Tet Holiday

Tết Nguyên Đán: Tinh Hoa Văn Hóa và Linh Hồn của Dân Tộc Việt Nam

Tết Nguyên Đán, hay thường được gọi ngắn gọn là Tết, không chỉ đơn thuần là một kỳ nghỉ lễ chuyển giao giữa năm cũ và năm mới theo âm lịch. Đây là ngày lễ quan trọng nhất, thiêng liêng nhất và có sức ảnh hưởng sâu rộng nhất trong đời sống tinh thần của người dân Việt Nam. "Tết" là cách đọc chệch từ chữ "Tiết", và "Nguyên Đán" có nghĩa là sự khởi đầu của một buổi sáng sớm. Đối với người Việt, Tết là dịp để tạ ơn thần linh, tưởng nhớ tổ tiên, là thời điểm để mọi thành viên trong gia đình dù ở xa đến đâu cũng cố gắng trở về đoàn tụ dưới một mái nhà.

Cái hay của Tết không chỉ nằm ở những ngày chính hội mà còn nằm ở không khí chuẩn bị rộn ràng suốt nhiều tuần trước đó. Đó là lúc những con phố rực rỡ sắc hoa, tiếng nhạc xuân vang lên khắp các ngõ ngách, và mùi khói hương trầm thoang thoảng trong gió lạnh cuối đông. Tết mang ý nghĩa của sự đổi mới, là cơ hội để con người rũ bỏ những điều không may của năm cũ, cùng nhau cầu chúc cho một năm mới an khang, thịnh vượng và tràn đầy hy vọng. Đây là một trải nghiệm văn hóa đa sắc màu, kết hợp giữa các nghi lễ tâm linh trang trọng và những hoạt động vui chơi giải trí dân gian đặc sắc.

Trong tâm thức của mỗi người con đất Việt, Tết là biểu tượng của sự sum vầy. Dù cuộc sống hiện đại có bận rộn đến thế nào, Tết vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi là sợi dây kết nối các thế hệ. Mọi hận thù, xích mích đều được gác lại, thay vào đó là những lời chúc tốt đẹp, những nụ cười rạng rỡ và những phong bao lì xì đỏ thắm mang lại may mắn. Tết chính là tấm gương phản chiếu rõ nét nhất bản sắc, tâm hồn và lòng hiếu khách của con người Việt Nam đối với bạn bè quốc tế.

Tết Nguyên Đán 2026 diễn ra khi nào?

Năm 2026 là năm Bính Ngọ (năm con Ngựa). Theo lịch âm và các quy định hiện hành về nghỉ lễ tại Việt Nam, thông tin cụ thể về ngày Tết như sau:

Ngày chính thức: Mùng 1 Tết sẽ rơi vào Saturday, ngày February 21, 2026. Thời gian còn lại: Hiện tại còn 49 ngày nữa là đến Tết. Tính chất ngày lễ: Ngày Tết không cố định theo dương lịch mà thay đổi hàng năm dựa trên chu kỳ của mặt trăng. Thông thường, Tết thường rơi vào khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 dương lịch.

Trong năm 2026, người lao động tại Việt Nam dự kiến sẽ có một kỳ nghỉ kéo dài 9 ngày liên tiếp, từ ngày 14/02/2026 đến hết ngày 22/02/2026 (tức từ ngày 27 tháng Chạp năm Ất Tỵ đến hết mùng 5 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Đây là khoảng thời gian lý tưởng để mọi người nghỉ ngơi sau một năm làm việc vất vả và tham gia vào các hoạt động lễ hội truyền thống.

Lịch trình và Các cột mốc thời gian quan trọng của mùa Tết

Mùa Tết không chỉ gói gọn trong 3 ngày đầu năm mà là một chuỗi các sự kiện kéo dài gần một tháng.

1. Giai đoạn chuẩn bị (Từ 23 tháng Chạp đến 29/30 Tết)

Giai đoạn này được gọi là "Sắm Tết" và "Dọn Tết". Ngày 23 tháng Chạp (Tết Ông Công Ông Táo): Đây là ngày khởi đầu chính thức cho mùa Tết. Theo truyền thuyết, các vị thần bếp (Táo quân) sẽ cưỡi cá chép lên trời để báo cáo với Ngọc Hoàng về những việc làm của gia đình trong suốt một năm qua. Người dân thường làm mâm cỗ mặn và thả cá chép ra sông, hồ. Từ 25 đến 29 Tết: Đây là lúc các chợ hoa, siêu thị trở nên đông đúc nhất. Mọi người đi mua sắm quần áo mới, thực phẩm và đặc biệt là hoa trang trí như hoa đào (ở miền Bắc) hoặc hoa mai (ở miền Nam), cây quất, cây cúc. Nhà cửa được quét dọn sạch sẽ, sơn sửa lại để đón vận may.

