Turkmenistan • March 20, 2026 • Friday
Also known as: Oraza baýramy
Oraza baýramy Türkmenistanyň halky üçin iň mukaddes we iň garaşylýan baýramlaryň biridir. Bu baýram yslam dünýäsinde "Eýd al-Fitr" ady bilen tanalýan, emma türkmen halkynyň milli däp-dessurlary bilen utgaşyp, özboluşly öwüşgin alan uly dabaradyr. Oraza baýramy diňe bir agyz beklemegiň tamamlanmagyny däl, eýsem ruhy taýdan täzelenmegi, sabyr-kanagatyň dabaralanmagyny we ynsanperwerlik gymmatlyklarynyň belende göterilmegini aňladýar. Bir aýlap dowam eden Ramazan aýynyň dowamynda musulmanlar diňe bir iýmitden we suwdan saklanman, eýsem erbet pikirlerden, ýigrençden we nähak işlerden hem özlerini daşda saklaýarlar. Şonuň üçin hem bu baýram päk ýürekleriň, mähirli garaýyşlaryň we doganlyk gatnaşyklarynyň baýramydyr.
Türkmenistanda Oraza baýramy döwlet derejesinde uly şowhun bilen bellenilip geçilýär. Bu gün adamlaryň biri-birine bolan hormatynyň, agzybirliginiň we jebisliginiň nyşanydyr. Baýramçylyk gününde her bir öýde bereketli saçaklar ýazylýar, milli tagamlar bişirilýär we doga-dilegler edilýär. Türkmen halky üçin bu baýramyň ähmiýeti diňe bir dini däl, eýsem taryhy we medeni kökler bilen hem baglanyşyklydyr. Bu gün goňşy-golamlaryň, garyndaşlaryň we dost-ýarlaryň arasyndaky gatnaşyklary berkitmek, öýpke-kineleri unutmak we geljege umyt bilen bakmak üçin iň oňat pursatdyr.
Oraza baýramy aý senenamasyna (Hijri senenamasyna) esaslanýanlygy sebäpli, onuň senesi her ýyl üýtgäp durýar. Bu mukaddes baýram täze aýyň görünmegine baglylykda kesgitlenilýär. 2026-nji ýylda Türkmenistanda Oraza baýramynyň belleniljek wagty aşakdaky ýalydyr:
Baýramyň senesi: March 20, 2026 Hepdäniň güni: Friday Galan wagt: Baýrama çenli entek 76 gün bar.
Belläp geçmeli zat, bu sene aýyň görünmegine görä bir gün öňe ýa-da yza süýşüp biler, emma häzirki hasaplamalar boýunça baýramçylyk hut şu görkezilen güne gabat gelýär. Şeýle hem, 2026-nji ýylda Oraza baýramy Milli bahar baýramy (Nowruz) bilen örän ýakyn günlerde bellenilýär, bu bolsa halkymyz üçin goşa baýramyň şatlygyny eçilýär.
Oraza baýramynyň taryhy yslam dininiň irki döwürlerine, ýagny biziň eýýamymyzyň 624-nji ýylyna çenli uzalyp gidýär. Maglumatlara görä, ilkinji Oraza baýramy Muhammet pygamberiň Badr söweşinde gazanan ýeňşinden soň bellenilipdir. Şol wagtdan bäri bu gün musulman dünýäsinde agyz beklemek borjunyň tamamlanmagynyň we Allatagala bolan minnetdarlygyň nyşany hökmünde bellenilýär.
Türkmenistanyň çäklerinde Oraza baýramy asyrlar boýy dowam edip gelýän mukaddes däpdir. Sowet döwründe dini baýramlara belli bir çäklendirmeler goýlan hem bolsa, türkmen halky öz milli we dini gymmatlyklaryny ýüreklerinde saklamagy başardy. Garaşsyzlyk alnanymyzdan soň, merhum Prezidentimiz Saparmyrat Nyýazowyň we häzirki döwürde Arkadagly Serdarymyzyň hem-de Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary bilen bu baýram döwlet derejesindäki resmi baýramlaryň sanawyna girizildi. Bu bolsa halkymyzyň öz köklerine, dinine we medeniýetine bolan sarpasynyň döwlet derejesinde ykrar edilmesidir.
