Holiday Details
- Holiday Name
- Oil Nationalization Day
- Country
- Iran
- Date
- March 19, 2026
- Day of Week
- Thursday
- Status
- 75 days away
- About this Holiday
- Oil Nationalization Day is a national holiday in Iran
Iran • March 19, 2026 • Thursday
Also known as: روز ملی شدن صنعت نفت
روز ۲۹ اسفند در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران، یادآور یکی از بزرگترین و سرنوشتسازترین تحولات تاریخ معاصر این مرز و بوم است. این روز که با نام "روز ملی شدن صنعت نفت" شناخته میشود، تنها یک تعطیلی ساده در تقویم نیست؛ بلکه نمادی از ایستادگی ملت ایران در برابر استعمار خارجی و تلاش برای بازپسگیری حق حاکمیت بر منابع طبیعی خویش است. در این روز، ایرانیان خاطره مبارزات قهرمانانهای را زنده نگه میدارند که به دههها سلطه بیگانگان بر ثروتهای ملی پایان داد و مسیر جدیدی را برای استقلال اقتصادی و سیاسی کشور گشود.
اهمیت این روز در پیوند عمیق آن با هویت ملی و غرور ایرانیان نهفته است. پس از سالها بهرهکشی شرکتهای خارجی از منابع نفتی ایران، جنبشی فراگیر به رهبری شخصیتهای ملی و مذهبی شکل گرفت که خواستار کوتاه کردن دست بیگانگان از سفره مردم ایران بود. تصویب قانون ملی شدن نفت در اواخر سال ۱۳۲۹ خورشیدی، نقطه عطفی بود که نشان داد یک ملت مصمم میتواند در برابر قدرتهای بزرگ جهانی ایستادگی کند و سرنوشت خود را به دست بگیرد. این روز مقدمهای برای بیداری بسیاری از کشورهای دیگر در منطقه و جهان شد تا آنها نیز برای حفظ منابع ملی خود به پا خیزند.
علاوه بر جنبههای تاریخی و سیاسی، روز ملی شدن صنعت نفت در آستانه جشنهای نوروز قرار دارد که به آن حال و هوایی خاص میبخشد. در حالی که ایرانیان خود را برای استقبال از بهار و سال نو آماده میکنند، گرامیداشت این پیروزی بزرگ تاریخی، حسی از خودباوری و امید را در جامعه تزریق میکند. این روز فرصتی است تا نسلهای جوان با فداکاریهای گذشتگان خود آشنا شوند و بدانند که استقلال و آزادی امروز، محصول مبارزات سخت و هزینههای سنگینی است که ملت ایران در طول دههها پرداخت کرده است.
بسیار مهم است که برای برنامهریزیهای خود از تاریخ دقیق این مناسبت آگاه باشید. در سال پیش رو، این روز بزرگ در تاریخ زیر گرامی داشته میشود:
تاریخ برگزاری: March 19, 2026 روز هفته: Thursday زمان باقیمانده: 75 روز تا این مناسبت باقی مانده است.
لازم به ذکر است که تاریخ روز ملی شدن صنعت نفت در تقویم خورشیدی ایران ثابت است و هر ساله در ۲۹ اسفند برگزار میشود. با این حال، به دلیل تفاوت تقویمهای قمری و میلادی با تقویم رسمی ایران، موقعیت آن در سایر تقویمها ممکن است جابهجا شود. در سال 2026، این روز مصادف با پنجشنبه است که به دلیل همزمانی با شب عید نوروز، اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
داستان ملی شدن نفت ایران، داستانی طولانی از مبارزه با بیعدالتی است. ریشه این بحران به امتیازات استعماری بازمیگردد که در دوران قاجار به بیگانگان داده شده بود. مشهورترین آنها، امتیاز "دارسی" در سال ۱۹۰۱ میلادی بود که حق انحصاری اکتشاف، استخراج و فروش نفت ایران را برای ۶۰ سال به بریتانیا واگذار کرد. سهم ایران از این ثروت عظیم، ناچیز و تحقیرآمیز بود، در حالی که شرکت نفت انگلیس و ایران (AIOC) سودهای کلانی به جیب میزد و دولت بریتانیا از طریق مالیات بر این شرکت، درآمدی بمراتب بیشتر از کل سهم دولت ایران به دست میآورد.