2. Đêm Giao thừa (Trưa và tối ngày 16/02/2026)

Giao thừa là thời khắc chuyển giao thiêng liêng giữa năm cũ và năm mới. Bữa cơm tất niên: Gia đình quây quần bên mâm cơm cuối năm vào chiều 30 Tết. Đây là bữa ăn quan trọng nhất năm để tổng kết và chia sẻ. Cúng Giao thừa: Vào đúng 12 giờ đêm, các gia đình thực hiện nghi lễ cúng ngoài trời và trong nhà để tiễn đưa các vị thần cũ và đón các vị thần mới cai quản hạ giới. Xông đất (Xông nhà): Người Việt tin rằng người đầu tiên bước chân vào nhà sau giờ Giao thừa sẽ quyết định vận hạn của gia đình trong cả năm. Do đó, gia chủ thường nhờ người có tuổi hợp, tính cách hiền hòa, thành đạt đến xông đất.

3. Những ngày đầu năm mới

Mỗi ngày Tết đều có ý nghĩa riêng theo quan niệm truyền thống: Mùng 1 Tết (17/02/2026) - Tết Cha: Ngày này dành riêng cho gia đình nội tộc. Mọi người chúc Tết ông bà, cha mẹ và nhận lì xì. Đi chùa cầu may là hoạt động phổ biến trong ngày này. Mùng 2 Tết (18/02/2026) - Tết Mẹ: Gia đình thường về thăm nhà ngoại, chúc Tết họ hàng bên mẹ. Mùng 3 Tết (19/02/2026) - Tết Thầy: "Mùng một tết cha, mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy". Đây là ngày để học trò đến thăm hỏi và tri ân những người thầy, người cô đã dạy dỗ mình.

Phong tục và Truyền thống đặc sắc

Tết Việt Nam là một kho tàng phong tục tập quán vô cùng phong phú, phản ánh tư duy nhân văn và lòng biết ơn của người Việt.

Mâm ngũ quả và Trang trí nhà cửa

Mâm ngũ quả đặt trên bàn thờ tổ tiên là sự hội tụ của 5 loại trái cây với màu sắc khác nhau, tượng trưng cho ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) và mong ước về sự đủ đầy. Ở miền Nam, người dân thường chọn các loại quả: Cầu, Sung, Dừa, Đủ, Xoài (đọc lái thành "Cầu vừa đủ xài").

Về hoa, miền Bắc chuộng hoa đào với sắc hồng thắm tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở và xua đuổi tà ma. Miền Nam lại yêu thích hoa mai vàng rực rỡ, tượng trưng cho sự giàu sang, phú quý. Ngoài ra, cây quất với những quả chín mọng cũng là biểu tượng của sự may mắn, đa lộc.

Ẩm thực ngày Tết

Ẩm thực là linh hồn của Tết. "Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ / Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh" là câu đối kinh điển mô tả về Tết xưa. Bánh Chưng (miền Bắc) và Bánh Tét (miền Nam): Được làm từ gạo nếp, đậu xanh và thịt lợn, gói trong lá dong hoặc lá chuối. Bánh Chưng hình vuông tượng trưng cho Đất, Bánh Tét hình trụ tròn. Việc cả gia đình thức đêm ngồi canh nồi bánh chưng bên bếp lửa hồng là ký ức đẹp nhất của nhiều thế hệ. Giò lụa, giò thủ: Những món ăn tinh tế, sang trọng trên mâm cỗ. Mứt Tết: Các loại củ quả được sên với đường như mứt dừa, mứt gừng, mứt hạt sen... dùng để tiếp khách cùng với trà nóng.

Lì xì và Chúc Tết

Người lớn trao cho trẻ em những chiếc phong bao đỏ chứa tiền mới bên trong kèm theo những lời chúc hay ăn chóng lớn, học hành tiến tới. Ngược lại, con cháu chúc ông bà sống lâu trăm tuổi. Hành động này không quan trọng ở giá trị vật chất mà nằm ở ý nghĩa tinh thần, trao đi may mắn và sự quan tâm.

Những điều kiêng kỵ

Để đảm bảo một năm mới suôn sẻ, người Việt có một số điều kiêng kỵ trong ngày Tết như: Không quét nhà vào mùng 1 (vì tin rằng sẽ quét đi tài lộc). Không làm vỡ bát đĩa (tránh sự chia lìa, đổ vỡ). Không vay mượn tiền bạc đầu năm. Tránh nói những lời tiêu cực, cãi vã.

