Holiday Details
- Holiday Name
- March Equinox
- Country
- Uzbekistan
- Date
- March 20, 2026
- Day of Week
- Friday
- Status
- 76 days away
- About this Holiday
- March Equinox in Uzbekistan (Tashkent)
March Equinox
Uzbekistan • March 20, 2026 • Friday
76
Days
16
Hours
58
Mins
48
Secs
until March Equinox
Asia/Tashkent timezone
About March Equinox
Also known as: Navroʻz
O'zbekistonda Bahorgi Tengkunlik va Navro'z Ayyomi: Uyg'onish va Yangilanish Fasli
O'zbekiston zaminida bahorgi tengkunlik shunchaki astronomik hodisa emas, balki ming yillar davomida shakllangan boy madaniy meros, tabiatning qayta tug'ilishi va yangi yilning boshlanishidir. Ushbu kun quyosh nurlarining yer yuziga tik tushishi, kun va tunning tenglashishi bilan ajralib turadi. O'zbek xalqi uchun bu davr qishning qahratonidan so'ng tabiatning uyg'onishi, dalalarda dehqonchilik ishlarining boshlanishi va qalblarda ezgulik, shafqat hamda birdamlik tuyg'ularining jo'sh urishini anglatadi.
Bahorgi tengkunlikning mohiyati muvozanat va uyg'unlikda mujassamdir. Bu vaqtda koinotdagi yorug'lik va zulmat tenglashadi, bu esa insoniyatga hayotning davomiyligi va tabiatning o'zgarmas qonuniyatlarini eslatadi. O'zbekistonda ushbu astronomik hodisa bevosita Navro'z bayrami bilan bog'liq bo'lib, u xalqimizning eng suyukli va qadimiy bayramlaridan biri hisoblanadi. Navro'z — forscha "Yangi kun" degan ma'noni anglatib, u nafaqat taqvimiy yangilanish, balki ma'naviy poklanish davri hamdir.
2026-yilda Bahorgi Tengkunlik Qachon?
2026-yilda astronomik bahorgi tengkunlik O'zbekiston va butun Shimoliy yarim sharda quyidagi vaqtga to'g'ri keladi:
Sana: March 20, 2026 Hafta kuni: Friday Bayramgacha qolgan vaqt: 76 kun
Shuni ta'kidlash joizki, bahorgi tengkunlik sanasi har yili bir oz farq qilishi mumkin (odatda 19, 20 yoki 21-mart kunlari). Bu Yerning quyosh atrofida aylanish davri bilan bog'liq. O'zbekistonda rasmiy umumxalq bayrami va dam olish kuni sifatida 21-mart — Navro'z bayrami belgilangan. 2026-yilda ham asosiy tantanalar va dam olish kunlari aynan 21-martdan boshlanadi.
Tarixiy Ildizlar va Kelib Chikishi
Navro'z va bahorgi tengkunlikni nishonlash an'anasi juda qadimiy tarixga ega. Tarixiy ma'lumotlarga ko'ra, ushbu bayram 3000 yildan ortiq vaqt muqaddam qadimgi Xurosonda (hozirgi Eron va Markaziy Osiyo hududlarida) paydo bo'lgan. Zardushtiylik dinining muqaddas kitobi "Avesto"da ham bahorning kelishi va tabiatning uyg'onishi katta tantana bilan nishonlangani haqida ma'lumotlar keltirilgan.
O'zbekiston hududida, xususan, qadimgi Baqtriya, So'g'diyona va Xorazm davlatlarida Navro'z dehqonchilik mavsumining boshlanishi sifatida alohida ahamiyatga ega bo'lgan. Sovet ittifoqi davrida ushbu bayramni nishonlashga turli to'siqlar qo'yilgan, u uzoq vaqt davomida "diniy sarqit" sifatida taqiqlangan yoki norasmiy ravishda nishonlangan. Biroq, 1991-yilda O'zbekiston mustaqillikka erishgach, Navro'z o'zining haqiqiy qadr-qimmatini tikladi va davlat darajasidagi eng asosiy bayramlardan biriga aylandi. 2009-yilda Navro'z YuNESKOning Insoniyat nomoddiy madaniy merosi reprezentativ ro'yxatiga kiritilgan bo'lib, u xalqaro miqyosda ham tan olingan.
O'zbekistonda Navro'z An'analari va Marosimlari
O'zbekistonda bahorgi tengkunlik va Navro'z bayrami o'ziga xos urf-odatlar bilan boyitilgan. Bayramga tayyorgarlik ancha oldin boshlanadi.