پس از جنگ جهانی دوم، موج ملیگرایی در ایران شدت گرفت. مردم و نخبگان سیاسی متوجه شدند که توسعه کشور بدون در اختیار داشتن منابع نفتی امکانپذیر نیست. در این میان، دکتر محمد مصدق به عنوان چهره شاخص این جنبش ظاهر شد. او با همراهی جبهه ملی و حمایت روحانیون برجستهای همچون آیتالله کاشانی، فشارها را بر دولت وقت افزایش داد. ترور نخستوزیر وقت، رزمآرا، در ۷ مارس ۱۹۵۱ (۱۶ اسفند ۱۳۲۹)، که مخالف ملی شدن نفت بود، شتاب عجیبی به این روند بخشید. تنها چند روز بعد، در ۱۵ مارس (۲۴ اسفند)، مجلس شورای ملی و سپس در ۲۹ اسفند، مجلس سنا قانون ملی شدن صنعت نفت را تصویب کردند و به این ترتیب، نقطه پایانی بر سلطه بریتانیا بر نفت ایران گذاشته شد.
این اقدام جسورانه بدون پاسخ نماند. بریتانیا با تحریم خرید نفت ایران و شکایت به دادگاههای بینالمللی، سعی در فلج کردن اقتصاد ایران داشت. با این حال، دکتر مصدق در دادگاه لاهه حاضر شد و با دفاعی جانانه، حقانیت ایران را ثابت کرد. متأسفانه این مسیر در نهایت به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ منجر شد که توسط سازمانهای جاسوسی آمریکا (CIA) و بریتانیا طراحی شده بود و به برکناری مصدق انجامید. اما با وجود کودتا، اصل ملی شدن نفت هرگز به طور کامل از بین نرفت و به عنوان یک آرمان در ذهن ملت باقی ماند تا اینکه پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، حاکمیت کامل ایران بر منابعش به طور قطع تثبیت شد.
بزرگداشت روز ملی شدن صنعت نفت در ایران بیش از آنکه جنبه جشنهای خیابانی داشته باشد، حالتی رسمی، نمادین و تأملی دارد. به دلیل همزمانی این روز با آخرین روز سال و مشغلههای مردم برای چیدن سفره هفتسین، مراسمها بیشتر در قالبهای زیر برگزار میشوند:
۱. سخنرانیهای رسمی و بیانیهها: مقامات بلندپایه کشوری و لشکری به مناسبت این روز بیانیههایی صادر میکنند. در این پیامها، معمولاً بر اهمیت استقلال اقتصادی، خودکفایی و ایستادگی در برابر تحریمهای بینالمللی تأکید میشود. مسئولان وزارت نفت نیز گزارشهایی از دستاوردهای صنعت نفت، افزایش تولید و پروژههای جدید پالایشگاهی ارائه میدهند تا نشان دهند که تخصص ایرانی جایگزین وابستگی به خارج شده است.
۲. برنامههای رسانهای و مستندها: صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در این روز ویژهبرنامههای متعددی را پخش میکند. پخش مستندهای تاریخی درباره زندگی دکتر محمد مصدق، مبارزات مردم در دهه ۳۰ خورشیدی و تحلیلهای کارشناسی درباره تأثیر ملی شدن نفت بر ژئوپلیتیک منطقه، از بخشهای اصلی برنامههای تلویزیونی است. این برنامهها سعی دارند ابعاد مختلف حقوقی و اقتصادی این واقعه را تبیین کنند.
۳. همایشهای تخصصی و دانشگاهی: در مراکز علمی و پژوهشکدههای وابسته به صنعت نفت، نشستهایی برای بررسی چالشهای فعلی صنعت نفت و گاز ایران در سایه تحریمها برگزار میشود. در این نشستها، یاد و خاطره شهدای صنعت نفت و تلاشگران این عرصه گرامی داشته میشود.
۴. فضای مجازی و شبکههای اجتماعی: در سالهای اخیر، کاربران ایرانی در شبکههای اجتماعی با انتشار تصاویر دکتر مصدق و نقلقولهای تاریخی، این روز را گرامی میدارند. هشتگهای مرتبط با استقلال ملی و "نفت ملی" در این روز ترند میشوند و نسل جوان دیدگاههای خود را درباره اهمیت منابع ملی به اشتراک میگذارند.
