Holiday Details
- Holiday Name
- Tsagaan Sar Holiday
- Country
- Mongolia
- Date
- February 21, 2026
- Day of Week
- Saturday
- Status
- 49 days away
- Weekend
- Falls on weekend
- About this Holiday
- Tsagaan Sar Holiday is a public holiday in Mongolia
Tsagaan Sar Holiday
Mongolia • February 21, 2026 • Saturday
49
Days
15
Hours
34
Mins
42
Secs
until Tsagaan Sar Holiday
Asia/Ulaanbaatar timezone
About Tsagaan Sar Holiday
Also known as: Цагаан сар
Монгол түмний уламжлалт Цагаан сарын баяр: Шинэчлэл, хүндэтгэл, соёлын өв
Монголчуудын хувьд Цагаан сар бол зөвхөн хуанлийн шинэ жил биш, харин үндэсний ижилсэл, түүх соёл, хүн хоорондын харилцааны хамгийн эрхэм нандин бүхнийг багтаасан төрт ёсны томоохон баяр юм. "Цагаан сар" гэх нэршил нь өөрөө цагаан идээ элбэгших, сэтгэл цагаан байх, өвлийг өнтэй давж хавартай золгохыг бэлгэддэг "Цагаан" хэмээх утгыг агуулдаг. Энэхүү баяр нь нүүдэлчин монголчуудын байгаль дэлхийтэйгээ харьцах ухаан, мал аж ахуйн соёлтой салшгүй холбоотой бөгөөд хатуу өвлийг давж, урин дулаан цаг ирж буйг тэмдэглэдэг баяр баясгалангийн илэрхийлэл юм.
Цагаан сарын баяр нь гэр бүлийн баяр байдаг. Энэ өдрүүдэд монголчууд ахмад настнаа хүндэтгэн золгож, ураг төрлийн хэлхээ холбоогоо бататган, ирж буй жилдээ аз жаргалтай, элбэг хангалуун байхыг ерөөдөг. Энэ бол зүгээр нэг баярын зоог барих бус, монгол хүний ёс зүй, зан заншил, уламжлалт мэдлэгийг хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх соёлын асар том сургууль юм. Цагаан сарын бэлгэдэл нь ариун байдал бөгөөд энэ үеэр хүмүүс муу санааг тэвчих, хэрүүл маргааныг цээрлэх, бие биедээ сайн сайхныг ерөөх зэрэг ёс зүйн өндөр хэм хэмжээг сахидаг.
2026 оны Цагаан сар хэзээ болох вэ?
Монголчууд Цагаан сарын баярыг билгийн тооллоор тэмдэглэдэг учраас жил бүрийн баяр болох өдөр нь өөр өөр байдаг. Билгийн тооллын хаврын тэргүүн сарын шинийн нэгэн нь өвлийн адаг сарын битүүний маргааш тохиодог бөгөөд энэ нь ихэвчлэн 1-р сарын сүүл эсвэл 2-р сарын дунд үед таардаг.
2026 онд Цагаан сарын баяр буюу Хаврын тэргүүн сарын шинийн нэгэн нь February 21, 2026 буюу Saturday гарагт тохиож байна. Өнөөдрөөс тооцоход баяр болоход 49 хоног үлдээд байна.
Цагаан сарын баяр нь тогтмол өдөргүй, хувьсах өдөртэй баяр юм. Энэ нь сарны мөчлөг дээр үндэслэсэн Төгсбуянт зурхайн тооллоор тодорхойлогддог. 2026 он нь аргын тооллоор 2026 он бөгөөд билгийн тооллоор "Гал" бичин жил дуусч, "Улаагчин Морин" жил (эсвэл тухайн жилийн зурхайгаас хамааран өөр байж болно, судалгаанд дурдсанаар Улаан Морин жил) гарч буйг тэмдэглэнэ.