Hashar va Bahorgi Tozalash
Bayramdan oldin o'zbek xonadonlarida "bahorgi tozalash" ishlari olib boriladi. Odamlar o'z uylarini, hovli va ko'chalarini tartibga keltiradilar. "Hashar" an'anasi doirasida mahalla-ko'ylar obodonlashtiriladi, daraxtlar oqlanadi va yangi ko'chatlar ekiladi. Bu nafaqat tashqi tozalik, balki ruhiy tayyorgarlik hamdir — yangi yilni toza uy va pokiza niyatlar bilan kutib olish lozim deb hisoblanadi.Sumalak — Bayramning Shohi
Navro'zning eng asosiy ramzi, shubhasiz, Sumalakdir. Sumalak tayyorlash murakkab va zavqli jarayon bo'lib, u quyidagicha kechadi:- Bug'doy undirish: Bug'doy donlari bir necha kun davomida namlab qo'yiladi va nish urib chiqishi kutiladi. Bu maysalar hayot ramzi hisoblanadi.
- Pishirish jarayoni: Maysalar maydalanib, suvi olinadi va katta qozonlarda un bilan aralashtirib pishiriladi.
- Kollektiv mehnat: Sumalak asosan ayollar tomonidan, katta jamoa bo'lib tayyorlanadi. Qozon atrofida tuni bilan qo'shiqlar aytiladi, raqsga tushiladi va yaxshi niyatlar qilinadi.
- Toshlar va yong'oqlar: Qozon tubiga bir nechta tosh yoki yong'oq solinadi. Bu sumalakning tagiga olmasligini ta'minlaydi. Rivoyatlarga ko'ra, kimning kosasidan tosh chiqsa, o'sha insonning niyati amalga oshadi.
"Xoncha" va Ramziy Bezash
Bayram dasturxonida (xoncha) unib chiqqan bug'doy maysalari (sabza), shamlar, rangli bo'yalgan tuxumlar bo'lishi shart. Tuxumlar hayotning boshlanishini, shamlar esa yorug'lik va olovning muqaddasligini bildiradi. Oila a'zolari soniga qarab tuxum bo'yash urfi ham keng tarqalgan.Ommaviy Bayram Tantanalar va Sayillar
Navro'z kunlari O'zbekistonning barcha shahar va qishloqlarida katta sayillar o'tkaziladi.
Toshkentda: Poytaxtning markaziy bog'larida, "Yangi O'zbekiston" bog'ida va xiyobonlarda katta konsert dasturlari tashkil etiladi. Folklor-etnografik ansambllarning chiqishlari, milliy hunarmandchilik ko'rgazmalari va kitob yarmarkalari o'tkaziladi. Qishloq joylarda: Qishloqlarda bayram yanada jo'shqinroq o'tadi. Bu yerda milliy o'yinlar — Ko'pkari (Uloq), Kurash, Arqon tortish va Xo'roz urishtirish kabi musobaqalar o'tkaziladi. Chovgonlar o'z mahoratlarini namoyish etadilar, polvonlar esa davra qurib, kuch sinashadilar. Musiqa va Raqs: Karnay-surnay sadolari ostida milliy libosdagi yigit-qizlarning raqslari bayramga o'zgacha fayz bag'ishlaydi.
Mehmonlar va Sayyohlar uchun Ma'lumotlar
Agar siz 2026-yilning mart oyida O'zbekistonga tashrif buyurishni rejalashtirayotgan bo'lsangiz, quyidagi tavsiyalar foydali bo'ladi:
- Vaqtni to'g'ri tanlash: Eng qizg'in bayram tadbirlari 20-martdan 23-martgacha davom etadi. 21-mart kuni asosiy tantanalar kuni hisoblanadi.
- Ob-havo: Mart oyida O'zbekistonda ob-havo o'zgaruvchan bo'ladi. Kunduzi harorat +15°C dan +25°C gacha ko'tarilishi mumkin, ammo kechalari hali ham salqin bo'ladi. Engil bahorgi kiyim bilan birga yomg'irga chidamli kurtka olish tavsiya etiladi.
- Turar joy: Bayram kunlari sayyohlar oqimi ko'p bo'lganligi sababli, mehmonxonalarni kamida 1-2 oy oldin band qilib qo'yish lozim. Ayniqsa, Samarqand, Buxoro va Xiva kabi tarixiy shaharlarda joy topish qiyin bo'lishi mumkin.
