Good Friday

Zambia • April 3, 2026 • Friday

90
Days
21
Hours
36
Mins
45
Secs
until Good Friday
Africa/Lusaka timezone

Holiday Details

Holiday Name
Good Friday
Country
Zambia
Date
April 3, 2026
Day of Week
Friday
Status
90 days away
About this Holiday
Good Friday is a global Christian observance two days before Easter Sunday.

About Good Friday

Also known as: Good Friday

Chishinka pa lwa Good Friday mu Zambia

Good Friday, nangu kuti twatila "Bushiku bwa Cisannano ca Mushilo," lishiku lya mulyo sana mu calo ca Zambia, pantu Zambia calo icishiba ukuti Lesa epo aba kabili buKristu e butyotyo bwakula sana. Lishiku lya kwibukisha ukuculilwa, ukupampamilwa pa mushaba, no kufwa kwa kwa Yesu Kristu pa Kalubari. Ili shiku talyaba fye lishiku lya kupumusha ku ncito, lelo lishiku lya kulanguluka, ukupepa, no kusefya imfwa ya kwa uyo Abena Kristu basumina ukuti e Mulubula wa calo.

Mu Zambia, Good Friday yaba pa nshiku ishakulisha isha mapepo mu mwaka onse. Abantu abengi balatapa amenshi mu fipe fya mapepo kabili balalanga ukushishimuna kukulu mu mitima yabo. Ici tacaba fye kusefya kwa fye, lelo caba lishiku lya kumona ifyo ukutemwa kwa kwa Lesa kukulile, ilyo apeele Umwana wakwe umo fye ukuti afwile imembu sha bantunse. Amacalici ayafula mu Zambia, ukutampila ku ba Katolika, aba Anglikani, aba UCZ, aba Pentekoste, na aya muno nshiku, yonse yalebukisha ili shiku mu nshila ishalekanalekana lelo ishibika amano pa mulu mofye umo: Umushaba.

Ili shiku lilalenga aba mu Zambia ukwikatana. Nangu line kwaliba amalekano mu fyo abantu bapepa, Good Friday ilaleta icisansamushi ca mu mupashi icishiba imipaka ya mampatila ya fyalicili. Abantu balashitapo incito shabo isha cila bushiku, amashitolo ayengi yalalalilwa, kabili mu misebo mulaba tondolo, icilangililo ca kucindika imfwa ya kwa Yesu. Caba lishiku lya kuicefya, lya kwibukisha ukuti mu mfwa ya kwa Kristu, e mwasangwa ubumi bwa muyayaya.

Ni lilali Good Friday mu 2026?

Mu mwaka wa 2026, Good Friday ikaba pa Friday, April 3, 2026. Pano ishi nshiku, kwashela inshiku 90 ukuti ili shiku lifike.

Ili shiku lya Good Friday talyaba ne nshiku iyashintilila fye pa nshiku ya mu kalenda ya cila bushiku (fixed date). Lishiku ilyaluka (variable date) pantu lishintilila pa nshiku iitwa ukuti Easter. Easter nayo ishintilila pa kumoneka kwa mweshi (lunar calendar). E mulandu wine Good Friday imonekela mu March nangu mu April cila mwaka. Mu mwaka wa 2026, ili shiku lilefika mu mweshi wa April, kabili e lutampilo lwa fyalicili fya Easter ifitwalilila ukushika na pa Easter Monday.

Intulo ya Ishina lya "Good Friday"

Abantu abengi balatwishika ukuti, "Cinshi ili shiku liitilwa ukuti 'Isuma' (Good) nangu line Yesu aliculile no kufwa?" Kwaba amano ayafula ayalanda pa ntulo ya ili shina. Bamo basambilila ifya ndimi batila kale sana mu lulimi lwa English, ishiwi "Good" lyalepilibula ukuti "Holy" (Icishilo). Kanshi, Good Friday yapilibula ukuti "Cisannano ca Mushilo."

Cimbi ico basambilila batila ishiwi "Good" lishina ilinafishiwe fye ukufuma ku shiwi "God" (Lesa). Caba fye kwati ni fyo ishiwi "Goodbye" lyafuma ku fintu fyaleti "God be with ye" (Lesa abe na iwe). Kanshi Good Friday kuti yapilibula ukuti "Cisannano ca kwa Lesa." Mu Zambia, nangu line abantu balanda English, ishiwi "Good Friday" lyalishibikwa sana, lelo mu ndimi sha muno calo pamo nga Icibemba, tutila "Cisannano ca Mushilo" nangu "Cisannano ca kuculilwa kwa kwa Yesu."