Түүхэн үндэс ба гарал үүсэл
Цагаан сарын баярын түүх маш эртнийх юм. Түүхэн сурвалж бичгүүд, тэр дундаа "Монголын нууц товчоо"-нд тэмдэглэснээр, Чингис хаан 1206 онд Их Монгол Улсыг тунхаглаад, Цагаан сарыг төрийн баяр болгон албан ёсоор тэмдэглэж эхэлсэн гэдэг. Тэр үеэс өмнө монголчууд "Цагаан идээн" баяр гэж нэрлэн намар тэмдэглэдэг байсан бол Чингис хаан хавар болгон өөрчилсөн нь хавар цагт мал төллөж, амьдрал шинээр эхэлдэгтэй холбоотой байв.
Мөн Марко Пологийн тэмдэглэлд Хубилай хааны үеийн Цагаан сарын баяр хэрхэн нүсэр болдог байсан тухай, хүмүүс бүгд цагаан хувцас өмсөж, хаанд цагаан зүсмийн морьд бэлэглэдэг байсан тухай дурдсан байдаг. Энэхүү баяр нь цаг хугацааны явцад бөө мөргөл, буддын шашин болон нүүдэлчин ахуйн зан заншилтай холилдон баяжиж, өнөөгийн хэв шинжийг олжээ. ЮНЕСКО-ийн хүн төрөлхтний соёлын биет бус өвийн жагсаалтад бүртгүүлэхээр нэр дэвшсэн энэхүү баяр нь монгол үндэстний оршин тогтнохуйн нэгэн багана юм.
Бэлтгэл ажил: Баярын өмнөх сар
Цагаан сар болохоос хэдэн долоо хоногийн өмнө монгол айл бүр их бэлтгэлд ордог. Энэ нь зөвхөн идэж уухын бэлтгэл биш, сэтгэл санаа болон орчин тойрноо цэвэрлэх үйл явц юм.
- Гэр орноо цэвэрлэх: Монголчууд "Шинэ онд хир буртагтай орж болохгүй" гэж үздэг. Тиймээс гэр орон, хашаа хороо, малын саравчаа гялталтал цэвэрлэж, тоос шорооноос нь салгана. Энэ нь ирэх жилийн аз хийморийг дуудаж буй хэрэг юм.
- Идээ ундаа бэлтгэх: Хамгийн том ажил бол Бууз чимхэх юм. Дунджаар нэг айл 1000-аас 3000 гаруй бууз хийж, гадаа хөлдөөж хадгалдаг. Мөн Боорцог хайрч, цагаан идээгээ цуглуулна.
- Ууц ба Хэвийн боов: Цагаан сарын ширээний гол чимэг бол хонины бүтэн ууц болон хэвийн боовоор зассан "Идээ" юм. Хэвийн боовыг сондгой тоогоор (3, 5, 7, 9) үечлэн өрдөг нь жаргал, зовлон, жаргал гэсэн утгыг агуулдаг.
- Шинэ дээл хувцас: Баяраар өмсөх шинэ дээл, гутлаа бэлтгэнэ. Монголчууд Цагаан сараар заавал шинэ хувцас, эсвэл хамгийн сайн дээлээ өмсөхийг эрхэмлэдэг.
- Бэлэг сэлт: Зочдод өгөх бэлэг болон шинэ мөнгөн дэвсгэртүүдийг бэлтгэнэ.
Битүүн: Хуучин оны үдэлт
Шинийн нэгний өмнөх оройг Битүүн гэж нэрлэдэг. Энэ орой сар харагддаггүй тул ийнхүү нэрлэсэн. Битүүний орой гэр бүлээрээ цугларч, "Битүүлнэ".
Идээ зоог: Битүүний орой айл бүр хонины ууц эсвэл өвчүү чанаж, бууз жигнэн, цагаан идээгээр баялаг ширээ засдаг. Энэ орой цадтал идэх ёстой бөгөөд энэ нь ирэх жил өлсөхгүй, цатгалан явахыг бэлгэддэг. Бэлгэдэл: Гэрийнхээ тотгон дээр мөс, өвс тавьдаг. Энэ нь Лхам бурхны хүлэг морийг ундаалж, хооллож буй хэрэг гэж үздэг. Цээр: Битүүний орой айл хэсэхгүй, гэртээ байхыг эрхэмлэдэг. Мөн энэ орой нохой ч цатгалан байх ёстой гэдэг.
