March Equinox

ማርች ኢኩኖክስ (መዓልትን ለይትን ማዕረ ዝኾነሉ እዋን) ኣብ ኤርትራ

ማርች ኢኩኖክስ፡ ወይ ድማ ብቋንቋ ስነ-ፍልጠት "Vernal Equinox" ተባሂሉ ዝፍለጥ፡ ጸሓይ ንመስመር ኢኳተር (Equator) ሰጊራ ካብ ደቡባዊ ንፍቀ-ክቢ ናብ ሰሜናዊ ንፍቀ-ክቢ እትሰጋገረሉ ፍሉይ ግዜ እዩ። እዚ ተርእዮ እዚ ኣብ ምልእቲ ዓለም መዓልትን ለይትን ዳርጋ ማዕረ ዝኾነሉ (12 ሰዓት መዓልቲ፡ 12 ሰዓት ለይቲ) ተፈጥሮኣዊ ክስተት እዩ። ኣብ ኤርትራ፡ እዚ እዋን እዚ ምስቲ ካብ ዝሑል ወቕቲ ናብ ዝሙቅ ወቕቲ ዝግበር ምስጋጋር ዝተኣሳሰር ኮይኑ፡ ንተፈጥሮኣዊ ምልውዋጥ ኣየርን ስነ-ከዋክብታዊ ሚዛንን ዘንጸባርቕ እዩ።

ኣብ ሃገረ ኤርትራ፡ እዚ ዕለት እዚ ከም ሃይማኖታዊ ወይ ብሄራዊ በዓል ተባሂሉ ባዓል ባዓል ኣይኽበርን እዩ። እንተኾነ ግን፡ ንሓረስቶትን ንተቐማጦ ከበሳን ቆላን ፍሉይ ትርጉም ዘለዎ ተፈጥሮኣዊ ምልክት እዩ። እዚ ግዜ እዚ ኣብ ኤርትራ ብፍላይ ኣብ ከበሳታት፡ እቲ ሓጋይ ተወዲኡ ናብ ቀውዒ ወይ ድማ ናብቲ ናይ ቅድሚ ክረምቲ ዝናብ (በልጊ) ዝስጋገረሉ ግዜ ስለዝኾነ፡ ኣብ ኣተሓሳስባ ህዝቢ ከም መእተዊ ሓድሽ ወቕቲ ተጌሩ ይውሰድ። ብፍላይ ኣብ ገጠር፡ ሓረስቶት ነቲ ዝመጽእ ናይ ሕርሻ ወቕቲ ንምድላው ዝጥቀሙሉ ናይ ግዜ መምዘኒ እዩ።

እዚ ተርእዮ እዚ ብስነ-ፍልጠታዊ ኣረኣእያ ጥራይ ዘይኮነ፡ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስነ-ምህዳራዊ ኩነታት እውን ዝተኣሳሰር እዩ። ጸሓይ ኣብ ልዕሊ ኢኳተር ስለ እትኸውን፡ ኣብ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ንኢኳተር ቀረባ ዝኾና ሃገራት፡ ጸሓይ ብቐጥታ ኣብ ርእሲ ስለ እትኸውን ሙቐት ክውስኽ ይጅምር። እዚ ድማ ነቲ ኣብ ከበሳታት ዘሎ ጽቡቕ ኣየርን ኣብ ገማግም ባሕሪ ዘሎ ርሱን ኩነታትን ዝጸሉ ፍሉይ ግሃ እዩ።

መዓስ እዩ ኣብ 2026?

ኣብ ዓመተ 2026፡ እዚ ስነ-ከዋክብታዊ ፍጻመ እዚ ኣብዚ ዝስዕብ ዕለት ክኸውን እዩ፦

ዕለት፦ March 20, 2026 መዓልቲ፦ Friday ዝተረፈ ግዜ፦ ድሕሪ 76 መዓልታት

ምስላታት መጋቢት፦ ኣብ ኤርትራ መጋቢት ከም ወርሒ ለውጢ ትርአ። "መጋቢት፡ ዕንጭቲ ናብ ቤት" ዝብል ምስላ ኣሎ። እዚ ድማ ሰባት ነቲ ዝመጽእ ክረምቲ ካብ ሕጂ ጀሚሮም ዕንጭቲ ክእክቡን ክዳለዉን ከም ዘለዎም ዘዘኻኽር እዩ። ጥንቃቄ ጸሓይ፦ ኣብዚ እዋን እዚ ጸሓይ ኣብ ልዕሊ ርእሲ ስለ እትኸውን፡ ኣዴታት ንደቂ ሰባት ካብቲ ናይ ቀትሪ ጸሓይ (ካብ ሰዓት 11 ቅድሚ ቀትሪ ክሳብ ሰዓት 3 ድሕሪ ቀትሪ) ክሕለዉ ይመክራ። እዚ ድማ ምስቲ ስነ-ፍልጠታዊ ሓቂ (Solar radiation) ዝተኣሳሰር ባህላዊ ጥንቃቄ እዩ። ምግብን መስተን፦ ፍሉይ ናይ ኢኩኖክስ መግቢ የለን። እንተኾነ ግን፡ እዚ ግዜ እዚ እቶት ሓጋይ ዝውደኣሉን ሓድሽ ምህርቲ ዝጽበየሉን ስለዝኾነ፡ ሰባት ብዘለዎም እኽሊ ይጥቀሙ። ኣብ ገለ ከባቢታት ድማ ነቲ ዝመጽእ ዝናብ ክርህርህ "ማይ-ምህለላ" ወይ ጸሎት ዝገብሩሉ ኣጋጣሚታት ክህሉ ይኽእል እዩ፡ እዚ ግን ምስቲ ሃይማኖታዊ ዓውደ-ኣዋርሕ ዝተኣሳሰር እምበር ምስቲ ኢኩኖክስ ጥራይ ዝተኣሳሰር ኣይኮነን።

