March Equinox

Dhigane Dhammaystiran oo ku saabsan Maalinta Sinnaanta Habeenka iyo Maalinta ee March (March Equinox) ee Soomaaliya

Maalinta Sinnaanta Habeenka iyo Maalinta ee bisha Maarso, oo loo yaqaanno "March Equinox", waa dhacdo cilmiyeed iyo mid xiddigiyeed oo muhiimad weyn u leh nidaamka meeraha Dhulka iyo qorraxda. Dhacdadan waxay calaamad u tahay xilliga ay qorraxdu si toos ah uga gudubto dhul-baraha (equator), taas oo keenta in muddada maalinnimada iyo habeeninnimadu ay noqdaan kuwo siman oo min 12 saacadood ah meel kasta oo dunida ka mid ah. Soomaaliya, oo ah waddan dhaca bariga Afrika isla markaana ku yaalla inta u dhaxaysa loolalka 2°N ilaa 12°N, dhacdadani waxay leedahay macne cilmiyeed oo gaar ah, in kasta oo aysan ahayn maalin fasax qaran ama mid dhaqan oo si weyn loo xuso.

Marka la eego dhinaca cilmiga xiddigiska, Maalinta Sinnaanta Maarso waxay calaamad u tahay bilowga xilliga gu'ga ee cidhifka waqooyi ee dunida (Northern Hemisphere) iyo bilowga xilliga dayrta ee cidhifka koonfuureed (Southern Hemisphere). Maadaama Soomaaliya inteeda badan ay dhacdo waqooyiga dhul-baraha, dhacdadani waxay si farsamo ahaan ah u calaamadaysaa bilowga xilli-ciyaareedka cusub ee xiddigiska. Si kastaba ha ahaatee, cimilada Soomaaliya waxay u badan tahay mid kulul oo oomane ah, isbeddellada xilliyeedka ee halkan ka dhacana waxay u qaybsan yihiin Jilal, Gu, Xagaa, iyo Dayr, halkii ay ka ahaan lahaayeen afarta xilli ee caanka ka ah gobollada ka fog dhul-baraha.

Maalintan waa mid ka mid ah labada jeer ee sanadkii uu dhidibka dhulku uusan u xaglin xagga qorraxda ama kana fogaan, taas oo abuurta isu-dheelitirnaan dhanka iftiinka ah. Dadka ku nool Soomaaliya, gaar ahaan kuwa ku xeeldheer cilmiga xiddigiska ama dadka reer miyiga ah ee indha-indheeya dhaqdhaqaaqa xiddigaha iyo qorraxda si ay u qiyaasaan xilliyada roobka, maalintani waa mid muhiim u ah fahamka isbeddelka jawiga. Inkasta oo nolosha magaalada ee Muqdisho, Hargeysa, ama Garowe ay u socoto si caadi ah, haddana dhacdadan cilmiyeed waxay xambaarsan tahay sheeko ku saabsan nidaamka cajiibka ah ee koonka.

Goormay tahay Maalinta Sinnaanta Maarso ee 2026?

Maalinta Sinnaanta ee bisha Maarso ee sanadka 2026 waxay ku beegantahay maalin aad u muhiim ah oo dhinaca xiddigiska ah. Sida lagu xaqiijiyay xogta cilmiyeed, dhacdadani waxay dhici doontaa:

Maalinta: Friday Taariikhda: March 20, 2026 Waqtiga haray: Waxaa ka dhiman 76 maalmood

Ma jiraan dabbaal-degyo qaran, gaaddo-ka-ciyaar, ama xaflado rasmi ah oo loogu talagalay Maalinta Sinnaanta Maarso gudaha Soomaaliya. Tani waa farqi weyn oo u dhexeeya Soomaaliya iyo waddamada qaarkood oo maalintan u dabbaal-dega si weyn. Tusaale ahaan: Ma jiraan cuntooyin gaar ah: Ma jiraan cuntooyin dhaqameed oo loo kariyo maalintan gaar ahaan. Dadku waxay cunaan raashinkooda caadiga ah sida bariiska, baastada, soorta, iyo hilibka geela. Ma jiraan dhar gaar ah: Ma jiro dhar gaar ah oo la xirto; dadku waxay xirtaan dharkooda caadiga ah sida macawiista iyo shaarka ragga, iyo diraca ama xijaabka dumarka. Ma jiraan fasaxyo: Ardaydu waxay aadaan dugsiyada iyo jaamacadaha, shaqaalahuna waxay aadaan xafiisyadooda.

Si kastaba ha ahaatee, dadka jecel cilmiga xiddigiska iyo kuwa u kuur-gala deegaanka ee ku nool Soomaaliya ayaa laga yaabaa inay maalintan u isticmaalaan inay ku sameeyaan indha-indheyn cilmiyeed. Tusaale ahaan, qof taagan dhul-baraha maalintan wuxuu arki karaa in hooska walax kasta uu baaba'ayo xilliga duhurka saxda ah (solar noon), waana dhacdo cajiib ah oo laga arki karo meelaha koonfurta Soomaaliya ee uu maro xariiqda dhul-baraha.