Шинийн нэгэн: Шинэ оны эхлэл
February 21, 2026-ны өглөө монголчууд маш эрт, нар мандахаас өмнө босдог. Энэ өдөр хамгийн чухал зан үйлүүд болдог.
1. Мөр гаргах
Өглөө эрт гэрийн эзэн зурхайд заасан зүг рүү гарч, тухайн жилийнхээ цээр, гай барцадыг арилган "Мөрөө гаргадаг". Энэ нь тухайн хүний жилтэй холбоотой байдаг.2. Золгох ёсон
Энэ бол Цагаан сарын хамгийн эрхэм хүндэтгэлийн зан үйл юм. Хүмүүс бие биетэйгээ золгохдоо залуу нь ахмад хүнийхээ тохойг доороос нь түшиж, "Амар байна уу?", "Тарган сайхан өвөлжив үү?" хэмээн мэндчилнэ. Ахмад нь хариуд нь "Амар мэнд ээ", "Мэнд сайхан" гэж хэлээд духыг нь үнэрлэнэ. Хадаг барих: Хүндэтгэлийн дээд илэрхийлэл болгон хадаг барьж золгодог. Эхнэр нөхөр хоёр золгодоггүй: Учир нь тэд нэг бие гэж тооцогддог тул золгох шаардлагагүй, харин бие биедээ бэлэг өгч болно.3. Уул овоонд гарах
Эрэгтэйчүүд өглөө эрт нар харахаар ойролцоох уул толгод дээр гарч, хийморио сэргээн, байгаль дэлхийдээ идээний дээжээ өргөдөг.Баярын өдрүүдийн үйл ажиллагаа (Шинийн 2, 3 болон цааш)
Цагаан сар албан ёсоор гурван өдөр үргэлжилдэг ч монголчууд шинийн 15 хүртэл золгосоор байдаг.
Айл хэсэх: Хүмүүс төрөл төрөгсөд, ах дүү, найз нөхдийнхөөгөөрөө зочилж, насны эрэмбээр золгоно. Айл бүрт ороход бууз, цагаан идээ, айраг, шөлөөр дайлна. Шагай няслах: Уламжлалт тоглоом болох шагайгаар "Алаг мэлхий өрөх", "Шагай няслах", "М้า уралдуулах" зэргээр тоглоно. Энэ нь мал сүрэг өсөхийг бэлгэддэг. Бэлэг гардуулах: Гэрээс гарч буй зочин бүрт гарын бэлэг өгнө. Энэ нь эд мөнгөний бэлэг гэхээсээ илүүтэйгээр сэтгэлийн өглөг, ирэх жилийн хишиг буян гэж үзэгддэг. Шашин номын үйл: Сүм хийдүүдэд тусгай хурал хуурж, хүмүүс жилийнхээ засал номыг хийлгэж, Гандантэгчинлэн хийд зэрэг газарт очиж мөргөдөг.Жуулчид болон гадаадын иргэдэд зориулсан зөвлөгөө
Хэрэв та 2026 оны Цагаан сараар Монголд байх бол дараах зүйлсийг анхаараарай:
- Үйлчилгээний газрууд: Баярын эхний 3 өдөр ихэнх дэлгүүр, ресторан, банк, төрийн байгууллагууд ажиллахгүй. Тиймээс хоол хүнс, хэрэгцээт зүйлсээ урьдчилаад базаах хэрэгтэй.
- Урилга: Монголчууд Цагаан сараар зочломтгой байдаг. Хэрэв таныг айлд уривал татгалзах хэрэггүй, энэ бол маш том хүндэтгэл юм.
