuwlaryny bildirýärler. Ene-atalar bolsa bu hatlara laýyklykda çagalaryna sowgatlar taýýarlaýarlar we olary arçanyň aşagynda goýýarlar.

Nowruz we Täze ýyl: Iki Uly Baýramyň Meňzeşligi

Türkmenistanda 1-nji ýanwardan başga-da, 21-22-nji martda Milli bahar baýramy — Nowruz bellenilýär. Nowruz gadymy döwürlerden bäri gündogar halklarynyň täze ýyly hasaplanyp gelipdir. Şonuň üçin hem türkmen medeniýetinde Täze ýyl ruhy ýylda iki gezek gaýtalanýan ýalydyr. 1-nji ýanwarda adamlar döwrebap we halkara däpleri berjaý etseler, Nowruzda bolsa milli köklerimize, ekerançylyk we tebigat bilen baglanyşykly gadymy däplere dolanyp barýarlar. Bu iki baýram hem biri-birini dolduryp, halkyň ruhy dünýäsini baýlaşdyrýar.

Praktiki Maglumatlar

Täze ýyl baýramy döwründe Türkmenistana syýahat etmegi meýilleşdirýänler ýa-da baýramy nähili geçirmelidigi barada gyzyklanýanlar üçin aşakdaky maglumatlar peýdaly bolar:

Howa şerti: Ýanwar aýynda Türkmenistanda howa sowuk bolýar. Aşgabatda we beýleki şäherlerde gar ýagmagy ähtimal, emma köplenç ýagyşly we bulutly howa bolup biler. Şonuň üçin ýyly geýinmek maslahat berilýär. Ulag we Aragatnaşyk: Baýramçylyk günleri jemgyýetçilik ulaglary işleýär, emma tertipnamada üýtgeşmeler bolup biler. Taksiler köpçülikleýin hyzmat edýär. Söwda: Dekabr aýynyň ahyrynda ähli dükanlarda we bazarlarda baýramçylyk arzanladyşlary we ýarmarkalary guralýar. Türkmenistanyň bazarlary (mysal üçin, "Altyn Asyr" gündogar bazary) baýramçylyk sowgatlaryny almak üçin iň amatly ýerlerdir.

Täze ýyl Resmi Dynç Günimi?

Hawa, Täze ýyl Türkmenistanda resmi döwlet baýramy we dynç günüdir.

1-nji ýanwar güni ýurtda ähli döwlet edara-kärhanalary, mekdepler, ýokary okuw mekdepleri we banklar ýapyk bolýar. Şeýle hem, adatça hökümet tarapyndan dynç günleriniň tertibi gözden geçirilip, baýramyň has dowamly we dynç alyşly bolmagy üçin goşmaça kararlar kabul edilip bilner.

Döwlet edaralary: Ýapyk. Mekdepler we okuw jaýlary: Gyşky dynç alyş döwrüne gabat gelýär. Dükanlar we restoranlar: Köpüsi işleýär, emma käbirleriniň iş wagty üýtgäp biler. Esasanam, uly söwda merkezleri we iýmit dükanlary baýramçylyk günleri hem müşderilere hyzmat etmegini dowam etdirýärler.

• Hassahanalar we adatdan daşary hyzmatlar: 24 sagatlap nobatçylyk esasynda işleýärler.

Täze ýyl baýramy Türkmenistanyň agzybir halkynyň ýene-de bir gezek öňe, täze sepgitlere we ösüşlere tarap gadam urýan pursadydyr. Bu gün her bir öýde şatlyk, her bir ýürekde umyt bar. Türkmenistanda Täze ýyl — bu diňe bir senenama däl, eýsem, parahatçylygyň, dostlugyň we bagtyýar durmuşyň dabaralanmasydyr.