Holiday Details
- Holiday Name
- Armenian Cinema Day
- Country
- Armenia
- Date
- April 16, 2026
- Day of Week
- Thursday
- Status
- 103 days away
- About this Holiday
- Armenian Cinema Day is a observance in Armenia
Armenian Cinema Day
Armenia • April 16, 2026 • Thursday
103
Days
18
Hours
03
Mins
39
Secs
until Armenian Cinema Day
Asia/Yerevan timezone
About Armenian Cinema Day
Also known as: Հայկական կինոյի օր
Հայկական կինոյի օր. Ազգային ինքնության և արվեստի տոնակատարություն
Հայկական կինոն ավելին է, քան պարզապես շարժապատկերների հաջորդականություն. այն մեր ժողովրդի պատմության, հույզերի, ցավի և վերածննդի հայելին է։ Հայկական կինոյի օրը, որի շուրջ վերջին տարիներին ակտիվ քննարկումներ են ընթանում պետական և մշակութային մակարդակներում, խորհրդանշում է հայկական կինեմատոգրաֆիայի հարուստ ժառանգությունը և դրա արդի զարգացումները։ Սա մի օր է, երբ մենք մեծարում ենք այնպիսի մեծություններին, ինչպիսիք են Սերգեյ Փարաջանովը, Համո Բեկնազարյանը և Արտավազդ Փելեշյանը, միևնույն ժամանակ հայացք նետելով դեպի երիտասարդ ստեղծագործողները, ովքեր այսօր նոր շունչ են հաղորդում հայկական ֆիլմարտադրությանը։
Այս օրվա էությունը կայանում է ազգային կինոյի վերաարժևորման մեջ։ Հայաստանը, լինելով հնագույն մշակույթ ունեցող երկիր, կինոյի միջոցով կարողացել է աշխարհին պատմել իր ինքնության մասին։ Հայկական կինոյի օրվա հիմնական նպատակն է հանրայնացնել հայկական ֆիլմերը, խթանել նոր նախագծերի ստեղծումը և ամրապնդել կապը հանդիսատեսի ու կինոարտադրողների միջև։ Թեև այն դեռևս չունի պաշտոնական պետական տոնի կարգավիճակ, որը կենթադրեր ոչ աշխատանքային օր, դրա մշակութային կշիռը տարեցտարի աճում է՝ դառնալով կինոսերների և արվեստագետների ամենասպասված իրադարձություններից մեկը։
Հայկական կինոն անցել է երկար և դժվարին ճանապարհ՝ սկսած 1920-ականների համր ֆիլմերից մինչև ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաներով ստեղծված աշխատանքները։ Այսօր, երբ հայկական ֆիլմերը հայտնվում են հեղինակավոր միջազգային փառատոնների ցուցակներում և նույնիսկ հավակնում են «Օսկար» մրցանակի, նմանատիպ մասնագիտական տոնի անհրաժեշտությունը դառնում է ավելի քան ակնհայտ։ Այն հնարավորություն է տալիս կանգ առնել և գնահատել այն հսկայական ավանդը, որը հայ կինեմատոգրաֆիստները ներդրել են համաշխարհային մշակույթի գանձարանում։
Ե՞րբ է նշվում Հայկական կինոյի օրը 2026 թվականին
Հայկական կինոյի օրվա հետ կապված կան որոշակի օրենսդրական և օրացուցային քննարկումներ։ Թեև վերջնական պաշտոնականացումը դեռ ընթացքի մեջ է, ամենահավանական և առաջարկված ամսաթիվը ապրիլի 16-ն է։
Ամսաթիվ: April 16, 2026 Շաբաթվա օրը: Thursday Մնացել է: 103 օր
Այս ամսաթիվը հաստատուն է և կապված է հայկական կինոյի պատմական իրադարձությունների հետ, մասնավորապես՝ 1923 թվականի ապրիլի 16-ին Հայաստանի կառավարության որոշմամբ «Պետկինոյի» (հետագայում՝ «Հայֆիլմ») հիմնադրման հետ։ Թեև եղել են առաջարկներ տոնը նշել դեկտեմբերի 28-ին (Կինոյի միջազգային օրը), հայաստանյան մասնագիտական հանրույթը հակված է հենց ապրիլյան այս ամսաթվին, որը խորհրդանշում է ազգային կինոարտադրության ծնունդը։
Հայկական կինոյի պատմությունը և ակունքները
Հայկական կինոյի պատմությունը սկսվում է 20-րդ դարի սկզբին։ Առաջին հայկական խաղարկային ֆիլմը՝ «Նամուսը», որը նկարահանվել է 1925 թվականին Համո Բեկնազարյանի կողմից, հիմք դրեց մի ավանդույթի, որը համատեղում էր ազգային գրականությունը և վիզուալ նորարարությունը։ 2023 թվականին Հայաստանը հանդիսավորությամբ նշեց հայկական կինոյի 100-ամյակը, որը ներառված էր նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հիշարժան տարեթվերի ցանկում։ Սա վկայում է այն մասին, որ մեր կինոժառանգությունը միջազգային ճանաչում ունեցող արժեք է։