- Ёс зүй: Айлд орохдоо босгон дээр гишгэж болохгүй. Малгайгаа өмсөж золгох нь зүйтэй. Ахмад хүнээс түрүүлж ам нээхгүй, асуултад нь найрсгаар хариулаарай.
- Хувцаслалт: Албаны эсвэл цэвэрхэн хувцаслах хэрэгтэй. Боломжтой бол монгол дээл өмсвөл нутгийн иргэд маш их баярлах болно.
- Бэлэг: Хэрэв айлд зочлох бол багахан хэмжээний бэлэг (чихэр, шоколад, дурсгалын зүйл) авч очих нь соёлтойд тооцогдоно.
- Цаг агаар: 2-р сар бол Монголд маш хүйтэн үе. Хөдөө орон нутгаар явах бол дулаан хувцас, үслэг эдлэл зайлшгүй шаардлагатай.
Цагаан сар ба Нийтийн амралт
Цагаан сар бол Монгол Улсын хуулиар тогтоосон нийтийн амралтын өдөр юм.
Амралтын хугацаа: Хуулийн дагуу билгийн тооллын шинийн 1, 2, 3-ны өдрүүдэд бүх нийтээр амардаг. 2026 онд энэ нь February 21, 2026-наас эхлэн 3 хоног үргэлжилнэ. Замын хөдөлгөөн: Баярын өдрүүдэд Улаанбаатар хотын замын хөдөлгөөн ердийнхөөс өөр байдаг. Заримдаа дугаарын хязгаарлалт үйлчилдэг бол баярын өдрүүдэд зам харьцангуй чөлөөтэй, харин хөдөөг чиглэсэн хөдөлгөөн ихэсдэг. Нээлттэй газрууд: Гандан хийд болон бусад томоохон сүм хийдүүд баярын үеэр хамгийн завгүй, нээлттэй байдаг газрууд юм. Мөн зарим музейнүүд тусгай цагийн хуваариар ажиллаж болно.Цагаан сар бол монгол хүний сэтгэлийн баяр, ураг төрлийн баяр, байгаль дэлхийн баяр юм. Энэхүү баяраар дамжуулан монголчууд өөрсдийн үнэт зүйл, эв нэгдлээ бататгаж, ирээдүй хойчдоо агуу түүхээ өвлүүлэн үлдээдэг билээ. Та бүхэн 2026 оны
Frequently Asked Questions
Common questions about Tsagaan Sar Holiday in Mongolia
Монгол түмний уламжлалт Цагаан сарын баяр буюу XVII жарны «Галзууруулагч» хэмээх Улаан морин жилийн шинийн нэгэн February 21, 2026 буюу Saturday гарагт тохиож байна. Өнөөдрөөс тооцвол баяр эхлэхэд 49 хоног үлдээд байна. Энэхүү баяр нь хаврын эхэн сарын шинийн нэгнээс гуравныг дуустал гурван өдрийн турш үргэлжилдэг үндэсний хамгийн том баяр юм.
Тийм ээ, Цагаан сар нь Монгол улсын бүх нийтийн амралтын өдөр юм. Хуулийн дагуу билгийн тооллын хаврын тэргүүн сарын шинийн 1, 2, 3-ны өдрүүдэд улс даяар амардаг. Энэ хугацаанд төрийн байгууллага, сургууль, цэцэрлэг болон ихэнх хувийн хэвшлийн газрууд хаагддаг тул иргэд хүнс болон бусад хэрэгцээт зүйлсээ урьдчилан бэлтгэх шаардлагатай байдаг.
Цагаан сар буюу «Цагаан сар» нь өвлийн хатууг өнтэй давж, урин хавартай золгосныг тэмдэглэдэг шинэчлэл, залуужилтын баяр юм. Энэхүү баяр нь 13-р зууны «Монголын нууц товчоо»-нд дурдагдсан эртний түүхтэй бөгөөд бөө мөргөл, буддын шашин болон нүүдэлчин ахуйн соёлыг хослуулсан байдаг. Цагаан өнгө нь ариун тунгалаг, аз жаргалыг бэлгэддэг бөгөөд ахмад настнаа хүндэтгэх, ураг төрлөө мэдэлцэх гүн гүнзгий утга агуулгатай.