Ifyo Isefiwa na Maishibililo ya mu Zambia

Good Friday mu Zambia taili bushiku bwa kusekelela na mashindano nangu ifiyeyeye. Lishiku lya bulanda no kulanguluka. Ifi e fintu fimo ifyacindama ifyacitika:

1. Amapepo ya mu Calici

Mu nshita ya cungulo, maka maka ukutampila pa nshita ya 12:00 ukushika pa 15:00 (inshita Yesu apampamilwe no kufwa), amacalici yalalalika amapepo yaibela. Mu macalici ya Katolika na Anglikani, kulaba ukucita "Stations of the Cross" (Inshila ya Mushaba). Abantu balenda mu nshila ishalekanalekana mu calici nangu mu misebo, balebukisha ifintu 14 ifyacitike kuli Yesu ukutampila ilyo bamupeele imilandu ukushika ilyo bamushikile mu nshiishi.

2. Veneration of the Cross (Ukucindika Umushaba)

Ili lishiku, Abena Kristu balakubama pa ntanshi ya mushaba. Ici tacipilibula ukuti balepepa icimuti, lelo kucindika icishibilo ca kucimfya imembu ne mfwa ico Yesu acitile. Mu Zambia, uyu mwambo ulabamo ukushishimuna kukulu kabili abantu balaimba inyimbo sha bulanda ishalanda pa kucula kwa kwa Kristu.

3. Hot Cross Buns

Nangu line uyu mwambo wafuma ku mbulaya, mu Zambia nabo balitendeka ukushitisha no kulya "Hot Cross Buns." Ishi ni miboloshi iyakwata icishibilo ca mushaba pa muulu. Basambilila batila Queen Elizabeth I uwa ku England e wabikile ifunde kale ukuti ishi miboloshi shilingile fye ukushitishiwa pa Good Friday, pa Krisimasi, na pa mashiko. Mu Zambia, amashitolo yakalamba pamo nga Shoprite na Pick n Pay yalaipika ishi miboloshi ishingi isho abantu bashita no kulya mu mayanda yabo ilyo balelanguluka pa bushiku.

4. Ukufunda no Kuleka Ifintu Fimo (Fasting)

Abantu abengi mu Zambia balaleka ukulya ifilyo fimo nangu ukulya fye limo pa bushiku bwa Good Friday. Bamo balaleka ukulya inama no kulya fye isabi nangu ifisabo. Ici kucita kucilangililo ca kuicefya no kwakana mu kucula kwa kwa Yesu. Amayanda ayengi mu Zambia yalaba tondolo, tabaishisha fyalila nangu ukucita ifyangalo ifya congo.

Ifyo Calo ca Zambia Cimona Ili Shiku

Zambia calo icakwata ifunde lya kuti "Christian Nation," kanshi imisekelele ya nshiku sha mapepo yalicindama sana kuli kamfulumende.

Kalenda ya Mafunde

Good Friday yaba pa nshiku isha kuleka incito (Public Holidays) ishalembwa mu mafunde ya calo ca Zambia (Laws of Zambia, Chapter 272). Icakonkapo pa bushiku bwa Good Friday ni Holy Saturday (April 4), e lue kwashe Easter Sunday, no kuisula na Easter Monday (April 6). Iyi ni nshita iikalamba iyo abantu bakwata inshiku shine isha kupumusha no kupepa.

Amashitolo ne Ncito

Pa bushiku bwa Good Friday mu Zambia: Amabanki: Yalalalwa yonse. Amasholo: Yalalalwa, kabili ilingi line iyi nshita e lyo abana baba pa mpumulo ya "First Term." Amaofesi ya Kamfulumende: Yalalalwa yonse. Amashitolo (Supermarkets): Ayengi yalaisula lelo yalayangufyanya ukulala, nangu yamo yalaisula fye inshita inono. Imisebo: Takuba motoka ishingi nga fyo ciba pa nshiku sha ncito.

