Revolution Day

پیروزی انقلاب اسلامی: راهنمای جامع روز ۲۲ بهمن

بیست و دوم بهمن ماه در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران، نه تنها یک تعطیلات ساده، بلکه نمادین‌ترین روز در تاریخ معاصر این مرز و بوم است. این روز که با عنوان «روز پیروزی انقلاب اسلامی» شناخته می‌شود، سالگرد پایان نظام شاهنشاهی پهلوی و آغاز فصلی نوین در حیات سیاسی، اجتماعی و مذهبی ایران است. در این روز، ساختار قدرت در ایران به طور بنیادین تغییر کرد و حکومتی بر پایه آموزه‌های اسلامی و استقلال از قدرت‌های شرق و غرب بنا نهاده شد. عظمت این روز در حافظه جمعی ایرانیان به قدری است که هر ساله با برگزاری راهپیمایی‌های میلیونی و مراسم‌های گسترده، یاد و خاطره جان‌فشانی‌های دوران مبارزه زنده نگاه داشته می‌شود.

آنچه ۲۲ بهمن را از سایر روزهای تقویم متمایز می‌کند، ماهیت مردمی و حماسی آن است. این روز نقطه اوج مبارزات ده ساله و به ویژه اعتراضات پرشور سال ۱۳۵۷ است که به رهبری آیت‌الله روح‌الله خمینی به ثمر نشست. برای هواداران انقلاب، این روز نماد پیروزی اراده ملت بر استبداد داخلی و استعمار خارجی است. در این تاریخ، ارتش ایران اعلام بی‌طرفی کرد و تمام نهادهای قدرت به دست نیروهای انقلابی افتاد. این لحظه تاریخی، پایان ۲۵۰۰ سال نظام پادشاهی در ایران را رقم زد و راه را برای تشکیل جمهوری اسلامی هموار کرد، تغییری که نه تنها ایران، بلکه کل معادلات ژئوپلیتیک خاورمیانه و جهان را تحت تأثیر قرار داد.

در طول دهه‌های گذشته، این روز به فرصتی برای نمایش قدرت ملی و تجدید میثاق با آرمان‌های انقلاب تبدیل شده است. از لحاظ بصری، خیابان‌های شهرهای مختلف ایران در این روز شاهد حضور انبوهی از جمعیت است که با پرچم‌های ایران و شعارهای حماسی، مسیری طولانی را به سمت میادین اصلی طی می‌کنند. این روز فراتر از یک واقعه تاریخی، به عنوان یک هویت سیاسی برای نظام حاکم عمل می‌کند و هر ساله با شکوه خاصی برگزار می‌شود تا تداوم مسیر انقلاب را به جهانیان نشان دهد.

تاریخ برگزاری در سال 2026

مراسم بزرگداشت پیروزی انقلاب اسلامی هر ساله در تاریخ ۱۱ فوریه میلادی مطابق با ۲۲ بهمن ماه در تقویم هجری شمسی برگزار می‌شود. در سال 2026، این مناسبت بزرگ در روز Wednesday مصادف با February 11, 2026 برگزار خواهد شد.

با توجه به زمان باقی‌مانده، دقیقاً 39 روز تا فرا رسیدن این سالگرد تاریخی زمان باقی است. لازم به ذکر است که تاریخ این روز در تقویم ایرانی (شمسی) ثابت است و هر ساله در ۲۲ بهمن برگزار می‌شود، اما به دلیل تفاوت در طول سال‌های شمسی و میلادی، ممکن است در تقویم میلادی با جابجایی جزئی همراه باشد، هرچند که معمولاً با ۱۱ فوریه مطابقت دارد.

پیشینه تاریخی و ریشه‌های انقلاب

برای درک اهمیت ۲۲ بهمن، باید به حوادثی که در سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۸-۱۹۷۹ میلادی) رخ داد، نگریست. انقلاب ایران نتیجه دهه‌ها نارضایتی از سیاست‌های محمدرضا شاه پهلوی بود. مخالفان، شاه را به دیکتاتوری، فساد مالی، و وابستگی بیش از حد به ایالات متحده آمریکا متهم می‌کردند. همچنین، برنامه‌های مدرنیزاسیون سریع او که با عنوان «انقلاب سفید» شناخته می‌شد، باعث ایجاد شکاف‌های طبقاتی و نارضایتی در میان قشر مذهبی و سنتی جامعه شده بود.