Баярын бэлтгэл хэдэн долоо хоногийн өмнөөс эхэлдэг. Гэр орноо цэвэрлэж, шинэ дээл хувцас оёж, идээ ундаагаа бэлтгэнэ. Хамгийн гол бэлтгэл бол мянга мянган бууз чимхэх, боов боорцог хайрах, ууц мах чанах явдал юм. Мөн зочдод өгөх бэлэг болон шинэ мөнгөн дэвсгэртүүдийг урьдчилан зэхдэг. Битүүний өдөр буюу баярын өмнөх орой гэр бүлээрээ цуглаж, цадтал хооллон, Балданлхам бурхныг залах бэлтгэлээ базаадаг.
Шинийн нэгний өглөө нар мандахаас өмнө босч, шинэ дээлээ өмсөн зүг мөрөө гаргадаг. Эрэгтэйчүүд уулан дээр гарч нар хардаг уламжлалтай. Хамгийн чухал зан үйл бол «золголт» юм. Залуу хүн ахмад хүний тохойг доороос нь түшиж «Амар байна уу?» хэмээн мэндчилдэг. Харин эхнэр нөхөр хоёр «нэг бие» гэж үздэг тул хоорондоо золгодоггүй. Мөн хүмүүс хоорондоо хөөрөг зөрүүлэн мэндчилж, ирж буй жилийн өнгийг хэлэлцдэг.
Цагаан сараар монголчууд шагайн наадгайг өргөнөөр тоглодог. Үүнд шагай няслах, шагай шүүрэх, морь уралдуулах зэрэг багтах бөгөөд энэ нь мал сүргээ өсөж үржихийг бэлгэдсэн нүүдэлчин ахуйн салшгүй хэсэг юм. Мөн гэр бүлээрээ дуу хуур болж, үлгэр туульс ярих, ахмад настнуудынхаа сургаалыг сонсох зэргээр цагийг хөгжилтэй, утга төгөлдөр өнгөрүүлдэг.
Цагаан сар бол гэр бүлийн баяр тул олон нийтийн парад, жагсаал төдийлөн болдоггүй. Жуулчид Монгол айлд зочлохдоо дээл эсвэл албаны хувцас өмсөх, гутлаа тайлж орох, ахмад настнаас эхэлж мэндлэх зэрэг ёс заншлыг баримтлах нь зүйтэй. Мөн айлд орохдоо жижиг бэлэгтэй очих нь хүндэтгэлийн илэрхийлэл болно. Энэ үеэр цаг агаар маш хүйтэн байдаг тул дулаан хувцаслах шаардлагатайг анхаарна уу.
Баярын ширээний гол чимэг бол хэвийн боовоор зассан «идээ» буюу өрөм, ааруултай таваг, мөн хонины ууц юм. Хамгийн гол хоол нь жигнэсэн банш буюу «бууз» бөгөөд айл бүр ирсэн зочдоо халуун бууз, сүүтэй цайгаар дайлдаг. Цагаан идээ, айраг болон архи дарсыг тогтсон ёс журмын дагуу хүртдэг. Энэхүү өгөөмөр найр нь ирэх жилдээ идэж уухаар элбэг дэлбэг байхыг бэлгэддэг.
Historical Dates
Tsagaan Sar Holiday dates in Mongolia from 2020 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Sunday | March 2, 2025 |
| 2024 | Sunday | February 11, 2024 |
| 2023 | Wednesday | February 22, 2023 |
| 2022 | Thursday | February 3, 2022 |
| 2021 | Saturday | February 13, 2021 |
| 2020 | Tuesday | February 25, 2020 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.
Quick Actions
About Mongolia
- Country Code
- MN
- Continent
- Asia
- Total Holidays
- 12