Խորհրդային տարիներին «Հայֆիլմ» ստուդիան դարձավ ստեղծագործական հզոր կենտրոն։ Այստեղ ստեղծվեցին գլուխգործոցներ, որոնք մինչ օրս համարվում են կինոարվեստի դասական նմուշներ։ Սերգեյ Փարաջանովի «Նռան գույնը» (1969) ֆիլմը հեղափոխություն արեց կինոյի լեզվի մեջ՝ առաջարկելով պոետիկ և տեսողական այնպիսի համակարգ, որը մինչ օրս ուսումնասիրվում է աշխարհի առաջատար կինոդպրոցներում։
Անկախության տարիներին հայկական կինոն բախվեց բազմաթիվ դժվարությունների՝ ֆինանսական ճգնաժամ, տեխնիկական բազայի մաշվածություն և կինոթատրոնների ցանցի փլուզում։ Սակայն վերջին տասնամյակում նկատվում է զգալի առաջընթաց։ Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի ջանքերով տարեկան ֆինանսավորվում են 5-6 լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմեր, ինչպես նաև բազմաթիվ վավերագրական և անիմացիոն նախագծեր։ 2023 թվականը հատկապես հաջողակ էր. հայկական ֆիլմերը միջազգային հարթակներում նվաճեցին 28 մրցանակ, իսկ Մայքլ Գյուրջյանի «Ամերիկացի» ֆիլմն ընդգրկվեց «Օսկարի» կարճ ցուցակում (shortlist)։
Ինչպե՞ս է նշվում այս օրը (Ավանդույթներ և միջոցառումներ)
Քանի որ Հայկական կինոյի օրը դեռևս ձևավորման փուլում է, դրա շուրջ ձևավորվող ավանդույթները հիմնականում կրում են մշակութային և կրթական բնույթ։ Եթե դուք գտնվում եք Հայաստանում April 16, 2026-ին, ապա կարող եք ակնկալել հետևյալ միջոցառումները.
1. Հատուկ ցուցադրություններ և ռետրոսպեկտիվներ
Երևանի առաջատար կինոթատրոնները (օրինակ՝ «Մոսկվա», «Նաիրի», «Սինեմա Սթար») և մշակութային կենտրոնները հաճախ կազմակերպում են հայկական դասական ֆիլմերի անվճար կամ արտոնյալ պայմաններով ցուցադրություններ։ Սա հիանալի հնարավորություն է մեծ էկրանին տեսնելու վերականգնված ժապավենները, ինչպիսիք են «Մենք ենք, մեր սարերը» կամ «Տժվժիկը»։2. Հանդիպումներ կինոգործիչների հետ
Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնը և Կինեմատոգրաֆիստների միությունը կազմակերպում են քննարկումներ, վարպետության դասեր և հանդիպումներ ռեժիսորների, դերասանների և սցենարիստների հետ։ Սա թույլ է տալիս հանրությանը հասկանալ կինոարտադրության ներքին խոհանոցը և ծանոթանալ նոր նախագծերին։3. Վավերագրական կինոյի ժամեր
Հայկական վավերագրական կինոն ունի համաշխարհային համբավ։ Այս օրը հաճախ ցուցադրվում են Արտավազդ Փելեշյանի «տարածական մոնտաժի» տեխնիկայով ստեղծված ֆիլմերը կամ ժամանակակից վավերագրողների աշխատանքները, որոնք անդրադառնում են Արցախյան հիմնախնդրին, Հայոց ցեղասպանությանը և ազգային վերածննդին։4. Թվայնացված ժառանգության ներկայացում
Վերջին տարիներին Հայաստանը մեծ ներդրումներ է կատարում հին ֆիլմերի թվայնացման և գունային վերականգնման գործում։ Կինոյի օրը հաճախ ներկայացվում են այդ աշխատանքների արդյունքները՝ հնարավորություն տալով տեսնել հին ֆիլմերը նոր որակով։5. Մրցանակաբաշխություններ և հայտարարություններ
Պետական մարմինները կարող են այս օրն օգտագործել կինոյի բնագավառում ակնառու հաջողություններ ունեցած անձանց պարգևատրելու կամ նոր պետական աջակցության ծրագրերի մասին հայտարարելու համար։Կինոն որպես ինքնության պահպանման միջոց
Հայաստանի համար կինոն միայն զվարճանք չէ։ Այն ռազմավարական նշանակություն ունեցող ոլորտ է։ Հաշվի առնելով մեր երկրի աշխարհաքաղաքական բարդ իրավիճակը՝ ֆիլմերը դառնում են գործիք՝ աշխարհին մեր ձայնը լսելի դարձնելու համար։ Օրինակ՝ Էմանուել Կոստանդյանի «Թաքնված քարտեզը» (2021) վավերագրական ֆիլմը կամ այլ ժամանակակից գործեր, որոնք անդրադառնում են 1915 թվականի իրադարձություններին և դրանց հետևանքներին, կարևոր դեր են խաղում միջազգային իրազեկման հարցում։
Հայկական կինոյի օրը նաև հիշեցնում է Սփյուռքի հետ կապի մասին։ Բազմաթիվ հայազգի կինոգործիչներ արտերկրում (Ատոմ Էգոյան, Հենրի Վերնոյ և այլք) իրենց ստեղծագործություններով միշտ կապված են եղել հայրենիքի հետ։ Այս օրը հաճախ միավորում է Հայաստանի և Սփյուռքի ստեղծագործական ներուժը։
Գործնական տեղեկատվություն այցելուների համար
Եթե դուք պլանավորում եք լինել Հայաստանում 2026 թվականի ապրիլին, ահա մի քանի խորհուրդ.