رهبری این مبارزات را آیت‌الله روح‌الله خمینی بر عهده داشت که سال‌ها در تبعید (در عراق و سپس فرانسه) به سر می‌برد. پیام‌های او از طریق نوار کاست و اعلامیه‌های مخفیانه به گوش مردم می‌رسید. با شدت گرفتن اعتراضات در سال ۱۳۵۷، اعتصابات سراسری اقتصاد کشور را فلج کرد. در ۱۶ ژانویه ۱۹۷۹ (۲۶ دی ۱۳۵۷)، شاه مجبور به ترک ایران شد. بازگشت پیروزمندانه امام خمینی در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ به تهران، آغاز دوره‌ای موسوم به «دهه فجر» بود.

در فاصله بین ۱۲ تا ۲۲ بهمن، درگیری‌های شدیدی میان نیروهای وفادار به گارد جاویدان و مردم مسلح رخ داد. سرانجام در صبح روز ۲۲ بهمن، شورای عالی ارتش اعلام بی‌طرفی کرد تا از خونریزی بیشتر جلوگیری شود. با خروج ارتش از صحنه، ایستگاه‌های رادیو و تلویزیون، کلانتری‌ها و کاخ‌های سلطنتی یکی پس از دیگری به تصرف مردم درآمد. صدای گوینده رادیو که اعلام کرد: «این صدای راستین ملت ایران است، صدای انقلاب»، به یکی از ماندگارترین لحظات تاریخ ایران تبدیل شد. پس از آن، در فروردین ۱۳۵۹، یک همه‌پرسی ملی برگزار شد که در آن بیش از ۹۸ درصد رای‌دهندگان به استقرار نظام جمهوری اسلامی آری گفتند.

آیین‌ها و نحوه برگزاری مراسم

مراسم ۲۲ بهمن با برنامه‌ریزی‌های گسترده دولتی و حضور خودجوش مردمی همراه است. این جشن‌ها بخشی از یک بازه زمانی ۱۰ روزه به نام «دهه فجر» هستند که از ۱۲ بهمن (سالروز بازگشت امام خمینی) آغاز شده و در ۲۲ بهمن به اوج خود می‌رسد.

۱. راهپیمایی سراسری: اصلی‌ترین رویکرد این روز، راهپیمایی‌های عظیمی است که در تمام شهرها و روستاهای ایران برگزار می‌شود. در تهران، مسیرهای متعددی به سمت میدان آزادی (که پیش از انقلاب میدان شهیاد نام داشت) منتهی می‌شود. این میدان به عنوان نماد معماری مدرن تهران، در این روز میزبان صدها هزار نفر است که برای شنیدن سخنرانی رئیس‌جمهور تجمع می‌کنند.

۲. تزیینات شهری و نورافشانی: شهرداری‌ها و نهادهای فرهنگی از روزهای قبل، خیابان‌ها را با پرچم‌های ایران، بنرهای انقلابی و چراغانی‌های رنگارنگ تزیین می‌کنند. در شب ۲۱ بهمن، رأس ساعت ۲۱:۰۰، سنتی وجود دارد که مردم از پشت‌بام‌ها یا پنجره‌های منازل خود بانگ «الله اکبر» سر می‌دهند و همزمان در میادین اصلی شهرها مراسم نورافشانی بزرگی برگزار می‌شود.

۳. نمایش دستاوردهای نظامی و علمی: در حاشیه راهپیمایی‌ها، معمولاً نیروهای مسلح ایران آخرین دستاوردهای موشکی، پهپادی و تجهیزات نظامی خود را به نمایش می‌گذارند. این کار با هدف نمایش اقتدار ملی و بازدارندگی در برابر تهدیدات خارجی انجام می‌شود. همچنین غرفه‌های فرهنگی و علمی متعددی در طول مسیر راهپیمایی برپا می‌گردد.