روز ۲۹ اسفند در تقویم ایران یک تعطیل رسمی عمومی است. از آنجایی که این روز دقیقاً قبل از شروع تعطیلات طولانی نوروز قرار دارد، شرایط خاصی بر کشور حاکم است که مسافران و شهروندان باید به آن توجه کنند:
تعطیلی ادارات و بانکها: تمامی ادارات دولتی، بانکها، مدارس و دانشگاهها در این روز تعطیل هستند. اگر کار اداری یا بانکی دارید، حتماً باید آن را چندین روز قبل از ۲۹ اسفند به انجام برسانید، زیرا پس از این روز، کشور وارد تعطیلات نوروزی میشود که معمولاً تا ۵ فروردین (برای بانکها) و ۱۳ فروردین (برای مدارس) ادامه دارد. وضعیت کسبوکارها: اکثر فروشگاهها و بازارهای سنتی باز هستند، زیرا مردم در حال خرید لحظه آخری برای شب عید هستند. با این حال، برخی از اصناف ممکن است زودتر تعطیل کنند. مراکز خرید بزرگ و پاساژها معمولاً تا ساعات پایانی شب فعالیت میکنند. حمل و نقل: پایانههای مسافربری، فرودگاهها و ایستگاههای قطار در این روز در شلوغترین حالت خود قرار دارند. میلیونها ایرانی در حال سفر به شهرهای خود یا مناطق گردشگری هستند. اگر قصد سفر دارید، رزرو بلیط از هفتهها قبل الزامی است. ترافیک در جادههای خروجی شهرهای بزرگ مثل تهران بسیار سنگین خواهد بود. خدمات شهری: حمل و نقل عمومی (مترو و اتوبوس) فعال است اما ممکن است ساعات کاری آنها در شب عید تغییر کند. رستورانها و مراکز تفریحی باز هستند، هرچند به دلیل شلوغی، ممکن است نیاز به رزرو قبلی داشته باشند. نکات فرهنگی: برای بازدیدکنندگان خارجی، این روز زمان بسیار جالبی برای مشاهده فرهنگ ایرانی است. مردم با شور و شوق در حال آماده شدن برای سال نو هستند. در عین حال، توصیه میشود در گفتگوهای سیاسی درباره این روز، احترام به شخصیتهای تاریخی و حساسیتهای ملی ایرانیان را مد نظر قرار دهید. عکاسی از مراسمهای رسمی معمولاً مجاز است، اما در نزدیکی مراکز حساس دولتی یا تاسیسات نفتی باید احتیاط کرد و از تابلوهای ممنوعیت عکاسی پیروی نمود.
ملی شدن صنعت نفت تنها یک پیروزی سیاسی نبود، بلکه زیربنای اقتصاد نوین ایران را شکل داد. امروزه ایران به عنوان یکی از دارندگان بزرگترین ذخایر نفت و گاز جهان، تلاش میکند تا علیرغم تحریمهای ظالمانه، جایگاه خود را در بازار انرژی حفظ کند. در بیانیههای روز ملی شدن نفت، اغلب به اهداف تولیدی کشور اشاره میشود؛ اهدافی مانند رسیدن به تولید ۴ میلیون بشکه نفت در روز و افزایش ظرفیت پالایشی برای جلوگیری از خامفروشی. این روز یادآور این نکته است که مدیریت منابع باید در جهت رفاه عمومی و توسعه زیرساختهای کشور باشد.
روز ملی شدن صنعت نفت در 2026، فرصتی دوباره برای بازخوانی تاریخ و ارج نهادن به مفاهیمی چون استقلال و خودباوری است. این روز که با فداکاریهای مردان و زنان بسیاری به دست آمده، در حافظه جمعی ایرانیان به عنوان نماد گذار از دوران استعمار به دوران حاکمیت ملی ثبت شده است. چه به عنوان یک شهروند ایرانی که در تدارک نوروز است و چه به عنوان یک ناظر خارجی، درک اهمیت این روز به معنای درک بخش بزرگی از غرور ملی و انگیزههای سیاسی ایران معاصر است.
در روز Thursday، March 19, 2026، هنگامی که عقربههای ساعت به سمت لحظه تحویل سال حرکت میکنند، یادآوری ملی شدن نفت، طعم شیرین استقلال را به کام ایرانیان مینشاند و آنها را با هویتی استوار به استقبال سال جدید میفرستد. این روز، میراثی است که به ما میآموزد ثروتهای یک سرزمین، متعلق به مردم آن سرزمین است و صیانت از آن، وظیفهای همیشگی و مقدس است.
Common questions about Oil Nationalization Day in Iran
روز ملی شدن صنعت نفت در سال ۲۰۲۶ مصادف با Thursday، March 19, 2026 است. در حال حاضر 75 روز تا این مناسبت تاریخی باقی مانده است. این روز در تقویم رسمی ایران به عنوان سالگرد تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت در سال ۱۳۲۹ (۱۹۵۱ میلادی) گرامی داشته میشود.
