Happy Birthday of Imam Ali and Father's Day!

ولادت حضرت علی (ع) و روز پدر در ایران: پیوندی میان معنویت و تکریم خانواده

در فرهنگ غنی و مذهبی ایران، برخی روزها فراتر از یک تاریخ ساده در تقویم هستند؛ آن‌ها نمادی از هویت، اعتقاد و پیوندهای عمیق عاطفی میان اعضای جامعه محسوب می‌شوند. سیزدهم رجب، سالروز ولادت با سعادت نخستین پیشوای شیعیان جهان، امام علی بن ابی‌طالب (ع)، یکی از این روزهای فرخنده است که در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به عنوان «روز پدر» و «روز مرد» نام‌گذاری شده است. این روز نه تنها یک مناسبت مذهبی بزرگ برای بزرگداشت مقام والای ولایت و امامت است، بلکه فرصتی است ملی برای ارج نهادن به زحمات پدران و مردانی که ستون‌های استوار خانواده و جامعه به شمار می‌روند.

ترکیب این دو مناسبت در یک روز، هوشمندی فرهنگی خاصی را نشان می‌دهد. از یک سو، امام علی (ع) در فرهنگ اسلامی به عنوان الگوی کامل عدالت، شجاعت، مروت و پدری مهربان شناخته می‌شوند که یتیمان را تحت حمایت خود می‌گرفتند و از سوی دیگر، انتخاب این روز برای تجلیل از پدران، به این نقش کلیدی در خانواده قداست و معنای بیشتری می‌بخشد. در این روز، فضای شهرهای ایران آکنده از عطر گل و شیرینی می‌شود و لبخند رضایت بر لبان پدرانی می‌نشیند که فرزندانشان با شاخه‌ای گل یا هدیه‌ای کوچک، به دیدارشان می‌روند تا بگویند قدردان تمام فداکاری‌های آن‌ها هستند.

این جشن بزرگ، تجلی‌گر وحدت میان باورهای دینی و سنت‌های اخلاقی است. ایرانیان با هر گرایش و سلیقه‌ای، در این روز گرد هم می‌آیند تا به بازخوانی فضایل اخلاقی امیرالمؤمنین بپردازند و در عین حال، سنت حسنه صله رحم و احترام به بزرگترها را به جای آورند. این مناسبت، پلی است میان آسمان و زمین؛ جایی که ذکر نام "علی" با بوسه بر دستان پدر گره می‌خورد.

تاریخ برگزاری در سال 2026

این مناسبت فرخنده بر اساس تقویم قمری (۱۳ رجب) تعیین می‌شود و به همین دلیل تاریخ آن در تقویم خورشیدی و میلادی هر ساله در حال تغییر است. برای سال پیش رو، جزئیات زمانی این رویداد به شرح زیر است:

روز هفته: Saturday تاریخ دقیق: January 3, 2026 زمان باقی‌مانده: 0 روز تا این جشن بزرگ باقی مانده است.

خرید هدیه: خرید هدایایی نظیر پوشاک، عطر، کتاب یا ابزارهای مورد علاقه پدران مرسوم است. البته در سال‌های اخیر، شوخی‌های فرهنگی درباره خرید "جوراب" به عنوان هدیه کلیشه‌ای روز مرد در شبکه‌های اجتماعی رواج یافته، اما واقعیت این است که این روز فرصتی برای ابراز محبت صمیمانه است، فارغ از ارزش مادی هدیه. ضیافت شام: بسیاری از خانواده‌های ایرانی در این شب دور هم جمع می‌شوند و شام را در کنار بزرگترها صرف می‌کنند. غذاهای سنتی ایرانی مانند قرمه سبزی، فسنجان یا کباب معمولاً زینت‌بخش سفره‌های این شب هستند. تجلیل از همسران: علاوه بر پدران، زنان ایرانی نیز با تهیه هدیه یا برگزاری جشنی کوچک، از زحمات همسران خود قدردانی می‌کنند.

فضای عمومی و سیمای شهر

با نزدیک شدن به January 3, 2026، چهره شهرهای ایران تغییر می‌کند. شهرداری‌ها با نصب بنرهای تبریک، پرچم‌های رنگی و نورپردازی‌های ویژه در میادین اصلی، فضایی شاد ایجاد می‌کنند. در بسیاری از محلات، ایستگاه‌های صلواتی برپا می‌شود که با پخش صوت مولودی، از رهگذران با چای، شربت و شیرینی پذیرایی می‌کنند.

رسانه ملی (صدا و سیمای ایران) نیز با پخش برنامه‌های شاد، جُنگ‌های شبانه و فیلم‌های سینمایی مرتبط، به استقبال این روز می‌رود. همچنین بسیاری از نهادهای دولتی و خصوصی مراسم تجلیلی برای کارکنان مرد خود برگزار کرده و از پدران نمونه تجلیل به عمل می‌آورند.