۴. برنامه‌های فرهنگی و رسانه‌ای: صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در طول دهه فجر، فیلم‌های مستند از وقایع سال ۵۷، سرودهای انقلابی قدیمی و گفتگو با مبارزان آن دوران را پخش می‌کند. جشنواره‌های مهمی مانند «جشنواره فیلم فجر»، «جشنواره موسیقی فجر» و «جشنواره تئاتر فجر» که بزرگترین رویدادهای هنری کشور هستند، در همین ایام برگزار می‌شوند.

نمادها و شعارها

در روز ۲۲ بهمن، استفاده از نمادهای خاصی بسیار رایج است. پرچم سه رنگ ایران (سبز، سفید، قرمز) در دست اکثر شرکت‌کنندگان دیده می‌شود. شعارهای اصلی این روز همچنان بر پایه اصول «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» استوار است. همچنین شعارهای ضد استکباری علیه سیاست‌های آمریکا و اسرائیل به عنوان بخشی ثابت از ادبیات سیاسی این مراسم شنیده می‌شود. تصاویر امام خمینی (بنیانگذار انقلاب) و آیت‌الله خامنه‌ای (رهبر فعلی) در سراسر مسیرهای راهپیمایی به چشم می‌خورد.

برخلاف اعیاد مذهبی یا نوروز که تمرکز بر خانواده و غذاهای خاص است، ۲۲ بهمن یک جشن سیاسی-میهنی است. هدف اصلی از تجمع در این روز، نشان دادن وحدت ملی و حمایت از نظام حاکم است. به همین دلیل، فضای شهر بیشتر حماسی و رسمی است تا تفریحی.

وضعیت تعطیلات رسمی و خدمات عمومی

روز ۲۲ بهمن در ایران یک تعطیل رسمی سراسری است. این بدان معناست که:

ادارات دولتی، بانک‌ها و مدارس: همگی به طور کامل تعطیل هستند. کسب‌وکارهای خصوصی: اکثر مغازه‌ها، پاساژها و بازارهای سنتی در نوبت صبح (زمان برگزاری راهپیمایی) بسته هستند. برخی فروشگاه‌های مواد غذایی و خدمات ضروری ممکن است در نوبت عصر باز کنند. حمل و نقل عمومی: در شهرهای بزرگ مانند تهران، مترو و اتوبوس‌رانی معمولاً خدمات رایگانی را برای انتقال راهپیمایان ارائه می‌دهند، اما باید توجه داشت که بسیاری از خیابان‌های مرکزی به دلیل ازدحام جمعیت مسدود می‌شوند و تردد خودروهای شخصی غیرممکن است. خدمات اضطراری: بیمارستان‌ها، آتش‌نشانی و پلیس در آماده‌باش کامل هستند.

برای مسافران و گردشگران، این تعطیلی به معنای متوقف شدن کارهای اداری و بانکی است، لذا توصیه می‌شود کارهای ضروری خود را به روزهای قبل یا بعد از آن موکول کنند.

اطلاعات کاربردی برای بازدیدکنندگان و اتباع خارجی

اگر در روز ۲۲ بهمن در ایران (به ویژه در تهران) حضور دارید، رعایت نکات زیر برای داشتن تجربه‌ای ایمن و آگاهانه ضروری است:

۱. محدودیت‌های ترافیکی: مرکز شهر تهران، به ویژه خیابان‌های انقلاب، آزادی و مسیرهای منتهی به میدان آزادی، از ساعات اولیه صبح کاملاً مسدود می‌شوند. اگر قصد رفتن به فرودگاه مهرآباد را دارید، باید از مسیرهای جایگزین استفاده کنید یا زمان بسیار بیشتری را در نظر بگیرید، زیرا این فرودگاه در نزدیکی کانون تجمع قرار دارد.

۲. عکاسی و فیلمبرداری: در حالی که عکاسی از جمعیت و مراسم عمومی معمولاً مجاز است، اما باید بسیار محتاط باشید. عکاسی از مراکز نظامی، ایستگاه‌های پلیس، ساختمان‌های دولتی حساس یا نیروهای امنیتی می‌تواند منجر به بازداشت یا ضبط دوربین شما شود. به عنوان یک تبعه خارجی، بهتر است قبل از عکاسی از چهره افراد یا صحنه‌های خاص، اجازه بگیرید.