- Ishtirok etish: O'zbek xalqi juda mehmondo'st. Agar sizni biron bir xonadonga sumalak pishirishga yoki bayram dasturxoniga taklif qilishsa, rad etmang. Bu o'zbek madaniyatini ichkaridan his qilish uchun eng yaxshi imkoniyatdir.
- Kiyim-kechak: Maxsus kiyim kodi yo'q, ammo madaniy obidalarni ziyorat qilishda va oilaviy yig'inlarda kamtarona kiyinish tavsiya etiladi. Bayram sayillarida o'zbek milliy matosi — adras yoki atlasdan tikilgan kiyimlarni kiyish sizni muhitga yanada yaqinlashtiradi.
Rasmiy Holati: Dam Olish Kunimi?
O'zbekistonda 21-mart — Navro'z bayrami rasmiy dam olish kuni hisoblanadi. 20-mart (Bahorgi tengkunlik kuni) astronomik hodisa sifatida qayd etilsa-da, u odatda ish kuni bo'lishi mumkin (agar u dam olish kunlariga to'g'ri kelmasa). Biroq, hukumat qarori bilan ko'pincha bayram munosabati bilan ketma-ket 3-4 kunlik dam olish kunlari e'lon qilinadi.
Davlat idoralari va banklar: 21-mart kuni barcha davlat idoralari, banklar va maktablar yopiq bo'ladi. Do'konlar va bozorlar: Aksincha, bozorlar va savdo markazlari bayram kunlari juda gavjum va ochiq bo'ladi.
- Jamoat transporti: Shahar ichida jamoat transporti ishlaydi, ammo bayram tadbirlari sababli ba'zi markaziy ko'chalar yopib qo'yilishi mumkin.
Xulosa
O'zbekistonda bahorgi tengkunlik va Navro'z — bu shunchaki fasl almashishi emas, balki hayotga bo'lgan muhabbat, tinchlik va totuvlik bayramidir. Bu kunlarda odamlar bir-birlarini kechiradilar, keksalarni ziyorat qiladilar va muhtojlarga yordam beradilar. 2026-yilgi Navro'z ham har yilgidek quvonch, shodiyona va yangi umidlar bilan kirib keladi. Agar siz ushbu davrda O'zbekistonda bo'lsangiz, tabiat bilan uyg'unlikda o'tadigan bu buyuk tantananing bir qismiga aylanishingiz shubhasiz.
2026-yilgi bahoriy yangilanish barchaga muborak bo'lsin! Bayramgacha esa bor-yo'g'i 76 kun qoldi. O'zbekistonning go'zal bahorini qarshi olishga tayyor bo'ling!
Frequently Asked Questions
Common questions about March Equinox in Uzbekistan
O'zbekistonda bahorgi tengkunlik 2026-yilda March 20, 2026, Friday kuniga to'g'ri keladi. Ushbu astronomik hodisaga qadar hozirda 76 kun qoldi. Bu kun shimoliy yarim sharda bahorning rasmiy boshlanishi hisoblanib, kun va tunning davomiyligi tenglashadi. Garchi astronomik tengkunlik 20-martda sodir bo'lsa-da, O'zbekiston xalqi asosiy bayram sifatida ertasi kuni, ya'ni 21-martda Navro'z ayyomini keng tantana qiladi.
Yo'q, 20-martdagi bahorgi tengkunlikning o'zi rasmiy dam olish kuni emas, u mavsumiy astronomik hodisa sifatida qayd etiladi. Biroq, uning ketidan keladigan 21-mart — Navro'z bayrami O'zbekistonda eng muhim umumxalq bayramlaridan biri va rasmiy dam olish kuni hisoblanadi. Odatda hukumat qarori bilan bayram munosabati bilan ketma-ket 2-3 kunlik dam olish kunlari e'lon qilinadi, bu vaqtda davlat idoralari, banklar va ko'plab xususiy korxonalar yopiq bo'ladi.
Navro'z forscha «yangi kun» degan ma'noni anglatadi va uning tarixi 3000 yildan ortiq vaqtga borib taqaladi. Bu qadimiy Xuroson hududida vujudga kelgan bo'lib, tabiatning uyg'onishi, yangilanish va hayot davomiyligini anglatadi. O'zbekiston hududida kamida 2000 yildan beri nishonlanib kelayotgan ushbu bayram sho'ro davrida taqiqlangan yoki norasmiy bo'lgan bo'lsa-da, 1991-yilgi mustaqillikdan so'ng milliy g'urur timsoli sifatida qayta tiklandi. 2009-yilda u YUNESKOning nomoddiy madaniy merosi ro'yxatiga kiritilgan.