Türkmenistanda Oraza baýramy özüne mahsus bolan milli öwüşginler bilen tapawutlanýar. Baýramçylyk dabaralary birnäçe tapgyrdan ybaratdyr:
Eger siz Oraza baýramy wagtynda Türkmenistanda bolsaňyz, bu ýurduň myhmansöýerliginiň iň ýokary derejesini görüp bilersiňiz. Ine, käbir peýdaly maslahatlar:
Gutlaglar: Adamlara "Oraza baýramyňyz gutly bolsun!" diýip ýüzlenmek örän uly hormat hasaplanýar. Egin-eşik: Metjitlere baranyňyzda ýa-da baýramçylyk dabaralaryna gatnaşanyňyzda sypaýy geýinmek maslahat berilýär. Zenan maşgalalar üçin başyny ýaglyk bilen örtmek we dyzyňyzdan aşak düşýän eşikler geýmek ýerlikli bolar. Myhmançylyk: Eger sizi bir türkmen maşgalasy baýramçylyk saçagyna çagyrsa, hökman baryň. Bu size türkmen medeniýetini ýakyndan tanamaga mümkinçilik berer. El boş barmazlyk üçin süýjülik ýa-da miwe sowgat alyp barmak gowy kabul edilýär. Ulag we Dükanlar: Baýram güni köp sanly döwlet edaralary we banklar ýapyk bolar. Köpçülikleýin ulaglar işleýär, emma metjitleriň töweregi örän dykyz bolup biler. Käbir hususy dükanlar we bazarlar güniň ikinji ýarymynda açylyp biler.
Hawa, Türkmenistanda Oraza baýramy resmi taýdan döwlet baýramy we dynç güni hasaplanýar. Bu barada ýörite Prezident Permany çykarylýar we şol güni ähli edara-kärhanalarda iş togtadylýar.
Iş Günleri: March 20, 2026 güni Türkmenistanda doly dynç günüdir. Eger baýramçylyk şenbe ýa-da ýekşenbe gününe gabat gelse, onda dynç güni indiki iş gününe (duşenbe gününe) geçirilýär. Edaralar: Mekdepler, ýokary okuw mekdepleri, döwlet wezipeli edaralary we banklar ýapyk bolýar. Söwda: Uly söwda merkezleri we bazarlar baýramçylyk mynasybetli gysga wagtlaýyn ýapylyp, soňra baýramçylyk arzanladyşlary bilen hyzmat edip bilerler.
Oraza baýramy türkmen jemgyýetinde diňe bir dini däl, eýsem uly terbiýeçilik ähmiýetine hem eýedir. Bu baýram adamlaryň arasynda sahawatlylygy, geçirimliligi we mähirliligi ösdürýär. Ramazan aýynda we Oraza baýramynda berilýän sadakalar, edilýän haýyr-sahawat işleri jemgyýetiň agzipirligini berkidýär.
Türkmen döwletiniň syýasatynda hem bu mukaddes günlere uly ähmiýet berilýär. Baýramçylyk günlerinde ýurdumyzda medeni çäreler, konsertler we dürli dabaralar guralýar. Döwlet Baştutanymyz halky Oraza baýramy bilen gutlap, her bir maşgala agzybirlik, rowaçlyk we parahatçylyk dileýär. Şeýle hem, Oraza aýynyň ahyrynda guralýan Gadyr gijesinde günäsini ýürekden ötüren tussaglara rehimdarçylyk (amnistiýa) edilmegi hem özboluşly ynsanperwerlik däbine öwrüldi.
2026-nji ýylyň March 20, 2026 senesinde belleniljek Oraza baýramy Türkmenistanyň her bir öýünde şatlyk we bereket getirer. Bu gün — ruhuň maddyýetden üstün çykan günüdir, bu gün — sabyrlylygyň we şükür etmegiň dabaralanýan günüdir. Türkmen halky özüniň gadymy däplerine we dini ynançlaryna wepaly galmak bilen, bu baýramy täze ösüşleriň we geljege bolan uly ynamyň nyşany hökmünde garşylaýar.
Goý, her bir türkmen ojagynda bişirilýän pişmeler bereketiň nyşany bolsun, edilen doga-dilegler bolsa Beýik Biribaryň dergyýynda kabul bolsun! Oraza baýramyňyz gutly bolsun!
Common questions about Oraza Bayram in Turkmenistan
2026-njy ýylda Oraza baýramy March 20, 2026 senesinde, ýagny hepdedäki Friday gününe gabat gelýär. Häzirki wagtda bu mukaddes baýrama çenli takmynan 76 gün galdy. Baýramyň anyk senesi aýyň görnüşine görä kesgitlenilýär, şonuň üçin resmi yglan edilmelere garaşmak maslahat berilýär. Bu sene Oraza aýynyň tamamlanandygyny we agyz beklemegiň soňuna ýetilenini aňladýar.
Hawa, Oraza baýramy Türkmenistanda döwlet derejesinde bellenilýän resmi baýram we dynç günüdir. Bu günde ähli döwlet edaralary, mekdepler, banklar we köp sanly hususy kärhanalar ýapyk bolýar. 2026-njy ýylda bu baýramyň Nowruz baýramy bilen yzly-yzyna gelmegi dynç alyş günleriniň uzalmagyna sebäp bolar. Jemgyýetçilik hyzmatlarynyň çäkli bolmagy mümkin, şonuň üçin işleriňizi öňünden meýilleşdirmek maslahat berilýär.