۳. پوشش و رفتار: مانند همیشه در ایران، رعایت حجاب اسلامی برای زنان (روسری و مانتوی مناسب) و پوشش متین برای مردان الزامی است. با توجه به ماهیت ایدئولوژیک این روز، فضا حساس‌تر است؛ لذا از پوشیدن لباس‌هایی با نشانه‌های سیاسی مغایر با نظام یا نمادهای غربی زننده خودداری کنید.

۴. امنیت: به دلیل جمعیت میلیونی، جیب‌بری در شلوغی‌ها ممکن است رخ دهد. مراقب وسایل شخصی خود باشید. همچنین، به دلیل حضور گسترده نیروهای امنیتی، نظم خوبی برقرار است اما بازرسی‌های بدنی در مبادی ورودی به میدان اصلی (آزادی) امری عادی است.

۵. تعاملات اجتماعی: مردم ایران به مهمان‌نوازی مشهورند. ممکن است در طول راهپیمایی با افرادی مواجه شوید که بخواهند با شما درباره سیاست یا نظرتان درباره ایران صحبت کنند. توصیه می‌شود در این گفتگوها احترام را حفظ کرده و از ورود به بحث‌های جدلی یا تند سیاسی پرهیز کنید.

۶. خدمات پروازی: فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (که در خارج از شهر تهران قرار دارد) معمولاً به فعالیت خود ادامه می‌دهد، اما فرودگاه مهرآباد ممکن است در ساعاتی از صبح به دلیل برگزاری مراسم هوایی یا نزدیکی به راهپیمایی، محدودیت‌هایی در پروازهای داخلی داشته باشد. حتماً وضعیت پرواز خود را چک کنید.

اهمیت ۲۲ بهمن در سال ۲۰۲۶

در سال 2026، مراسم ۲۲ بهمن در روز چهارشنبه برگزار می‌شود. با توجه به اینکه این روز در میانه هفته قرار دارد، احتمالاً شاهد یک تعطیلی یک‌روزه قاطع خواهیم بود. برای کسانی که قصد سفر به ایران در این بازه زمانی را دارند، باید بدانند که این ایام مصادف با فصل زمستان است و هوای تهران و مناطق شمالی و غربی ایران سرد خواهد بود، لذا پوشیدن لباس گرم برای شرکت در مراسم‌های خیابانی الزامی است.

این روز برای دولت ایران فرصتی است تا مشروعیت مردمی خود را در سطح بین‌المللی به نمایش بگذارد. تحلیلگران سیاسی همواره تعداد شرکت‌کنندگان در این روز را به عنوان شاخصی برای ارزیابی ثبات داخلی کشور رصد می‌کنند. برای مردم عادی، این روز فرصتی برای استفاده از برنامه‌های فرهنگی رایگان، تماشای نمایش‌های هوایی و نظامی و تجربه یکی از بزرگترین تجمعات انسانی در جهان است.

در نهایت، پیروزی انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن، واقعه‌ای است که ساختار اجتماعی ایران را دگرگون کرد. از تغییر در نظام آموزشی و حقوقی گرفته تا تغییر در سبک زندگی و روابط بین‌المللی، همگی ریشه در حوادث این روز تاریخی دارند. چه به عنوان یک ناظر سیاسی و چه به عنوان یک گردشگر، درک ابعاد مختلف این روز برای شناخت بهتر ایران امروز ضروری است.

خلاصه اطلاعات زمانی: سال: 2026 تاریخ: February 11, 2026 روز هفته: Wednesday زمان باقی‌مانده: 39 روز

به یاد داشته باشید که در این روز، قلب تپنده سیاسی ایران در خیابان آزادی تهران می‌تپد و تمامی فعالیت‌های دیگر تحت‌الشعاع این حماسه ملی قرار می‌گیرد. تعطیلی عمومی در این روز مطلق است و برنامه‌ریزی دقیق برای جابجایی در سطح شهر، کلید اصلی برای دوری از سردرگمی در ازدحام جمعیت خواهد بود.