Thông tin thực tiễn dành cho khách du lịch và người nước ngoài

Nếu bạn có kế hoạch đến Việt Nam vào dịp Tết 2026, đây là những điều bạn cần đặc biệt lưu ý để có một chuyến đi thuận lợi:

1. Vấn đề Di chuyển và Đặt chỗ

Giai đoạn từ 10/02 đến 16/02/2026 là thời điểm cao điểm nhất về giao thông. Hàng triệu người lao động di chuyển từ các thành phố lớn về quê và ngược lại sau Tết. Lời khuyên: Hãy đặt vé máy bay, vé tàu hỏa và xe khách trước ít nhất 2-3 tháng. Giá vé trong dịp này thường tăng cao và tình trạng cháy vé xảy ra rất sớm. Giao thông đô thị: Trong các ngày mùng 1, mùng 2 và mùng 3 Tết, đường phố tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh thường rất vắng vẻ, không còn cảnh tắc đường, mang lại một vẻ đẹp bình yên hiếm có.

2. Dịch vụ và Kinh doanh

Đóng cửa: Hầu hết các cơ quan chính phủ, văn phòng, ngân hàng, chợ truyền thống và các cửa hàng nhỏ lẻ sẽ đóng cửa ít nhất từ mùng 1 đến hết mùng 3 Tết. Mở cửa: Các trung tâm thương mại lớn, rạp chiếu phim và các chuỗi cửa hàng tiện lợi (như Circle K, WinMart+) thường chỉ nghỉ chiều 30 và mùng 1, sau đó hoạt động trở lại rất sớm. Các khách sạn và nhà hàng phục vụ khách du lịch tại các khu phố Tây vẫn hoạt động bình thường nhưng có thể tính thêm phí dịch vụ (surcharge) từ 10-30%. Giá cả: Giá cả dịch vụ ăn uống và đi lại (Grab, Taxi) có thể tăng nhẹ trong những ngày này.

3. Thời điểm tham quan lý tưởng

Trước Tết (25/01 - 10/02): Đây là lúc tuyệt vời nhất để cảm nhận không khí chuẩn bị. Bạn nên ghé thăm các chợ hoa (như chợ hoa Quảng Bá ở Hà Nội hay bến Bình Đông ở Sài Gòn) để thấy sự nhộn nhịp. Trong Tết (17/02 - 20/02): Thích hợp cho những ai muốn tìm hiểu về các nghi lễ tại đền chùa và tận hưởng sự tĩnh lặng của phố phường. Tuy nhiên, bạn sẽ gặp khó khăn trong việc tìm quán ăn địa phương. Sau Tết (từ 23/02 trở đi): Các lễ hội chùa chiền bắt đầu rộn ràng trên khắp cả nước. Đây là lúc các hoạt động kinh doanh đã quay trở lại quỹ đạo bình thường.

Tết có phải là ngày nghỉ lễ chính thức không?

Câu trả lời là CÓ. Tết Nguyên Đán là kỳ nghỉ lễ dài nhất và quan trọng nhất trong bộ luật lao động của Việt Nam.

Đối với người lao động: Đây là những ngày nghỉ có hưởng lương. Theo quy định, nếu người lao động đi làm vào những ngày Tết chính thức, họ sẽ được nhận mức lương ít nhất bằng 300% so với ngày thường, chưa kể tiền lương ngày lễ. Đối với học sinh, sinh viên: Thường có kỳ nghỉ dài hơn người lao động, có thể kéo dài từ 2 đến 3 tuần tùy theo lịch của từng trường và địa phương. Tình trạng hoạt động: Ngân hàng và Cơ quan hành chính: Đóng cửa hoàn toàn trong suốt kỳ nghỉ chính thức (9 ngày trong năm 2026). Bệnh viện: Luôn có đội ngũ trực cấp cứu 24/7 nhưng các khoa khám bệnh thường lệ sẽ nghỉ. Bưu điện và dịch vụ giao hàng: Hoạt động hạn chế hoặc tạm dừng trong khoảng từ 29 Tết đến mùng 3 Tết.

Tết là một trải nghiệm "vừa thách thức vừa thú vị" đối với du khách. Thách thức ở khâu hậu cần (di chuyển, dịch vụ đóng cửa) nhưng bù lại, bạn sẽ được chứng kiến một Việt Nam rực rỡ nhất, ấm áp tình người nhất và đậm đà bản sắc văn hóa nhất. Nếu bạn có cơ hội được một người bạn Việt Nam mời về nhà ăn cơm Tết, đừng ngần ngại đồng ý, bởi đó là cách nhanh nhất và chân thực nhất để chạm vào linh hồn của đất nước này.

Hy vọng hướng dẫn toàn diện này sẽ giúp bạn có một kỳ nghỉ Tết 2026 thật trọn vẹn và ý nghĩa tại Việt Nam. Chúc mừng năm mới - An khang thịnh vượng!