Oraza baýramy yslam dünýäsindäki iň uly baýramlaryň biridir. Ol musulmanlaryň mukaddes Remezan aýynda 29 ýa-da 30 günläp agyz beklemegi tamamlanandygynyň şanyna bellenilýär. Taryhy maglumatlara görä, ilkinji Oraza baýramy milady 624-nji ýylda Muhammet pygamberiň Badyr söweşindäki ýeňşinden soň bellenilip başlanypdyr. Bu baýram ruhy taýdan täzelenmegiň, doga-dilegleriň, sabyrlylygyň we minnetdarlygyň nyşanydyr. Türkmenistanda bu baýram maşgala agzybirligini we dini gymmatlyklary berkitmekde uly orun tutýar.
Baýramçylyk güni ir bilen metjitlerde baýram namazy okalýar. Namaza barmazdan ozal süýji, meselem, hurma iýmek we täze eşikleri geýmek däp bolup durýar. Adamlar biri-birine «Oraza baýramyňyz gutly bolsun!» diýip gutlag aýdýarlar. Esasy däpleriň biri hem Fitre sadakasyny bermekdir, bu bolsa mätäçlere kömek etmek we sogap gazanmak üçin niýetlenendir. Öýlerde baýramçylyk saçaklary giňden ýazylyp, milli tagamlar we süýjülikler hödür edilýär.
Oraza baýramynda türkmen maşgalalarynda bereketli saçaklar giňden ýazylýar. Esasy tagamlar hökmünde palaw, dograma we dürli etli naharlar taýýarlanylýar. Şeýle hem pişme, bogursak we dürli süýjülikler saçagyň bezegi bolup durýar. Bu gün maşgala agzalary, garyndaşlar we goňşular biri-birini myhmançylyga çagyrýarlar. Süýjülikleriň we datly tagamlaryň köp bolmagy, agyz beklemek döwrüniň tamamlanandygynyň we şatlygyň nyşanydyr.
Bu baýramyň iň möhüm dini taraplaryndan biri Zakat al-Fitr ýa-da Fitre sadakasydyr. Her bir musulman öz maddy ýagdaýyna görä garyp-gasarlara we mätäçlere sadaka bermelidir. Şeýle hem, ertir namazyndan soň okalýan ýörite baýram namazy jemgyýeti birleşdirýän esasy rituallaryň biridir. Adamlar namaza barýan ýollarynda we metjitlerde takbyr aýdyp, Allany ýatlaýarlar we geçen Remezan aýy üçin şükür edýärler.
Syýahatçylar baýramçylyk günlerinde metjitlere barylanda edep kadalaryna eýe bolmalydyrlar. Egniňi we dyzyňy ýapýan sypaýy eşikler geýmek, aýallar üçin bolsa başyny örtmek hökmandyr. Eger bir maşgala sizi myhmançylyga çagyrsa, höwes bilen kabul etmek we «Oraza baýramyňyz gutly bolsun» diýip gutlamak hormat goýdugyňyzy görkezýär. Şäher içindäki transportyň we köçeleriň, esasan hem Aşgabadyň uly metjitleriniň töwereginiň adatdakysyndan has köp adamly boljakdygyny göz öňünde tutuň.
Oraza baýramy yslamdaky iki uly baýramyň biridir we ol Gurban baýramyndan öň gelýän «kiçi baýram» hasaplanýar. Türkmenistanyň senenamasyna görä, 2026-njy ýylda bu baýram Milli bahar baýramy (Nowruz) bilen utgaşýar. March 20, 2026 senesindäki Oraza baýramyndan soňra, 21-22-nji martda Nowruz bellenilýär. Bu ýagdaý ýurtda birnäçe gün dowam edýän uly dabaralaryň we milli şowhunyň döremegine sebäp bolýar.
Oraza Bayram dates in Turkmenistan from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Sunday | March 30, 2025 |
| 2024 | Wednesday | April 10, 2024 |
| 2023 | Friday | April 21, 2023 |
| 2022 | Monday | May 2, 2022 |
| 2021 | Thursday | May 13, 2021 |
| 2020 | Sunday | May 24, 2020 |
| 2019 | Tuesday | June 4, 2019 |
| 2018 | Friday | June 15, 2018 |
| 2017 | Monday | June 26, 2017 |
| 2016 | Thursday | July 7, 2016 |
| 2015 | Saturday | July 18, 2015 |
| 2014 | Tuesday | July 29, 2014 |
| 2013 | Thursday | August 8, 2013 |
| 2012 | Sunday | August 19, 2012 |
| 2011 | Wednesday | August 31, 2011 |
| 2010 | Friday | September 10, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.