اطلاعات کاربردی برای بازدیدکنندگان و اتباع خارجی

اگر در زمان این تعطیلات در ایران هستید، توجه به نکات زیر می‌تواند به شما در درک بهتر فضا و برنامه‌ریزی سفر کمک کند:

۱. وضعیت تعطیلات: روز سیزدهم رجب در ایران تعطیل رسمی است. این بدان معناست که: تمامی ادارات دولتی، بانک‌ها، مدارس و دانشگاه‌ها تعطیل هستند. بسیاری از کسب‌وکارهای خصوصی و بازارهای سنتی ممکن است بسته باشند یا با ساعات کاری محدود فعالیت کنند. مراکز تفریحی، پارک‌ها، رستوران‌ها و موزه‌ها معمولاً باز هستند و اتفاقاً روز شلوغی را پشت سر می‌گذارند.

۴. مقاصد پیشنهادی: مشهد: حضور در حرم امام رضا (ع) در این روز تجربه‌ای معنوی و منحصربه‌فرد است. چراغانی‌های حرم و نقاره‌زنی‌ها حال و هوای خاصی دارد. قم: حرم حضرت معصومه (س) نیز مرکز تجمعات بزرگ شیعیان در این روز است. زورخانه‌ها: امام علی (ع) پیشوای ورزشکاران باستانی و پهلوانان ایران هستند. بازدید از یک زورخانه در این روز و تماشای ورزش باستانی که با ذکر نام علی (ع) همراه است، بسیار توصیه می‌شود.

جایگاه امام علی (ع) در فرهنگ و ادبیات فارسی

ارادت ایرانیان به امام علی (ع) تنها به مذهب محدود نمی‌شود، بلکه در تار و پود هنر و ادبیات این سرزمین رخنه کرده است. شاعران بزرگی چون فردوسی، سعدی، حافظ و در دوران معاصر، شهریار، زیباترین اشعار خود را در وصف ایشان سروده‌اند. شعر معروف "علی ای همای رحمت" سروده استاد شهریار، یکی از محبوب‌ترین اشعاری است که در روز پدر در بسیاری از محافل خوانده می‌شود.

در هنر خوشنویسی نیز، نام "علی" و کلمات قصار ایشان همواره موضوع اصلی آثار هنرمندان برجسته بوده است. این پیوند عمیق فرهنگی باعث شده که روز ولادت ایشان، برای هر ایرانی، فارغ از میزان تقید مذهبی، روزی محترم و ارزشمند باشد.

وضعیت تعطیلات رسمی

همان‌طور که اشاره شد، این روز یک تعطیل رسمی ملی در سراسر ایران است. خدمات ضروری مانند بخش‌های اورژانس بیمارستان‌ها، آتش‌نشانی و نیروهای انتظامی به صورت شبانه‌روزی فعال هستند. فروشگاه‌های مواد غذایی و نانوایی‌ها نیز معمولاً باز می‌مانند تا نیازهای مردم را تامین کنند. با این حال، اگر کار اداری یا بانکی دارید، باید بدانید که در تاریخ January 3, 2026 دسترسی به این خدمات امکان‌پذیر نیست و باید آن را به روز بعد موکول کنید.

خلاصه و جمع‌بندی

روز ولادت امام علی (ع) و روز پدر در سال 2026، فرصتی است برای بازگشت به ارزش‌های انسانی و خانوادگی. این روز که در Saturday مصادف با January 3, 2026 برگزار می‌شود، نمادی از پیوند ناگسستنی دین و زندگی در جامعه ایران است. در حالی که تنها 0 روز تا این مناسبت باقی مانده، شور و هیجان برای برگزاری مراسم‌های مذهبی و خریدهای روز پدر در میان مردم رو به افزایش است.

این روز به ما یادآوری می‌کند که پدران، همچون علی (ع)، مظهر قدرت در عین مهربانی و عدالت در عین عطوفت هستند. تجلیل از مقام پدر در این روز، در واقع تمرین قدرشناسی و پاسداشت ریشه‌هایی است که هویت ما را می‌سازند. چه در فضای معنوی مساجد و چه در کانون گرم خانواده، این روز پیامی جز عشق، احترام و وحدت ندارد.

امید است که این راهنما اطلاعات کاملی درباره این مناسبت بزرگ در اختیار شما قرار داده باشد. اگر در ایران هستید، پیشنهاد می‌شود حتماً در یکی از مراسم‌های عمومی شرکت کنید تا از نزدیک شاهد مهمان‌نوازی و ارادت قلبی ایرانیان به پیشوای بزرگشان و احترامی که برای بنیان خانواده قائل هستند، باشید.