Timket

በዓል ጥምቀት ኣብ ኤርትራ፡ መንፈሳዊ ትርጉምን ባህላዊ ጽባቐን

በዓል ጥምቀት ሓደ ካብቶም ዓበይቲን ኣዝዮም ዝኸበሩን ሃይማኖታዊ በዓላት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ እዩ። እዚ በዓል እዚ፡ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብኢድ ዮሃንስ መጥምቅ ኣብ ርባ ዮርዳኖስ ዝተጠመቀሉ ዕለት ዝዝከረሉ ዓቢይ ፍጻመ እዩ። ኣብ ኤርትራ፡ ጥምቀት ሃይማኖታዊ ስነስርዓት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ህዝባዊ ሓድነት፡ ባህላዊ ውርሻን ዓቢ ሓጎስን ዝንጸባረቀሉ ሃገራዊ በዓል እዩ።

እዚ በዓል እዚ ንመእመናን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ኤርትራ ዓቢ መንፈሳዊ ትርጉም ኣለዎ። ጥምቀት ጎይታ ንምስጢረ ስላሴ ዝተገልጸሉን፡ ደቂ ሰባት ብጥምቀት ውልድነት ዝረኸቡሉን መገዲ ስለ ዝኾነ፡ መእመናን ነዚ ምስጢር እዚ ብዓቢ ክብሪ የብዕልዎ። ኣብ መላእ ሃገር፡ ካብ ዓበይቲ ከተማታት ክሳብ ገጠራት፡ ህዝቢ ብሓባር ወጺኡ ጸሎትን ምስጋናን ዘቕርበሉ፡ ብባህላዊ ሳዕስዒትን መዝሙርን ዝደምቀሉ ግዜ እዩ።

ኣብ 2026 መዓስ ይውዕል?

በዓል ጥምቀት ኣብ ኤርትራ ከምኡውን ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ሰዓብቲ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን፡ ብመሰረት ግእዝ ዓውደ ኣዋርሕ፡ ጥሪ 11 ይበዓል። ኣብ ዓመተ 2026 እዚ በዓል እዚ ኣብዚ ዝስዕብ ዕለታት ክውዕል እዩ፡

ዕለት፡ January 19, 2026 መዓልቲ፡ Monday ዝተረፈ ግዜ፡ ነዚ በዓል እዚ ንምብጻሕ 16 መዓልታት ተሪፎም ኣለዉ።

ባህላዊ መግቢ፡ ድሕሪ እቲ ስነስርዓት፡ ስድራቤታት ኣብ ቤቶም ተኣኪቦም ጥዑም መግቢ ይበልዑ። ሕንባሻ፡ ጸብሒ ድርሆ፡ ከምኡውን ስዋ (ባህላዊ መስተ) ይዳሎ። ሓድሽ ልብሲ፡ ንበዓል ጥምቀት ሓድሽ ልብሲ ምኽዳን ልሙድ እዩ። ብፍላይ ቆልዑ ነዚ መዓልቲ እዚ ብሃንቀውታ ይጽበይዎ። ቆናጅን ኤርትራ፡ ኣዋልድ ብጽቡቕ ተጠራሪዘን፡ ባህላዊ ስርሓት ርእሲ (ሽንፋ) ተሰሪሐን ዝወጻሉ መዓልቲ እዩ። "ጥምቀት ዘይመጸት ቆንጆ..." ዝብል ምስላ እውን ኣሎ፣ እዚ ድማ ኩሉ ሰብ ኣብዚ መዓልቲ እዚ ብዝበለጸ መልክዑ ክርአ ከም ዝጽዕር የርእየና።

• ሰላምን ዕርቅን፡ ጥምቀት ሰባት ዝተባኣሱሉ ዝዕረቁሉ፡ ዝተረሓሓቁሉ ዝራኸቡሉ ናይ ሰላም ግዜ እዩ።

ህዝባዊ በዓልን ስራሕን

ኣብ ኤርትራ፡ በዓል ጥምቀት ወግዓዊ ህዝባዊ በዓል (Public Holiday) እዩ። እዚ ማለት፡

1. መንግስታዊ ኣብያተ ዕዮ፡ ኩሎም መንግስታዊ ትካላት፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ባንክታትን ካልኦት ወግዓውያን ትካላትን ዕጹዋት ይኾኑ።
2. ንግዲ፡ መብዛሕትኦም ናይ ብሕቲ ድኳናትን ዕዳጋታትን ይዕጸዉ፣ ወይ ድማ ድሕሪ እቲ ናይ ንጉሆ ስነስርዓት ንውሑድ ሰዓታት ጥራይ ይኽፈቱ።
3. መጓዓዝያ፡ ህዝባዊ መጓዓዝያ ክህሉ ይኽእል እዩ፡ እንተኾነ ግን ብሰንኪ እቲ ኣብ ጽርግያታት ዝካየድ ዑደት ታቦታትን ብዝሒ ህዝቢን፡ ገለ መገድታት ክዕጸዉ ስለ ዝኽእሉ ምንቅስቃስ ተሽከርከርቲ ክተዓናቀፍ ይኽእል እዩ።

መደምደምታ

በዓል ጥምቀት ኣብ ኤርትራ፡ እምነት፡ ታሪኽን ባህልን ተሓዊሶም ዝፈጥርዎ ዓቢ ድምቀት እዩ። እቲ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝተሰጋገረ ስነስርዓት፡ ንመንነት ኤርትራውያን ዘንጸባርቕን ንሃገራዊ ሓድነት ዘጠናኽርን እዩ። ኣብ 2026፡ እዚ በዓል እዚ ብተመሳሳሊ ክብርን ሓጎስን ክበዓል ትጽቢት ይግበር።

ኣብዚ መዓልቲ እዚ ዝርአ መንፈሳዊ ተወፋይነት፡ ባህላዊ ጸወታታትን ማሕበራዊ ምትእኽካብን፡ ንኤርትራ ሓንቲ ካብተን ነዚ ጥንታዊ በዓል ብዝበለጸ መልክዑ እተብዕል ሃገር ይገብራ። ንኹሉ መእመን ድማ፡ "ርሑስ በዓል ጥምቀት!" ንብል።