Umulyo wa Good Friday mu Lupwa lwa mu Zambia

Mu Zambia, ulupwa lwalicindama sana. Good Friday ilapeela inshita ku ndupwa ukulanda pa fya kwa Lesa. Abafyashi balashimikila abana babo ilyashi lya kwa Yesu, ifyo atemenwe abantu ukufika na ku mfwa. Mu mishi na mu madolopo, abantu balatandalila balupwa lwabo abalwele nangu abashimwa, ukubapeela ubupe bwa filyo nangu fye inshita ya kulanda nabo, pantu ili lishiku lya kulanga ukutemwa ukushaba na mupaka.

Kwaba na bamo ababomfya iyi nshita ukuya mu mabonano ya mapepo (Easter Conferences). Amacalici pamo nga Pentecostal Assemblies of God (PAOG), Reformed Church in Zambia (RCZ), na Seventh Day Adventist (SDA) balakwata amabungano yakalamba uko abantu bafuma mu fifulo ifyatalukana no kuyakumana pamo. Pali aya amabungano, Good Friday e bushiku ubutendekelapo imipepele iyakosa.

Ifyo tulingile ukwibukisha

Ilyo tulepalamila mu 2026, abantu mu Zambia balingile ukwishiba ukuti Good Friday taili fye bushiku bwa kwikala pa ng'anda. Caba lishiku lya:

  1. Ukuicefya: Ukumona ukuti fwe bantunse tatuli nchito nga tatukwete uluse lwa kwa Lesa.
  2. Ukubelele Uluse: Nga fyo Yesu abebelele uluse abo abamupampamine, na ifwe mu Zambia tulingile ukulekelelana imilandu.
  3. Isubilo: Nangu line Good Friday bushiku bwa bulanda, lishiku ilitutungulula ku kusekelela kwa Easter Sunday, ilyo Yesu abuukile. Ukwabula Good Friday, takuba Easter.

Ifya kwishiba kuli balendo (Practical Information)

Nga uli mwaeni mu Zambia pa bushiku bwa Good Friday mu 2026: Ipekanye: Shitila limo ifilyo ne fipe ifyo ukakabila pantu amashitolo ayengi yakalala. Cindika Imisango: Zambia calo ca mucinshi. Wikacita ifintu ifingalanga ukuti taucindike amapepo ya bantu, pamo nga ukulisha inyimbo isha congo sana mu mishi nangu mu bwikalo bwa bantu. Sangila ku Mapepo: Nga uli Mwina Kristu, uli uwasungwa bwino ukusangwa ku calici lishiku lyonse ilili mupepi na iwe. Abena Zambia basambilila ukupokelela abeni bwino sana (hospitality).

Good Friday mu Zambia lishiku ilishila mu mitima ya bantu, ilileta ukwikatana, no kulenga icishinka ca kuti "Zambia calo ca kwa Lesa" cimoneke mu fyo abantu bekala, bapepa, no kutemwana. Mu mwaka wa 2026, ili lishiku likaba lishiku lya mulyo sana ilyo abashila mu calo bakakumana pamo mu mutende no kutemwa, balebukisha Umushaba wa pa Kalubari uwaleta ubumi ku mweo.

Is Good Friday a Public Holiday?

Ee, mu Zambia, Good Friday bushiku bwa kuleka incito (official public holiday). Ishi nshiku shaba mu kalenda ya calo kabili shasuminishiwa na kamfulumende. Amashitolo, amabanki, na maofesi ya ncito yalalalwa ukuti abantu bakwate inshita ya kupepa no kuba ne ndupwa shabo. Mu 2026, ili lishiku likaba pa April 3, 2026, kabili lyaba lishiku lya ntanshi mu nshiku shine isha mpumulo ya Easter mu Zambia.

Frequently Asked Questions

Common questions about Good Friday in Zambia

Mu chaka cha 2026, holide ya Good Friday idzakhala pa Friday, April 3, 2026. Pakali pano, kwasala masiku okwana 90 kuti tsikuli lifike. Ili ndi tsiku lofunika kwambiri m'kalendala ya dziko la Zambia komanso ya mpingo, pamene anthu amakumbukira imfa ya Yesu Khristu.

Inde, Good Friday ndi holide ya boma m'dziko lonse la Zambia. Pa tsikuli, masukulu onse, maofesi a boma, komanso mabizinesi ambiri amakhala otseka kuti apatse mpata nzika kukumbukira tsiku lopatulikali. Holideyi ndi gawo la masiku angapo opuma pa nthawi ya Pasaka, kuphatikizapo Holy Saturday ndi Easter Monday, zomwe zimapangitsa kuti pakhale nthawi yaitali yopuma komanso kupembedza m'dziko muno.