Macluumaad Wax ku Ool ah oo loogu talagalay Dadka Soo Booqanaya Soomaaliya

Haddii aad qorshaynayso inaad booqato Soomaaliya xilliga Maalinta Sinnaanta Maarso ee 2026, halkan waxaa ah qodobbo muhiim ah oo ay tahay inaad ogaato:

Cimilada iyo Jawiga: Bisha Maarso ee Soomaaliya waa xilli kulul. Heerkulka magaalada Muqdisho wuxuu badanaa u dhexeeyaa 28°C ilaa 32°C. Jawigu waa mid qoyaan badan (humid) xagga xeebaha, halka gudaha dalkuna uu yahay mid qalalan oo kulul. Waa xilliga loo yaqaan "Jilaal-bax", waxaana laga yaabaa inaad dareento kulayl daran. Waxaa lagula talinayaa dadka soo booqanaya inay xirtaan dhar khafiif ah laakiin asturan, iyo inay cabbaan biyo badan.

Maxaa la qaban karaa? Maadaama aysan jirin xaflado gaar ah, waxaad maalintan ugu raaxaysan kartaa sidii maalin caadi ah: Booqo Xeebta Liido: Xeebta Liido ee Muqdisho waa meel aad u qurux badan oo dadku isugu yimaadaan si ay ugu raaxaystaan neecawda badweynta Hindiya. Suuqyada Dhaqanka: Booqo suuqyada si aad u aragto nolosha firfircoon ee dadka Soomaaliyeed, una iibsato agabka dhaqanka ama u dhadhamiso cuntada maxaliga ah sida sambusada iyo canjeerada. Indha-indheynta Xiddigaha: Habeenka Maarso 20, cirka Soomaaliya badanaa waa mid cad. Haddii aad joogto meel ka fog iftiinka magaalada, waxaad arki kartaa xiddigo aad u badan, taas oo ah waayo-aragnimo weyn oo ku saabsan barashada koonka xilliga sinnaanta.

Dhaqanka iyo Xushmadda: Soomaaliya waa dal leh qiyam dhaqameed iyo kuwo diini ah oo adag. Sidaas darteed, inkasta oo maalintani tahay mid cilmiyeed, waxaa muhiim ah: Inaad u dhar gashato si xishmad leh (modest dressing). Inaad tixgeliso waqtiyada salaadda marka aad qorshaynayso dhaqdhaqaaqaaga. Inaad markasta la socoto talooyinka amniga, maadaama dalku uu wali ku jiro marxalad soo kabasho ah.

Maxaa Gaar u ah Soomaaliya marka ay tahay March Equinox?

Mid ka mid ah waxyaabaha ugu xiisaha badan ee ku saabsan Maalinta Sinnaanta ee Soomaaliya waa halka uu dalku ku yaallo. Soomaaliya waxay leedahay xeebta ugu dheer Afrika, waxayna aad ugu dhowdahay dhul-baraha. Magaalada Kismaayo iyo gobollada ku dhow waxay ku yaallaan meel aad u dhow xariiqda dhul-baraha (0° latitude).

Maalinta Sinnaanta Maarso, qorraxdu waxay si toos ah ugu soo beegmaysaa madaxa dadka jooga dhul-baraha. Tani waxay ka dhigan tahay in haddii aad joogto koonfurta Soomaaliya maalintan, hooskaaga uu noqonayo mid aad u gaaban ama xitaa la waayo daqiiqado yar xilliga duhurka. Waa dhacdo xiddigiyeed oo dhif iyo naadir ah oo aan laga dareemi karin waddamada ka fog dhul-baraha.

Sidoo kale, dadka Soomaaliyeed ee xoolo-dhaqatada ah waxay leeyihiin hab ay ku xisaabiyaan "Aaran" ama xilliyada barwaaqada. Waxay aaminsan yihiin in marka qorraxdu ay soo gaarto bar dhexda ah, inay calaamad u tahay isbeddel weyn oo dhanka dabaysha ah. Dabaysha "Bad-madoobta" ama dabaylaha ka yimaada dhanka badda ayaa bilaaba inay soo dhacaan, kuwaas oo keena daruuro iyo qoyaan horseeda roobka.

Ma tahay Maalin Fasax ah?

Su'aasha ugu muhiimsan ee dad badani isweydiiyaan waxay tahay: Ma la xiraa xafiisyada iyo dugsiyada Maalinta Sinnaanta Maarso ee Soomaaliya?

Jawaabtu waa Maya. Maalinta Sinnaanta Maarso (March Equinox) ma ahan maalin fasax qaran (Public Holiday) gudaha Soomaaliya. Dawladda: Xafiisyada dawladda ee heer federaal iyo heer maamul goboleedba waxay u furan yihiin sidii caadiga ahayd. Waxbarashada: Dugsiyada iyo jaamacaduhu ma xirna, waxbarashaduna waxay u socotaa si caadi ah. Ganacsiga: Bangiyada, dukaamada, iyo shirkadaha gaarka loo leeyahay waxay shaqeeyaan saacadahooda caadiga ah. Gaadiidka: Duulimaadyada gudaha iyo kuwa caalamiga ah, iyo sidoo kale gaadiidka dadweynaha, ma saameeyo dhacdadani.

Soomaaliya waxay leedahay fasaxyo qaran oo go'an oo ay ka mid yihiin Maalinta Madax-bannaanida (26 June iyo 1 July), iyo fasaxyada diiniga ah ee Ciidul Fidriga iyo Ciidul Adxaa. Maalinta Sinnaanta Maarso looma aqoonsan maalin fasax ah sababtoo ah ma laha xiriir taariikhi ah ama diini ah oo la xiriira qaranka Soomaaliyeed.

Gebagebo

Maalinta Sinnaanta Maarso ee Soomaaliya ee sanadka 2026 waa maalin muhiim u ah aqoonta iyo cilmiga, laakiin waa maalin caadi ah marka la eego nolosha bulshada iyo dhaqanka.