Navro'zning eng asosiy va ramziy taomi sumalak hisoblanadi. Sumalak bug'doy maysalaridan tayyorlanadigan shirin taom bo'lib, u butun tun davomida ayollar tomonidan qo'shiqlar va raqslar hamrohligida pishiriladi. Shuningdek, bayram dasturxoniga halim, ko'k somsa, ko'k chuchvara va bayramona palov tortiladi. An'anaga ko'ra, dasturxonda «Xoncha» bo'lishi kerak, unda o'stirilgan bug'doy (samani), shamlar, bo'yalgan tuxumlar va kamida etti xil turli xildagi ne'matlar bo'lishi lozim.
Bayram kunlari Toshkentda va barcha viloyat markazlarida katta tantanali konsertlar, xalq sayillari va yarmarkalar tashkil etiladi. Istirohat bog'larida folklor jamoalari chiqish qiladi, milliy o'yinlar va raqs dastalari o'z mahoratini namoyish etadi. Qishloq joylarda esa ot chopar musobaqalari, ko'pkari (uloq-ko'pkari) va kurash kabi milliy sport o'yinlari o'tkaziladi. Shahar ko'chalari bayramona bezatilib, xalq sayillari bir necha kun davom etadi.
O'zbek xalqi Navro'zga katta tayyorgarlik ko'radi. Bu «hashar» deb ataladigan umumxalq tozalik tadbirlari bilan boshlanadi: odamlar uylarini tozalaydi, daraxtlar ekadi va ko'chalarni tartibga soladi. Shuningdek, yangi kiyimlar sotib olish, qabristonlarni ziyorat qilish va muhtojlarga yordam berish an'anasi mavjud. Ba'zi hududlarda bayramdan oldingi seshanba kunlari olov yoqib, undan sakrash orqali poklanish marosimlari ham o'tkaziladi.
Mart oyining ikkinchi yarmi O'zbekistonga tashrif buyurish uchun ajoyib vaqt, chunki havo harorati odatda +10 dan +20 darajagacha iliq bo'ladi. Sayyohlarga Toshkentdagi markaziy maydonlarga borish, sumalak pishirish jarayonida qatnashish va bayramona yarmarkalardan esdalik sovg'alari sotib olish tavsiya etiladi. Bayram kunlari mehmonxonalar band bo'lishi mumkin, shuning uchun joylarni oldindan band qilish lozim. Maxsus kiyim cheklovlari yo'q, biroq madaniy tadbirlarda kamtarona kiyinish ma'qul sanaladi.
Navro'z O'zbekistonda shunchaki taqvimiy bayram emas, balki birdamlik va bag'rikenglik ramzidir. Bu kunda arazlashgan insonlar bir-biri bilan yarashishi, keksalarni ziyorat qilish va o'zaro sovg'alar ulashish an'anasi bor. Hukumat darajasida ushbu bayram milliy o'zlikni anglashning asosi sifatida targ'ib qilinadi. Bayramning samimiy va mehmondo'st ruhi har bir xonadonda va ko'chada sezilib turadi, bu esa uni mamlakatdagi eng sevimli bayramga aylantiradi.
Historical Dates
March Equinox dates in Uzbekistan from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Thursday | March 20, 2025 |
| 2024 | Wednesday | March 20, 2024 |
| 2023 | Tuesday | March 21, 2023 |
| 2022 | Sunday | March 20, 2022 |
| 2021 | Saturday | March 20, 2021 |
| 2020 | Friday | March 20, 2020 |
| 2019 | Thursday | March 21, 2019 |
| 2018 | Tuesday | March 20, 2018 |
| 2017 | Monday | March 20, 2017 |
| 2016 | Sunday | March 20, 2016 |
| 2015 | Saturday | March 21, 2015 |
| 2014 | Thursday | March 20, 2014 |
| 2013 | Wednesday | March 20, 2013 |
| 2012 | Tuesday | March 20, 2012 |
| 2011 | Monday | March 21, 2011 |
| 2010 | Saturday | March 20, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.
Quick Actions
About Uzbekistan
- Country Code
- UZ
- Continent
- Asia
- Total Holidays
- 7