Dzina lakuti 'Good Friday' lili ndi magwero osiyanasiyana malinga ndi akatswiri. Ena amakhulupirira kuti mawu oti 'Good' m'Chingelezi chakale amatanthauza 'Holy' kapena kuti 'Woyera'. Ena amati dzinali linachokera ku mawu oti 'God's Friday' (Lachisanu la Mulungu), mofanana ndi mmene mawu oti 'Goodbye' anachokera ku mawu oti 'God be with ye'. Choncho, dzinali limatanthauza Lachisanu Lopatulika limene lili ndi tanthauzo lalikulu lachipembedzo.

Good Friday ndi tsiku limene Akhristu padziko lonse lapansi, kuphatikizapo ku Zambia, amakumbukira kupachikidwa komanso imfa ya Yesu Khristu pa mtanda. Ndi tsiku lachisoni komanso losinkhasinkha za nsembe imene Yesu anapereka chifukwa cha machimo a anthu. Tsikuli limachitika masiku awiri pasanafike Lamlungu la Pasaka, pamene Akhristu amakondwerera kuuka kwa Yesu kwa akufa.

M'dziko la Zambia, matchalitchi ambiri amachita mapemphero apadera masana, nthawi zambiri pakati pa 12 koloko ndi 3 koloko masana, kukumbukira maola amene Yesu anali pa mtanda. Miyambo ina imaphatikizapo 'Stations of the Cross', komwe anthu amayenda kapena kusewera sewero losonyeza masautso omaliza a Yesu. Palinso mwambo wa 'Veneration of the Cross', kumene okhulupirira amagwada pamaso pa mtanda kusonyeza chikhulupiriro ndi ulemu wawo.

Chikhalidwe chimodzi chodziwika bwino pa tsikuli ndi kudya 'Hot Cross Buns'. Izi ndi timitanda totsekemera timene pamwamba pake pamakhala chizindikiro cha mtanda. Mwambo umeneu unayambira kale kwambiri, ndipo akuti mfumu Elizabeth I wa ku England anakhazikitsa lamulo loti timitandati tizigulitsidwa pa Good Friday, pa Khirisimasi, komanso pa nthawi ya maliro okha. Ku Zambia, Akhristu ambiri amasankhanso kusadya nyama pa tsikuli ngati chizindikiro cha kulapa ndi kudzipereka.

Alendo obwera m'dziko la Zambia ayenera kudziwa kuti Good Friday ndi tsiku lolemekezeka kwambiri ndipo zinthu zambiri zimakhala zodekha. Popeza ndi holide ya boma, mayendedwe a anthu komanso ntchito m'mizinda ikuluikulu amachepa. Ngati mukufuna kugula zinthu kapena kukaona malo, ndi bwino kutsimikizira ngati malowo adzakhala otsegula. Komabe, ndi mwayi wabwino kwambiri kwa alendo kuti aone mmene anthu a ku Zambia amapembedzera komanso kutsatira miyambo yawo yachikhristu.

Inde, mu 2026, Good Friday ndi gawo la masiku anayi opuma. Pambuyo pa Good Friday pa April 3, 2026, pali Holy Saturday pa April 4, ndipo pambuyo pake pali Easter Monday pa April 6. Masiku onsewa ndi maholide a boma ku Zambia, zomwe zikutanthauza kuti mabizinesi ndi masukulu ambiri adzakhala otseka kwa nthawi yaitali, kupatsa anthu mpata wocheza ndi mabanja awo komanso kupita ku mapemphero a Pasaka.

Historical Dates

Good Friday dates in Zambia from 2010 to 2025

Year Day of Week Date
2025 Friday April 18, 2025
2024 Friday March 29, 2024
2023 Friday April 7, 2023
2022 Friday April 15, 2022
2021 Friday April 2, 2021
2020 Friday April 10, 2020
2019 Friday April 19, 2019
2018 Friday March 30, 2018
2017 Friday April 14, 2017
2016 Friday March 25, 2016
2015 Friday April 3, 2015
2014 Friday April 18, 2014
2013 Friday March 29, 2013
2012 Friday April 6, 2012
2011 Friday April 22, 2011
2010 Friday April 2, 2010

Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.