ተግባራዊ ሓበሬታ ንበጻሕትን ነባሮን

ብ ዕለት March 20, 2026 2026 ኣብ ኤርትራ ንዝርከብ ሰብ እዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ጠቐምቲ እዮም፦

1. ኩነታት ኣየር፦ ኣብ ከበሳታት (ኣስመራ) ሙቐት ካብ 25-28 ዲግሪ ሰንቲግሬድ ክበጽሕ ይኽእል እዩ። ኣብ ቆላታት ድማ ልዕሊ 35 ዲግሪ ክኸውን ይኽእል። ስለዚ পাতላ ክዳውንቲ ምኽዳን ይምከር።
2. ስእሊ ንምልዓል፦ እዚ ዕለት እዚ ንኣፍቀርቲ ስእሊ (Photographers) ፍሉይ እዩ። ጸሓይ ብልክዕ ካብ ምብራቕ ወጺኣ ብልክዕ ኣብ ምዕራብ ስለ እትዓርብ፡ እቲ ብርሃን ኣዝዩ ሚዛኑ ዝሓለወ እዩ። ኣብ ኣስመራ ዘለዉ ነዋሕቲ ህንጻታት ዝፈጥርዎ ጽላሎት ኣብዚ ዕለት እዚ ፍሉይ ትርኢት ይህልዎ።
3. ጥዕና፦ ብዙሕ ማይ ምስታይ የድሊ። እቲ ኣየር ደረቕ ስለዝኾነን ጸሓይ ድማ ሓያል ስለ እትኸውን፡ ቆርበትካ ካብ ምንዳድ ምክልኻል የድሊ።
4. መጓዓዝያ፦ ኩሉ ነገራት ንቡር እዩ። መጓዓዝያ፡ ሆቴላትን ቤት መግቢታትን ከም ልሙድ ክፉታት እዮም።

እዚ ዕለት እዚ ናይ ዕረፍቲ መዓልቲ (Public Holiday) ድዩ?

ኣይፋልን፡ ማርች ኢኩኖክስ ኣብ ኤርትራ ናይ ዕረፍቲ መዓልቲ ኣይኮነን። ኩሎም መንግስታዊ ቤት ጽሕፈታት፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ባንክታትን ብሕታዊ ትካላትን ከም ንቡር ስርሖም የሳልጡ።

ኤርትራ ናይ ባዕላ ዝተወሰኑ ሃገራውያንን ሃይማኖታውያንን በዓላት ኣለዋ። ንኣብነት፦ ጥሪ 19 (ጥምቀት) ለካቲት 10 (መዓልቲ ፈንቅል) ግንቦት 24 (መዓልቲ ናጽነት) ሰነ 20 (መዓልቲ ስውኣት) መስከረም 1 (ባሕቲ መስከረም - ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ) ከምኡ እውን ዝቀያየሩ ዕለታት ዘለዎም ዒድ ኣል-ፊጥር፡ ዒድ ኣል-ኣድሓን ልደትን።

ማርች ኢኩኖክስ ግን ካብዞም ዝተጠቕሱ ወግዓውያን በዓላት ሓደ ኣይኮነን። ስለዚ፡ ኣብዚ ዕለት እዚ ዝኾነ ዕጽዋ ወይ ፍሉይ ናይ በዓል መደባት ኣይጽበይን። ሰባት ናብ ስርሖም ይኸዱ፡ ዕዳጋታት ድማ ብጥሙር ይውዕሉ።

ኣብ መደምደምታ፡ ማርች ኢኩኖክስ ኣብ ኤርትራ ጸጥ ዝበለ ግን ድማ ትርጉም ዘለዎ ተፈጥሮኣዊ ምስጋጋር እዩ። እቲ መዓልትን ለይትን ማዕረ ዝኾነሉ ስኒት፡ ንተፈጥሮኣዊ ጽባቐ ኤርትራ ዘጉልሕን ንሓድሽ ወቕቲ ተስፋ ዝህብን እዋን እዩ። ኣብ 2026፡ እዚ ዕለት እዚ ምስቲ ደስ ዝብል ናይ መጋቢት ኣየር ተደሚሩ፡ ንነባሮን ንበጻሕትን ጽቡቕ ናይ ተፈጥሮ ተመክሮ ክህብ እዩ።