بله، ۲۹ اسفند (روز ملی شدن صنعت نفت) در ایران تعطیل رسمی است. در این روز تمامی ادارات دولتی، مدارس، دانشگاهها، بانکها و اکثر کسبوکارهای خصوصی تعطیل هستند. به دلیل اینکه این روز دقیقاً قبل از عید نوروز قرار دارد، معمولاً شروع غیررسمی تعطیلات طولانی سال نو در ایران محسوب میشود و شهرها حال و هوای خاصی پیدا میکنند.
این روز یادآور تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت در مجلس شورای ملی در ۱۵ مارس ۱۹۵۱ و تایید آن در ۱۷ مارس تحت رهبری دکتر محمد مصدق است. این اقدام به دههها سلطه شرکت نفت انگلیس و ایران (AIOC) بر منابع نفتی کشور پایان داد. این جنبش نماد مبارزه ایران برای استقلال اقتصادی و حاکمیت ملی در برابر استعمار خارجی، به ویژه پس از لغو امتیازات تحمیلی مانند قرارداد دارسی بود.
برخلاف جشنهای پرنشاط خیابانی، این روز بیشتر با رویکردی ملیگرایانه و رسمی گرامی داشته میشود. مراسمهای عمومی، سخنرانیهای مقامات دولتی در تجلیل از دکتر مصدق و سایر مبارزان ملیگرا، و برنامههای مستند در صدا و سیما درباره تاریخچه صنعت نفت از فعالیتهای معمول است. همچنین رسانهها بر موضوعاتی چون خودکفایی اقتصادی و دستاوردهای صنعت نفت تمرکز میکنند.
دکتر محمد مصدق، نخستوزیر وقت ایران، چهره اصلی و رهبر جنبش ملی شدن صنعت نفت بود. او با ایستادگی در برابر فشارهای بینالمللی و بریتانیا، توانست حمایت تودههای مردم و مجلس را برای بازپسگیری منابع ملی جلب کند. هرچند این اقدام منجر به تحریمهای اقتصادی و در نهایت کودتای ۲۸ مرداد علیه دولت او شد، اما نام او به عنوان قهرمان استقلال ملی ایران در تاریخ ثبت شده است.
مسافران باید توجه داشته باشند که به دلیل تعطیل رسمی، خدمات دولتی و بانکی در دسترس نیستند. همچنین به دلیل نزدیکی به تعطیلات نوروز، ترافیک در جادهها و اطراف مکانهای تاریخی مانند ساختمان مجلس در تهران ممکن است سنگین باشد. بسیاری از فروشگاهها ممکن است ساعات کاری خود را تغییر دهند، بنابراین توصیه میشود خریدها و امور ضروری خود را از قبل انجام دهید.
بازدیدکنندگان باید به اهمیت میهنپرستانه این روز برای ایرانیان احترام بگذارند. توصیه میشود از انتقاد علنی نسبت به وقایع تاریخی یا شخصیتهای ملی مرتبط با این روز خودداری کنید. پوشش مناسب و رعایت حریم شخصی هنگام عکاسی از مراسمهای رسمی الزامی است. این روز فرصت خوبی برای مطالعه تاریخ معاصر ایران و درک بهتر هویت سیاسی مردم این کشور است.
بسیاری از موزهها و اماکن تاریخی ممکن است در این روز تعطیل باشند یا ساعات کاری محدودی داشته باشند. با توجه به اینکه این روز آخرین روز سال شمسی است، اکثر اماکن فرهنگی خود را برای استقبال از گردشگران نوروزی آماده میکنند. پیشنهاد میشود قبل از بازدید، وضعیت باز بودن مکان مورد نظر را از طریق وبسایتهای رسمی یا تماس تلفنی چک کنید.
Oil Nationalization Day dates in Iran from 2011 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Wednesday | March 19, 2025 |
| 2024 | Tuesday | March 19, 2024 |
| 2023 | Monday | March 20, 2023 |
| 2022 | Sunday | March 20, 2022 |
| 2021 | Saturday | March 20, 2021 |
| 2020 | Thursday | March 19, 2020 |
| 2019 | Wednesday | March 20, 2019 |
| 2018 | Tuesday | March 20, 2018 |
| 2017 | Sunday | March 19, 2017 |
| 2016 | Saturday | March 19, 2016 |
| 2015 | Friday | March 20, 2015 |
| 2014 | Thursday | March 20, 2014 |
| 2013 | Tuesday | March 19, 2013 |
| 2012 | Monday | March 19, 2012 |
| 2011 | Sunday | March 20, 2011 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.