Տրանսպորտ և տեղաշարժ: Քանի որ ապրիլի 16-ը պաշտոնական ոչ աշխատանքային օր չէ, տրանսպորտը և պետական հաստատությունները գործում են սովորական ռեժիմով։ Խցանումներից խուսափելու համար Երևանի կենտրոնում օգտվեք մետրոյից։ Մշակութային վայրեր: Այցելեք Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան։ Այն ոչ միայն թանգարան է, այլև հայկական կինոյի ոգու տաճար։ Ապրիլի 16-ի շրջակայքում այնտեղ կարող են լինել հատուկ միջոցառումներ։ Տոմսեր: Եթե նախատեսվում են հատուկ պրեմիերաներ, տոմսերը խորհուրդ է տրվում ամրագրել նախապես առցանց հարթակների միջոցով (օրինակ՝ tomsarkgh.am կամ kino.am)։
- Լեզուն: Ֆիլմերի մեծ մասը ցուցադրվում է հայերենով, սակայն միջազգային փառատոնային ֆիլմերը հաճախ ունենում են անգլերեն ենթագրեր։ Միշտ ստուգեք ծրագիրը նախապես։
Արդյո՞ք սա պաշտոնական տոն է և հանգստյան օր
Կարևոր է հստակեցնել, որ Հայկական կինոյի օրը պաշտոնական պետական հանգստյան օր չէ։
- Աշխատանքային կարգավիճակ: Դպրոցները, բանկերը, պետական հիմնարկները և բիզնեսները բաց են և գործում են սովորական գրաֆիկով։
- Օրենսդրական հիմքեր: Թեև ՀՀ Ազգային ժողովում եղել են նախաձեռնություններ ապրիլի 16-ը «Կինոյի օր» հռչակելու մասին, այն դեռևս չի ներառվել «Հ
Frequently Asked Questions
Common questions about Armenian Cinema Day in Armenia
2026 թվականին Հայ կինոյի օրը նախատեսված է նշել April 16, 2026-ին, որը համընկնում է շաբաթվա Thursday օրվա հետ: Այս իրադարձությանը մնացել է ընդամենը 103 օր: Թեև կան քննարկումներ այլ ամսաթվերի վերաբերյալ, օրինակ՝ դեկտեմբերի 28-ը, ապրիլի 16-ը մնում է հիմնական առաջարկվող օրը, քանի որ այն խորհրդանշում է հայկական կինոյի հիմնադրման պատմական արմատները:
Ոչ, Հայ կինոյի օրը պաշտոնական պետական տոն կամ հանգստյան օր չէ: April 16, 2026-ին բոլոր դպրոցները, պետական հիմնարկները և մասնավոր ձեռնարկությունները գործում են սովորական աշխատանքային գրաֆիկով: Սա մշակութային միջոցառում է, որը նպատակ ունի մեծարել կինոարվեստը, սակայն այն չունի այնպիսի կարգավիճակ, ինչպիսին է, օրինակ, Ապրիլի 24-ը: Այցելուները չպետք է անհանգստանան տրանսպորտի կամ խանութների փակ լինելու պատճառով:
Հայ կինոյի պատմությունը սկիզբ է առել 1920-ականների սկզբին, իսկ 2023 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի աջակցությամբ նշվեց հայկական կինոյի հարյուրամյակը: Այս օրը նպատակ ունի արժևորել հայկական հարուստ կինոժառանգությունը՝ Սերգեյ Փարաջանովից մինչև ժամանակակից հեղինակներ: Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնը տարեկան ֆինանսավորում է մի քանի լիամետրաժ ֆիլմեր, որոնք արդեն իսկ հաջողություններ են գրանցում միջազգային հարթակներում, ինչպես օրինակ՝ «Ամերիկացի» ֆիլմը, որն ընդգրկվել էր Օսկարի կարճ ցուցակում:
Քանի որ տոնը դեռ պաշտոնապես հաստատված չէ որպես համազգային հանդիսություն, տոնակատարությունները հիմնականում կրում են մշակութային բնույթ: Կազմակերպվում են հայկական դասական և ժամանակակից ֆիլմերի ցուցադրություններ Երևանի կինոթատրոններում, ինչպես նաև հանդիպումներ ռեժիսորների և դերասանների հետ: Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական և ազգային ինքնության թեմաներին, ինչպիսիք են «Թաքնված քարտեզը» ֆիլմում արծարծվող հարցերը: Մթնոլորտը սովորաբար լինում է ստեղծագործական և կրթական:
Հստակ ձևավորված ժողովրդական ավանդույթներ դեռևս չկան, սակայն ձևավորվում է մշակութային մի միջավայր, որտեղ կինոսերները հավաքվում են քննարկումների և ֆիլմերի դիտման համար: Հաճախ կազմակերպվում են արխիվային նյութերի ցուցադրություններ և ցուցահանդեսներ՝ նվիրված հայկական կինոստուդիաների պատմությանը: Սա նաև առիթ է մասնագիտական համայնքի համար՝ ամփոփելու տարվա ձեռքբերումները, քանի որ հայկական ֆիլմերը վերջին տարում արդեն նվաճել են 28 միջազգային մրցանակներ:
Զբոսաշրջիկների համար սա հիանալի հնարավորություն է ծանոթանալու հայկական մշակույթին: Քանի որ April 16, 2026-ը աշխատանքային օր է, տուրիստական բոլոր վայրերը և թանգարանները բաց կլինեն: Խորհուրդ է տրվում հետևել Ազգային կինոկենտրոնի պաշտոնական էջերին՝ տեղեկանալու համար հնարավոր անվճար ցուցադրությունների կամ փառատոնային միջոցառումների մասին: Հիշեք, որ ապրիլի 24-ին մոտ լինելու պատճառով քաղաքում կարող է տիրել ավելի լուրջ մթնոլորտ՝ կապված Ցեղասպանության հիշատակի օրվա հետ:
Երևանի հիմնական կինոթատրոնները, ինչպիսիք են «Մոսկվա» և «Նաիրի» կինոթատրոնները, հաճախ ներառում են ազգային ֆիլմեր իրենց ծրագրերում: Բացի այդ, Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնը և տարբեր մշակութային կենտրոններ կարող են կազմակերպել հատուկ սեանսներ: Եթե ցանկանում եք ծանոթանալ վավերագրական կինոյին, կարող եք հետաքրքրվել «Հայկ» կինոստուդիայի աշխատանքներով, որն այժմ միավորված է կինոկենտրոնի հետ՝ ավելի արդյունավետ գործունեության համար:
Հայաստանի կառավարությունը ակտիվորեն աջակցում է կինոյին Ազգային կինոկենտրոնի միջոցով, որը տարեկան ֆինանսավորում է մոտ 5-6 գեղարվեստական ֆիլմ: Առաջնահերթությունը տրվում է ազգային և գաղափարական նշանակություն ունեցող նախագծերին: Պետությունը նաև միջոցներ է հատկացնում հին ֆիլմերի վերականգնման և թվայնացման համար, ինչին հաճախ միանում են նաև սփյուռքի կառույցները, օրինակ՝ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը, ապահովելով հայկական կինոժառանգության պահպանումը գալիք սերունդների համար:
Historical Dates
Armenian Cinema Day dates in Armenia from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Wednesday | April 16, 2025 |
| 2024 | Tuesday | April 16, 2024 |
| 2023 | Sunday | April 16, 2023 |
| 2022 | Saturday | April 16, 2022 |
| 2021 | Friday | April 16, 2021 |
| 2020 | Thursday | April 16, 2020 |
| 2019 | Tuesday | April 16, 2019 |
| 2018 | Monday | April 16, 2018 |
| 2017 | Sunday | April 16, 2017 |
| 2016 | Saturday | April 16, 2016 |
| 2015 | Thursday | April 16, 2015 |
| 2014 | Wednesday | April 16, 2014 |
| 2013 | Tuesday | April 16, 2013 |
| 2012 | Monday | April 16, 2012 |
| 2011 | Saturday | April 16, 2011 |
| 2010 | Friday | April 16, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.
Quick Actions
About Armenia
- Country Code
- AM
- Continent
- Asia
- Total Holidays
- 20